Зы медаль итарихъ

Адыгэ лъэпкъыр изытэкъухьэгъэ заор заухыгъэр илъэси 162-рэ хъугъэ. Ау лъэужэу къы­гъэнагъэм узегупшысэжькIэ, тхьамыкIагъоу къыздихьыгъэр, къинэу зыхэтыгъэхэр зэхэошIэх. Тарихъыр зэпхъокIыжьышъущтэп.

Непэ дунэе хъытыур тыди зэрэхэщагъэм фэдэу, къэралыгъо зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ адыгэхэм язэпхыныгъи нахь пытэ хъугъэ. ЧIыгужъым къэзыгъэзэжьыгъэри макIэп. Ахэм ащыщ ЛIыбзыу унагъор. Заур илъэсибл ыныбжьыгъэр Иорданием къикIыжьи Адыгеим къызэ­кIожьым. КIалэр спортсмен ныбжьыкI. Республикэм ыкIи къыбгынэгъэгъэ къэ­ралыгъом гъэхъагъи къафихьынэу игъо ифагъ. Ау ащ икъэбар тынэмысызэ, адыгэ кIалэр чIыгужъым къизыщэжьыгъэ гъогум игугъу къэтшIыщт.Хэкужъым екIурэ гъогур апэу ЛIыбзыу лIакъом къыфызэIузыхыгъэр янахьыжъхэм ащыщэу Даут. Адыгэ къэралыгъо университетым IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ икафедрэ щылэжьагъ, инджылызыбзэмкIэ ригъэджагъэх. КъурIаныр адыгабзэкIэ зэзыдзэкIыгъэхэм ахэтыгъ. Апэрэ репатрианткIэ ащ еджэщтыгъэх.

Дзюдом итарихъ зытхыгъэ Кобл Якъу­бэ дэлажьэщтыгъэ тренер ныбжьыкIэу Бастэ Салим иIофшIакIэ а лъэхъаным Даутэ ынаIэ тыридзэгъагъ ыкIи икIалэу Заур (зигугъу тшIыщт кIалэм ятэш) ыгъэхьазырынэу къыфищэгъагъ.— Тренер сэнэхьатым сырылэжьэнэу езгъэжьэгъэ къодыягъ. Даутэ къакIощтыгъ, еплъыщтыгъ. ГущыIэ тэрэз, дэха­бэ къысиIощтыгъ. Зыгорэ сфэмыгъэхъуми, гур къыдищаеу, цIыфышIу дэдагъ. БэдэдэкIэ ар сэ IэпыIэгъу къысфэхъугъ. Джырэ нэс сыгу илъ а цIыфыр, — еIо АР-м изаслуженнэ тренерэу Бастэ Салим.Заур гъэхъагъэхэри ышIыщтыгъ. Къы­зэрыкIыжьыгъэ Иорданием фэбэнэнэуи хъугъэ. Адыгэ бэнакIэр зыхэлъ дзюдор зыфэдэр IэкIыб къэралми алъэгъугъ, спортымкIэ апэрэ зэпхыныгъэхэри ащ къыщежьагъэх.Физическэ культурэмрэ спортымрэкIэ Институтым щеджэнэу нэужым къэкIогъагъ Шапсыгъэ Нарт. КIалэр мыщ щеджагъ, зыщигъэсагъ, нэужым дюдомкIэ Мыекъопэ еджапIэм ишъэфхэр Иорданием ис ныбжьыкIэхэм ахилъхьа­нэу IэкIыбым ыгъэзэжьыгъагъ. Арэущтэу лъэныкъуитIум язэпхыныгъэ джыри нахь пытэ хъугъэ.

Шапсыгъэ Нарт Мыекъуапэ щеджэ зэхъум, ЛIыбзыу Хьанирэ арырэ зы чIыпIэ щызэдэпсэущтыгъэх. Хьани спорт­смен ныбжьыкIэу Заур ят. 2015-рэ илъэсым ащ унагъор чIыгу­жъым къыщэ­жьыгъ.— Адыгэ чIыгум къызытэгъэзэжьым, джыри сыцIыкIугъ, бэдэдэ къэсшIэжьырэп. Ау Иорданием тыщыпсэу зэхъум, сятэ сыримыгъусэу зыпарэми сагъакIощты­гъэп. Щагум сыщыджэгунэуи сизакъоу сыра­гъэкIыщтыгъэп. Адыгеим тыкъызефэжьым, зэкIэ зэхъокIыгъ, унэм сырагъэзыхьажъышъущтыгъэп. Бзэри тшIэщтыгъэп, ау тыздэджэгуни, ныбджэгъухэри тиIэщтыгъэх. Мэзи 3 — 4-кIэ сэри, сшына­хьыкIэу Ислъами урысыбзэр зэдгъэшIагъ, — ЛIыбзыу Заур иапэ­рэ гукъэкIыжьхэр мыщ фэдэх.ЛIыбзыу Даутэ илъфы­гъэу дзюдом пылъыгъэ Заур ыцIэ кIалэм ратыгъ. Трене­рэу Бастэ Салим дэжь кIа­лэр зыщагъэр ицIэджэгъу ятэшыр ары.— Иорданием сыщы­псэу зэхъум, тхэквондом сыкIощтыгъ. Мыекъуапэ тыкъызэ­кIо­жьым, спорт лъэп­къэу сызыпылъыщтымкIэ упчIэ къызэуцум, сятэшым ежь зыдакIощтыгъэ дзюдом сищагъ. Джыри еджапIэм сычIэхьэгъагъэп сэ. «Зыгъэхьазырынхэр тIэкIу пшIынхэшъ, угу римыхьымэ, нэмыкIым уеплъыщт» къысаIогъагъэр. Ау уахътэр кIо къэси нахь сыгу рихьыщтыгъ. Дзюдом узыхахьэкIэ, укъыхэкIыжьышъурэп, — еIо Заур.ИлъэсищкIэ апэрэ зэнэкъокъухэми кIалэр ахэлэжьэнэу ригъэжьагъ. Респуб­ликэ, Къыблэ федеральнэ шъолъыр, Урысые ушэтынхэм закъыщигъэлъэ­гъуагъ, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэри къащихьыгъ. Джаущтэу адыгэ кIалэм спорт гъогур ригъэжьагъ. Дзюдом имызакъоу, самбо бэнэнымкIи зэнэкъокъухэм Заур ахэлажьэ.— Сыдэущтэу Иорданием уфэбэнэнэу хъугъа, Заур?— ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьмэ, сятэрэ сэрырэ Иорданием тыкIогъагъ. Тиблагъэхэм янахьыбэм чIыгужъым къагъэзэжьы­гъэ­ми, тиIахьылэу къыдэнагъэ­хэм адэжь теблэгъагъ. ТызэрэщыIэр къызашIэм, зэнэкъокъум сыхагъэ­лажьэ ашIоигъоу адыгэ тренерэу щылажьэрэм сятэ къы­риIуагъ. Сэ Иорданием игражданствэ сиI. Тренерми теупчIыжьи, мы къэралыгъом ихэшыпыкIыгъэ куп сыхагъахьи, Дунаим и Первенствэ зыкъыщызгъэлъэгъогъагъ. Ау финалым сихьанымкIэ зэIукIэгъум къыщыстекIуагъэх.— СамбэмкIэ Азием ыкIи Океанием ячемпионат нэужым гъэ­хъагъэ щыпшIыжьышъугъ.— Ары. Ташкент ар 2025-рэ илъэ­сым щыкIуагъ. Килограмм 79-рэ къэзыщэчырэ купым сыхэтэу сыбэнагъ, тыжьын медаль ащ къыщысхьыгъ. СшынахьыкIэу Ислъам нахьыкIэхэм якуп джэрзыр къыщилэжьыгъ.Мыщ фэдэ гъэхъагъэм ишIуагъэкIэ Индонезием щыкIогъэ Дунэе зэнэкъо­къум Заур хэлэжьэн фитыныгъэ къыдихыгъ. Ащ ящэнэрэ щыхъугъ. Иорданием испорт тарихъ пштэмэ, ащ фэдэ гъэхъагъэ къэралыгъом апэрэу ышIыгъ. Ар къыфэзыхьыгъэри адыгэ кIал. Къы­хэгъэщыгъэн фае, а илъэсым дзюдомкIэ Мыекъопэ еджапIэр Кобл Якъубэ зигъэпсыгъагъэр илъэс 60 хъугъагъэ. Ащ ишапхъэхэмкIэ агъэсэгъэ кIалэм ыцIэ дунаим зэрэщыIугъэм уегъэгушхо, лъэужэу тренер бэлахьым къыгъэна­гъэр зэрэхэмыкIуакIэрэм ишыхьатэу хъугъэ.ЛIыбзыу Заур ащ къыщыуцугъэп. Мыгъи самбэмкIэ Азием ыкIи Океанием язэнэкъокъоу Филиппины щыкIуагъэм хэлэжьагъ. Илъэс 18 зыныбжь кIалэм тыжьынрэ джэрзырэ къыщихьыгъ. Иорданием испорт тарихъ джыри хахъо фишIыгъ. Бжыхьэм Грецием щыкIощт Дунэе чемпионатым хэлэжьэнэу зегъэ­хьазыры. Ау Заур мы гъэхъагъэхэр имыкъоу елъытэ.— Сызыщыпсэурэ къэралыгъом ихэшыпыкIыгъэ куп сыхэфэнэу сыфай. Ащ чIыпIэ щыуубытыныр IэшIэхэп. СамбэмкIи дзюдомкIи бэнэкIо анахь лъэшхэр Урысыер ары зыдэщыIэхэр. Ащ сыхэтэу гъэхъагъэхэр сшIы сшIоигъу. Олимпиадэм сыкIоныр пшъэрылъ шъхьаIэу зыфэсэгъэуцужьы.ЛIыбзыу Заур джырэ уахътэм Мыекъопэ къэралыгъо гуманитар технологическэ колледжым щеджэ. Нэужым спортымкIэ Институтым ишIэныгъэхэм щахигъэхъонэу егъэнафэ. ДжырэкIэ спортым имастер хъунымкIэ кандидат.— Спорт зыгъэхьазырыныгъэу IэкIэлъым, гъэхъагъэу ышIы­гъэхэм анэмыкIэу, Заури ышнахьыкIэу Ислъами гъэсагъэх, Iэдэб ахэлъ. Егъэлъыегъэ гущыIи къаIощтэп, мытэрэз зекIуакIи къызхагъэфэщтэп, адыгэ унагъо зэрэщапIухэрэр яшэн-хэбзэ зехьакIэхэм къахэщы, — къыхегъэщы ЛIыбзыу зэшыхэм ятренерэу Бастэ Салим.Дунэе медалым икъэбар къэтIуатэ тшIоигъоу кIэлэ ныбжьыкIэу ЛIыбзыу Заур игугъу тшIынэу хъугъэ. Ау ащ къыфэзыщагъэм тарихъэу пылъыр гъэшIэгъонэу къычIэкIыгъ. Тыдэ щыIэхэми, адыгэхэм язэпхыныгъэ зэрэпытэр, зэрыкIорэ щыIэныгъэ гъогухэр зэтефэхэзэ, зэхэщыхьагъэ хъухэзэ зэрэпсэухэрэм мыр джыри изы шыхьат.Цэй Замир.