ЛIыхъужъхэр лIэхэрэп

ЛIыхъужъхэр лIэхэрэп | Адыгэ макъ

БлэкIыгъэ Хэгъэгу зэошхор тикъэралыгъо итарихъ хэпчынэу щытэп, ар зыщыIагъэм илъэс 85-рэ тешIэжьыгъэми; Родинэм, ным, сабыйхэм – зэкIэ цIыф хыехэм апае зыпсэ зытыгъэхэм, зэмыблэжьыгъэхэм шъхьащэ афэтэшIы, тщыгъупшэхэрэп.

Владимир Тюковыр (1921 — 1944)Ар Мыекъуапэ щыпсэущтыгъэ мэ­къумэ­щышIэ унагъо бэдзэогъум и 17-м, 1921-рэ илъэсым къыщыхъугъ. 1928-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Московскэ хэкумкIэ къалэу Сходнэм щыпсэугъ. Володе класси 7-р къыухи, автосварочнэ техникумым ыкIи Московскэ аэроклубым ащеджагъ.ГъучIгъажъэу Iоф ышIагъ. ШэкIогъум и 2-м, 1940-рэ илъэсым Дзэ Плъыжьым кIуагъэ. 1942-рэ илъэсым дзэ-авиационнэ Энгельскэ еджапIэр къыухыгъ.Пилотыгъ, взводым икомандирыгъ, Закавказскэ штурмовикхэм яэскадрилье икомандир игодзагъ, Темыр-Кавказ фронтхэм ащызэуагъ, Приморскэ хэ­ушъхьа­фыкIыгъэ дзэм хэтыгъ.Кавказыр къэухъумэгъэным, ТIуапсэ лъэныкъокIэ къэкIотэрэ пыидзэм пэуцужьыгъэным, Темыр Кавказыр, Тамань ихыгъэхъунэныкъо ыкIи Къырым шъхьафит шIыжьыгъэнхэм ахэлэжьагъ.ШэкIогъум, 1943-рэ илъэсым Владимир Тюковым ошъогум итэу пыидзэм етIупщыгъэу утын рихыгъ. ГухэкIми, дзэкIолI псэемыблэжьыр мэлылъфэгъум и 24-м, 1944-рэ илъэсым къалэу Севастополь ихьэнэ-гъунэ я 115-рэ дзэ быбыгъом щыфэхыгъ.Зэо пшъэрылъхэр дэгъу дэдэу ыгъэцакIэхэзэ, лIыгъэу ыкIи псэемыблэжьныгъэу зэрихьагъэм апае, СССР-м и Апшъэрэ Совет и Президиум и Унашъо­кIэ мэлылъфэгъум, 1944-рэ илъэсым старшэ лейтенантэу В.М.Тюковым Советскэ Союзым и ЛIыхъужъыцIэр къыфагъэшъошагъ.Лениным иорден, Быракъ Плъыжьым иорденитIу, Хэгъэгу зэошхом иорденхэу апэрэ шъуашэ зиIэр, медалэу «За от­вагу» къыфагъэшъошагъэх. ЛIыхъужъэу Владимир Тюковым ишIэжь агъэлъапIэ ыкIи къалэу Сходнэм иурамхэм ащыщ, Севастополь пэмычыжьэу щыт псэупIэу Орлов­скэм изы урам ыцIэ афаусыгъ. ЛIыхъу­жъыр зыщыпсэугъэ унэу Сходнэм дэтым ыкIи Мыекъопэ еджапIэу N6-м иунэ шIэжь пхъэмбгъухэр къащызэIуа­хыгъэх.Хэти ащыгъупшагъэп, сыди ащыгъуп­шагъэп.Дзэукъожь Нуриет.

Поделиться: ВКонтакте Telegram Одноклассники