КIэлэцIыкIу 900-м ехъу хэлэжьагъ

Адыгэ къэралыгъо университетым икомандэу «ШIэныгъэр тыди щыI. Ящэнэрэ лъэхъан» зыфиIорэм Урысые кIэлэцIыкIу гупчэу «Сменэм» шIэныгъэм ифестиваль щызэхищагъ, хэгъэгуихмэ къарыкIыгъэ кIэлэ­цIыкIу 900-м ехъу ащ хэлэжьагъ.

Гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэм­рэкIэ Урысые Федерацием и Министерствэ игрант иIэпы­Iэгъоу Адыгэ къэралыгъо университетым наукэм ифестиваль ригъэкIокIыгъ, ар наукэмрэ технологиехэмрэ я ИлъэсипшI Iофтхьабзэхэм къадыхэлъытэгъагъ.Гупчэм зыщызыгъэпсэфырэ кIэлэцIыкIухэр зэкIэ фестивалым хэлэжьагъэх — Урысыем ишъо­лъыр 66-мэ ыкIи IэкIыб хэгъэгухэу Кыргызстан, Таджикистан, Казахстан, Узбекистан ыкIи Молдовэм къарыкIыгъэхэр.

Фестивалым ипшъэрылъыр — сабыйхэмрэ кIэлэ Iэтахъо­хэмрэ наукэр зыфэдэр ягъэшIэгъэныр ары. БлэкIыгъэм анахь ашIогъэшIэгъоныгъэ интерактивнэ площадкэхэр мы илъэсым зэхэщакIомэ къагъэнэжьыгъэх ыкIи ящэнэрэ лъэхъаным пае хэушъхьафыкIыгъэу агъэхьазырыгъэхэр хагъэхьагъэх. ГущыIэм пае, площадкэмэ ащыщым лингвистическэ детективымкIэ десэр щырагъэкIокIыгъ, гущы­Iалъэм хэт гущыIэхэр къашIэнхэр ащкIэ агъэцэкIэнэу щы­тыгъ. А гукъэкIыр фестивалым ипрограммэ хэфэным ыпэкIэ АКъУ-м студенческэ зэнэкъокъоу «Наукэр эфирым итэу» зыфиIорэм щыпхыращыгъагъ. Научнэ-гъэсэныгъэ гукъэкIым ишIуагъэкIэ къэIуакIэхэу орфографическэ шапхъэмэ арылъхэр когнитивнэ ушэтынхэм ахэфагъэх.«Мыщ фэдэ фестивальхэр зызэхатщэхэрэм, сабыйхэмрэ кIэлэ Iэтахъохэмрэ наукэм нэ­Iуасэ фэтшIынхэ закъор арэп пшъэрылъэу зыфэдгъэуцужьырэр, гукъэкIымкIэ ныбжьыкIэ IэпэIасэхэм ягъэхьазырыни къы­дэтэлъытэ. БлэкIыгъэ фес­тивальхэм язэхэщэн Iофыгъохэр кIэлэегъаджэхэмрэ шIэныгъэлэжьхэмрэ апшъэ дэлъы­гъэмэ, джы ащ студентхэри къыхэтэгъэлажьэх, ахэм кIэлэ­еджакIомэ яеплъыкIэхэр нахь зэрапэблагъэхэр къыдэтэлъы­тэх», — къыIотагъ проектым пшъэдэкIыжь зыхьырэ изэ­хэщакIоу, АКъУ-м гукъэкIхэм яушэтынкIэ идепартамент ипа­щэу Елена Куква.Фестивалым хэлажьэхэрэр интерактивнэ площадкэ 15-мэ ащыIагъэх, ахэр химием, физи­кэм, астрономием, хьисапым, биологием афэгъэхьыгъагъэх, джащ фэдэу непэрэ уахътэм диштэрэ лъэныкъохэу робототехникэр, VR-технологиехэр ыкIи киберспортыр ашIогъэшIэгъоныгъэх. ШIоигъоныгъэ зиIэхэр шIэныгъэ зыхахырэ джэгукIэхэм ячемпионат щызэнэкъокъугъэх, научнэ кином и Лабораторие зэрагъэлъэгъугъ. Биологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, АКъУ-м тхыкъупшъэ зимыIэ псэушъхьэ­хэр биоэкологическэ мониторинг зыщашIырэ илабораторие ипащэу, Урысые энтомологи­че­скэ обществэм, Урысые обще­ствэу «ШIэныгъэм» ыкIи Уры­сые гео­графическэ общест­вэм ахэтэу Максим Шаповаловыр шIэныгъэ лекцием къе­джагъ.«Адыгэ къэралыгъо университетым ыцIэкIэ наукэм ифестиваль «Сменэм» зэрэщызэхащэрэр хэбзэ дахэ хъугъэ. КIэлэцIыкIумэ ар зэрашIогъэшIэгъоныр тэлъэгъу, ахэм шIэныгъэм зыфакъудыи, гушхуагъэ ахэлъэу десэхэр къашIы. Гъэ­мэфэ лагерымрэ гъэсэныгъэ инфраструктурэу тиIэмрэ яшIуа­гъэкIэ мыщ фэдэ Iофтхьабзэу кIэлэцIыкIумэ афызэхащэхэрэм шIуагъэ къатырэ къодыеп, ахэр мэфэкI шъыпкъэ тфэхъугъэх. Сицыхьэ телъ наукэм ифестивалэу ти Гупчэ щызэхатщэрэмэ неущырэ уахътэм гукъэ­кIыкIэ инхэмкIэ къызэрэтэтэжьыщтым», — къыхигъэщыгъ Урысые кIэлэцIыкIу гупчэу «Сменэм» ипащэу Игорь Журавлевым.Проектым къыдыхэлъытагъэу илъэсым ыкIэ нэс наукэм иурам фестивальхэу «Наукэр тыди щыI. Ящэнэрэ лъэхъан» зыфиIорэр Урысые кIэлэцIыкIу гупчэхэу «Орлёнок» ыкIи «Смена» зыфиIохэрэм ащыкIощтых, джащ фэдэу шIэныгъэ-гъэсэныгъэ лекциемэ къафяджэщтых, подкастэу «Академикхэр зытегущыIэхэрэр» зыцIэр, фэшъхьаф зэнэкъокъухэр, хьисап олим­пиадэхэр, онлайн-десэхэр зэхащэщтых.Джырэблагъэ АКъУ-м иегъэ­джэн-производственнэ базэу «Горная легенда» зыфиIорэм хьисапымкIэ, биологиемкIэ ыкIи химиемкIэ ягъэмэфэ еджапIэ­хэм зэлъашIэрэ лекторхэр ащыIэщтых, лекциехэм къащеджэщтых ыкIи мастер-классхэр ащызэхащэщтых.Адыгэ къэралыгъо университетымипресс-къулыкъу.