Къэралыгъо IэпыIэгъур аIэкIахьэ

Урысыем и Социальнэ фонд икъутамэу АР-м щыIэм Адыгеим щыпсэурэ унагъохэм фэгъэкIотэныгъакIэу афагъэнэфагъэм телъытагъэу сомэ миллиони 108-рэ афитIупщыгъ. Ар тиушъхьагъоу къулыкъур зызэхащэгъэ мафэм ехъулIэу шъолъыр къутамэм ипащэу МэщлIэкъо Хьамидэ «Адыгэ макъэм» зыIуигъэкIагъ, къулыкъум ипащэ фэдгъэзэгъэ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьыгъ.

— Мэкъуогъум къыщыублагъэу Урысыем и Социальнэ фонд икъутамэу Адыгеим щызэхэщагъэм унагъохэм афатIупщырэ ахъщэ тын хэушъхьафыкIы­гъэмкIэ лъэIу тхылъхэр рахьылIэу аублагъ. Сыд фэдэ IэпыIэгъуа ар?

— Iоф зышIэрэ ны-тыхэу сабыитIу ыкIи ащ нахьыбэ зиIэхэм мэкъуогъум иапэрэ мафэ къыщыублагъэу ахъщэ тынхэр афэтэгъэхьы. Физическэ лицокIэ заджэхэрэм илэжьапкIэ хьакъулахьэу тыралъхьэрэм (НДФЛ) изы Iахь джащ фэдэу къырагъэгъэзэжьы.Шэпхъэ шъхьаIэу пылъыр — Адыгеим щыпсэурэ унагъохэу ащ къыкIэлъэIугъэ­хэм арыс ны-тыхэм Iоф ашIэн ыкIи хьакъулахьхэр затыхэрэр илъэсым нахь мымакIэу щытын фае. ГущыIэм пае, 2026-рэ илъэсым ахъщэ тыныр яттыным пае 2025-рэ илъэсымкIэ хьакъулахьыр атыгъэу щытын фае.

— ФэгъэкIотэн ахъщэ тыным сыд фэдэ шапхъа джыри пылъхэр?

— Ными тыми Iоф ашIэ хъумэ, ахъщэ тыныр тIуми къатефэ илъэс 18-м нэс зыныбжь е илъэс 23-м нэс зыныбжь кIэлэцIыкIухэу очнэу еджэхэрэр яIэхэмэ. Ны-тыхэр Урысыем ицIыфхэу ыкIи кIэлэпIупкIэмкIэ чIыфэхэр атемы­лъэу щытын фае. Джащ фэдэу унагъом иIэ мылъкур хэбзэгъэуцугъэхэмкIэ агъэ­нэфэгъэ шапхъэхэм адиштэн фае. Ащ фэдэ ахъщэ тыныр илъэсым зэ аты.

— Унагъом зы нэбгырэм тефэу ахъщэу къыIэкIахьэрэр сыдэущтэу къэплъытэщта?

— Адыгеим зы нэбгырэм мазэм рыпсэушъунэу къытефэрэ ахъщэм ипчъа­гъэ 1,5-м блэкIы хъущтэп. ЛъэIу тхы­лъыр затхыгъэм ыпэкIэ зэрэщытыгъэ шапхъэ­хэмкIэ къалъытэщт.Унагъом зы нэбгырэм тефэу мылъкоу къыIэкIахьэрэр къибдзэным пае уна­гъом исхэм зэкIэми къалэжьырэр мэзэ 12-м атебгощэнышъ, нэужым унагъом ис нэбгырэ пчъагъэмкIэ бгощыжьын фае. Хьакъулахьыр зыхамыгъэкIыгъэ мылъкур ары къызэралъытэрэр, хьакъулахьхэмкIэ УФ-м ихэбзэгъэуцугъэ диштэу.Iоф зышIэрэ ны-тыхэмкIэ унэгъо ахъщэ тыныкIэр гурытымкIэ зэрэхъурэр сомэ мин 30. Ау етIани унагъо пэпчъ тефэрэр къаIэкIахьэрэм ыкIи НДФЛ-у атырэр зыфэдизым ялъытыгъэу къыфалъытэ. Хьакъулахьэу процент 13-кIэ е нахьыбэкIэ къалъытагъэр фэгъэкIотэн пчъагъэмкIэ — проценти 6-кIэ къалъы­тэжьы. А пчъагъэр ары илъэс къэс ны-тыхэм къафызэкIагъэкIожьырэр.ГущыIэм пае, Iоф зышIэрэ ны-тыхэм язырэм 2025-рэ илъэсым сомэ мин 500 къылэжьыгъ ыкIи хьакъулахьэу тефэрэр — сомэ мин 65-рэ ытыгъ. Проценти 6-кIэ къалъытэгъагъэмэ, пчъагъэр зэрэ­хъущтыгъэр сомэ мин 30. Пчъэгъэ шъхьаIэм зэрэтекIырэр сомэ мин 35-рэ. Ары унагъом къыфигъэзэжьырэр.

— Хэта ахъщэ тыныр зытемыфэрэр?

— НДФЛ-кIэ хьакъулахьхэр зымытырэ ны-тыхэр ары. Ахэр «самозанятэкIэ» заджэхэрэр ыкIи сатыушIхэр. НэмыкI ахъщэ къэгъэхъапIэ амыгъэфедэмэ.

— Сабыйхэм «яопекункIэ» заджэхэрэм ащ фэдэ ахъщэ тынхэр аратыщта?

— Ары, ны-тыхэм афэдэу ахэми ахъщэ тыныкIэр аратыщт.

— Ащ фэдэ IэпыIэгъур цIыфхэм къашъхьапэ пIон плъэкIыщта?

— Пчъэгъэ заулэ щысэ къэсхьын. Мэкъуогъум и 1-м къыщыублагъэу Социальнэ фондым ишъолъыр къутамэ лъэIу тхылъхэр къыфэкIох унэгъо ахъщэ IэпыIэгъукIэр аратыным пае. Апэрэ мафэм изакъоми, лъэIу тхылъ мини 2,6-рэ Къэралыгъо фэIо-фашIэхэм яхъы­тыу нэкIубгъокIэ къытфэкIуагъ. Ащ нэмыкIэу лъэIу тхылъ 16-р Iэрылъхьэу къытахьылIагъ, МФЦ-мкIэ 2 къэкIуагъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу лъэIу тхылъ мин 13,1-рэ къытахьылIагъ, ахэм ащыщэу мин 12,4-мэ тахэплъэгъах.

— Унэгъо тхьапшымэ ахъщэ тыныр аIэкIэхьэгъах?

— РеспубликэмкIэ фэдэ фитыныгъэ зиIэ ны-ты нэбгырэ мини 4,1-мэ илъэс къэс унэгъо ахъщэ IэпыIэгъур аIэкIэхьанэу агъэнэфэгъах, сомэ миллиони 108-рэ зэкIэмкIи ахэм афатIупщыгъ.

— Мы унэгъо ахъщэ тыныр къа­IэкIэхьаным пае сыдэущтэу лъэIу тхылъыр агъэхьазырын ыкIи къышъуIэкIагъэхьан фая?

— Чъэпыогъум и 1-м нэс Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ хъытыу нэкIубгъом, МФЦ-м е Социальнэ фондым ишъолъыр къутамэ иотделэу цIыфхэм Iоф адэзышIэрэм лъэIухэр зэрахьылIэрэм тхылъхэр къагъэхьынхэ фае. Унагъом фэгъэхьыгъэ пстэури къулыкъу зэфэшъхьафхэм яIэпыIэгъукIэ тэ зэфэтхьысыжьыщт. Ау, гущыIэм пае, очнэу еджэрэ студент зиIэхэм ащ истипендие зыфэдизыр къэзыушыхьатырэ справкэр, дзэкъулыкъушIэхэм къулыкъу зыщахьырэ чIыпIэм шыхьат тхылъ къаIахын ыкIи лъэIу тхылъым игъусэу къытахьылIэнхэ фае.ИщыкIэгъэ тхылъхэр Социальнэ фондым ишъолъыр къутамэ икъулыкъоу цIыфхэм Iоф адэзышIэрэм мэфи 10 тырамыгъашIэу псынкIэу къырахьылIэнхэ фае. Тхылъхэр къаты хъумэ, банк реквизитхэр тэрэзынхэм анаIэ тыра­гъэ­тыныр зыщагъэгъупшэ хъущтэп.

— Ахъщэ IэпыIэгъум сыд фэдизырэ уежэщта?

— ЛъэIу тхылъым мэфипшIым хэплъэ­щтых, унашъо зыщашIырэ мафэм къыкIэ­лъыкIорэм ны-тыхэм макъэ арагъэ­Iущт. ЛъэIум дырагъэштагъэ хъумэ, мэфитфым къыкIоцI ахъщэр къаIэкIэ­хьащт.Унэгъо ахъщэ тыныкIэм фэгъэхьыгъэ къэбар игъэкIотыгъэр Урысыем и Социальнэ фонд ихъытыу нэкIубгъо иедзы­гъоу «Гражданам» зыфиIорэм ит.

https://sfr.gov.ru/grazhdanam/semyam_s_detmi/ezhegodnaya_semejnaya_vyplata/.УпчIэ зиIэхэр мы телефонымкIэ ыпкIэ хэмылъэу зыкI гупчэм теонхэ алъэ­кIыщт: 8(800)100-00-01 е Фондым ишъо­лъыр къутамэ зыкъыфагъэзэн алъэ­кIыщт: https://max.ru/id105018326_gos,https://vk.com/sfr.respublikaadigeya, https://ok.ru/group/70000001891168, https://t.me/osfrrespublikaadigeya