Апшъэрэ еджапIэхэм ачIэхьащтхэр къэнафэх

ЗыкI къэралыгъо ушэтынхэр зыпэкIэкIыгъэхэу, зитхылъхэр апшъэрэ еджапIэхэм ачIэ­-зылъхьагъэхэмкIэ анахь мэхьанэ зиIэ уахътэр къэсыгъ. «Урысые гъэзетым» къызэриты­рэмкIэ, бэдзэогъум и 27-м апшъэрэ еджапIэхэм ачIэхьащтхэм яспискэхэр къатыхэу аублагъ. Къэблэгъэрэ тхьамэфитIум къыкIоцI, шышъхьэIум и 7-м нэс, зэнэкъокъу спискэхэр къатыщтых.

Официальнэ къэбархэр апшъэрэ ­еджапIэхэм яофициальнэ сайтхэм хэу­шъхьафыкIыгъэ Iахьэу «Абитуриенту», «Приемная комиссия», «Поступление» зыфиIохэрэм арытых. Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ порталым исервисэу «Поступление в вуз онлайн» зыфиIорэр джащ фэдэу къызфагъэфедэн амал яI.Апшъэрэ еджапIэм чIэхьанымкIэ зэрезэгъырэр къэзыушыхьатырэ тхылъыр джащ фэдэу электроннэ шIыкIэм тетэу е екIолIэнхэшъ, атхын фае.Бюджетым пхырымыкIыгъэхэр ыпкIэ хэлъэу чIэхьанхэу джыри уахътэ яI.Апшъэрэ еджапIэм чIахьэхэрэм яспис­кэ узыхахьэкIэ, ныбжьыкIэр чIыпIэу зыдэщытыр ыкIи чIэхьанымкIэ амалэу иIэр олъэгъу. Ар чIэхьанэу фаехэм зэкIэми яспискэп, анахь рейтинг ин зиIэхэр, зыкI къэралыгъо ушэтынхэмкIэ анахь балл ин зиIэхэр ыкIи фэгъэ­кIотэнэу яIэм елъытыгъэу зыдэщыт чIыпIэхэр ары къыгъэлъагъорэр. Ахэм ащыщ социальнэ фэгъэкIотэн зиIэхэр, хэушъхьафыкIыгъэ фэгъэкIотэн яI Урысыем и ЛIыхъужъхэм, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм, ахэм яунагъо исхэм ыкIи нэмыкIхэм, джащ фэдэу целевой шIыкIэм тетэу чIахьэхэрэр, мэхьанэ ин зиIэ олимпиадэхэм текIоныгъэ къащыдэзыхыгъэхэу ушэтынхэр амытхэу чIэхьан зылъэкIыщтхэр.Апшъэрэ еджапIэм чIэхьанымкIэ зэрезэгъырэр къэзыушыхьатырэ тхы­лъыр джырэкIэ анахь шъхьаIэу щыт, ыпэкIэ аттестат шъыпкъэр къахьын фаеу щытыгъ.«Урысые гъэзетым» къызэритхырэмкIэ, 2026-рэ илъэсым апшъэрэ еджапIэм учIэхьанымкIэ фэгъэкIотэн зиIэхэм, олимпиадэхэм текIоныгъэ къащыдэзы­хыгъэхэм ыкIи целевой шIыкIэм тетэу чIахьэхэрэм шышъхьэIум и 1-м нэс апшъэрэ еджапIэу къыхахыгъэм чIэхьанхэу зэрезэгъыхэрэр къэзыушыхьатырэ тхьылъхэр аратынхэ фае. ЗыкI къэралыгъо ушэтынхэмкIэ чIахьэхэрэм ыкIи ушэтын тедзэхэр зытыхэрэм шышъхьэIум и 5-м нэс атын фае.Зэнэкъокъу спискэр ренэу зэхъокIы, сыда пIомэ, ныбжьыкIэхэм чIыпIэ зэ­фэшъхьафхэм ятхылъхэр агъэхьых, зы апшъэрэ еджапIэ къызыхахыкIэ, чIыпIэр нэкIы къэхъу.ГущыIэм пае, зы мафэкIэ апшъэрэ еджапIэм чIахьэ зышIоигъоу я 18-рэ чIыпIэм итыгъэр я 13-м къынэсыгъ, ащ къикIырэр, ыпэ итыгъэхэр ащ чIэ­хьащтхэп.Зэнэкъокъу спискэр тхылъхэм якъэ­тын заухыкIэ аублэ ыкIи зэрэчIэхьа­гъэхэр къэзыушыхьатырэ приказыр ашIыфэ ренэу зэхъокIы. Нэбгырэ пэпчъ хэушъхьафыкIыгъэ номер иI, ыцIи, ылъэ­къуацIи итэп. ЗэрэчIэхьагъэмкIэ приказыр аужырэ тхылъэу щыт, ащ къеушыхьаты ныбжьыкIэр студент зэрэхъугъэр ыкIи апэрэ курсым зэрихьагъэр, ащ юридическэ кIуачIэ иI, ректорыр е ащ игуа­дзэ кIэтхагъ, печать тет.ЗэрэчIэхьагъэхэр къэзыушыхьатырэ приказхэр мы илъэсым приемнэ комиссиехэм шышъхьэIум иапэрэ мафэхэм къатэу аублэщт. ФэгъэкIотэн зиIэхэм, целевой шIыкIэм тетэу чIахьэхэрэм, ушэтын амытэу чIахьэхэрэм — шы­шъхьэIум и 3-м, зыкI ушэтыным изэ­фэхьысыжьхэмкIэ чIахьэхэрэм и 7-м унашъохэр ашIыщтых. Мы лъэныкъуитIум ауж джыри бюджет чIыпIэхэр къызынэхэкIэ, чIэхьагъу тедзэм изэфэхьысыжьхэр мазэм и 11-м къэнэфэщтых. ЫпкIэ хэлъэу еджэщтхэм яуахътэ ежь апшъэрэ еджапIэ пэпчъ егъэнафэ, ау Iоныгъом и 30-м нахь кIасэу къыхахы хъущтэп.Апшъэрэ еджапIэм чIэхьагъэхэм яприказ хэмытхэм джыри янасып къы­хьын ылъэкIыщт. КъыхэкIы апшъэрэ еджапIэхэм уцугъо шъхьаIэр заухыкIэ бюджет чIыпIэхэр къафанэхэу. Ащ дэжьым апшъэрэ еджапIэм чIэхьагъу тедзэ зэхещэ, джащ фэдэу ыпкIэ хэ­лъэу еджэнхэу тхылъхэр аратынэу джыри уахътэ яI.ЧIэхьан тедзэм хэлэжьэн амал зиIэр апшъэрэ еджапIэм зитхылъхэр ащ ыпэкIэ чIэзылъхьэгъагъэхэу зэнэкъокъу спискэм хэтхэр ары. Тхылъхэр икIэрыкIэу агъэ­хьазырыжьын ищыкIагъэп, чIэхьанэу зэрезэгъырэр къэзыушыхьатырэр ытхын закъоу ары ищыкIагъэр. Ар шышъхьэIум и 9-м нэс атхын фае, чIэхьагъэхэмкIэ приказыр шышъхьэIум и 11-м къыра­гъэхьащт.Бюджет шIыкIэм тетэу чIэмыхьагъэхэр Iоныгъом и 20-м нэс ыпкIэ хэлъэу еджэнхэу ятхылъхэр апшъэрэ еджапIэхэм арахьылIэнхэ алъэкIыщт. Приемнэ комиссием Iоныгъом и 30-м нэс Iоф ашIэщт.Адыгэ къэралыгъо университетымрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымрэ яприемнэ комиссиехэм гущыIэгъу тафэхъугъ. Мыхэм лъэIу тхылъ мин 23-м ехъу къарахьылIагъ. Ахэм япроцент 83-р Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ порталым исервисэу «Поступление в вуз онлайн» зыфиIорэмкIэ атыгъ.Адыгэ къэралыгъо университетым мы илъэсым гъэсэныгъэ программэ 87-мкIэ тхылъхэр аштагъэх. ЗэкIэмкIи бюджет чIыпIэ 858-рэ яI. КIэлэегъэджэ сэнэхьатхэм ялъэныкъо зэфэшъхьафхэм бюджет чIыпIэ 326-рэ аратыгъ. Мыщ чIахьэ зышIоигъо нэбгырэ мини 3-мэ тхылъ мини 5-м ехъу рахьылIагъ. Ар гъэрекIорэ къэгъэлъэгъонхэм афэд. ГъэрекIо процент 60-мэ ятхылъхэр ежь апшъэрэ еджапIэм рахьылIэгъагъ, процент 40-мэ электроннэ шIыкIэр къызфагъэфедэгъагъ. Мы илъэсым процент 60-м Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ сервисыр агъэфедагъ, процент 40-р екIолIагъ.НэмыкI хэгъэгухэм афэдэу ныбжьыкIэхэм апшъэрэ еджэпIи 5-мэ ­ятхылъхэр арахьылIэнхэ амал яIагъ. Джы апшъэрэ еджапIэр къыхахынышъ, чIахьанхэу зэрезэгъыхэрэр къэзыушы­хьатырэ тхылъхэр ахьынхэ фае. Фэ­гъэкIотэн зиIэу чIэхьащтхэм шышъхьэIум и 1-м сыхьатыр 12-м нэс, нэмыкIхэм шышъхьэIум и 5-м сыхьатыр 12-м нэс чIалъхьанхэ фае.— Мы уахътэм апшъэрэ еджапIэм чIахьэ зышIоигъохэр зэрэгумэкIыхэрэр тэшIэ. Пшъэры­лъэу тиIэр зэхэтэшIэ ыкIи зэ­нэкъокъу спискэр непэ 5, пчэды­жьым сыхьатыр 8-м къыще­гъэжьагъэу пчыхьэм сыхьатыр 8 нэс тэуплъэкIу, зэхъокIыны­гъэхэр фэхъугъэхэмэ, тэгъэтэ­рэзыжьых. Адыгэ къэралыгъо университетыр къызэрэхахы­гъэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэм тяжэ, — къыщаIуагъ Адыгэ къэралыгъо университетым иприемнэ комиссие.Мыекъопэ къэралыгъо техноло­гическэ университетым программи 100-кIэ чIэхьанхэу тхылъхэр атынхэ алъэкIы, ахэм ащыщэу лъэныкъо 32-р бакалавриатыр, 8-р специалитетым исэнэхьатых, 19-р магистратурэр, 7-р ординатурэр, 13-р аспирантурэр. Гурыт сэнэхьатхэмкIэ лъэныкъо 21-рэ ыкIи зы сэнэхьат зэрагъэгъотын алъэкIыщт.Мы илъэсым бюджет чIыпIэу апшъэрэ еджапIэм 1679-рэ иI, гъэрекIорэм елъытыгъэмэ, 253-кIэ ар нахьыб. Ахэм ащыщэу бакалавриатым ыкIи специалитетым чIыпIэ 917-рэ, магистратурэм — 182-рэ, аспирантурэм — 12, ординатурэм — 38-рэ, гурыт сэнэхьатхэм — 530-рэ атырагощагъ.Урысые Федерацием и Правительствэ иунашъокIэ мэлылъфэгъум и 10-м къыщегъэжьагъэу апшъэрэ еджапIэм целевой егъэджэнымкIэ квотэ яIэ хъугъэ. Бакалавриатым чIыпIэ 23-рэ, специа­литетым — 97-рэ, ординатурэм — 27-рэ джы яI.Бэдзэогъум и 27-м ехъулIэу гурыт сэнэхьат зэзыгъэгъоты зышIоигъохэм ятхылъ 7412-рэ къатыгъ, ахэм ащыщэу 4093-р бюджет чIыпIэх, 3319-р ыпкIэ хэлъэу еджэнхэу. Бакалавриатым ыкIи специалитетым 18287-рэ, ащ щыщэу 10211-р бюджет чIыпIэх, 8064-р ыпкIэ хэлъэу еджэнхэу. Магистратурэм 692-рэ, ащ щыщэу 399-р бюджет чIыпIэм, 307-р ыпкIэ хэлъэу. Аспирантурэм — 68-рэ, 33-р бюджет чIыпI, 35-р ыпкIэ хэлъэу, ординатурэм — 290-рэ, 123-р бюджет шIыкIэу, 167-р ыпкIэ хэлъэу.ЗэкIэмкIи бакалавриатым, специалитетым, магистратурэм, аспирантурэм чIэхьанэу фаехэу апшъэрэ еджапIэм тхылъ 1246-рэ къырахьылIагъ, Къэра­лыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ япорталкIэ 17801-рэ къагъэхьыгъ. Гурыт сэнэхьат зыщызэрагъэгъотыхэрэм 5433-рэ ара­хьылIагъ, пэIудзыгъэ шIыкIэр къызфа­гъэфедэзэ 1979-рэ афагъэхьыгъ.Бакалавриатым ыкIи специалитет гъэсэныгъэ программэмкIэ фэгъэкIон зиIэу чIэхьанхэу тхылъ 426-рэ къатыгъ, хэушъхьафыкIыгъэ квотэмкIэ — 891-рэ, целевой квотэмкIэ — 1282-рэ.ДЕЛЭКЪО Анет.