Хэбзэгъэуцугъэр укъуагъэ мыхъуныр

IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ цIыфхэр бзэджэшIагъэхэм ыкIи экстремизмэм ахэмыщэгъэнхэмкIэ, общественнэ-политикэ зыпкъитыныгъэ щыIэнымкIэ, цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъынымкIэ Iофтхьабзэхэм щатегущыIагъэх АР-м хабзэр къыщыухъумэгъэным ренэу Iоф зы­шIэрэ Координационнэ зэIукIэм изэхэ­сыгъо.

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъ зэрэфишIыгъэм тетэу зэхэсыгъор зэрищагъ Урысыем щынэгъончъэнымкIэ и Федеральнэ къулыкъу и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Анвер Ерижеповым. Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, Къэралыгъо Советым — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Цэй Эдуард, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, хэбзэухъумэкIо, уплъэкIокIо къулыкъу­хэм япащэхэр, муниципалитетхэм яIэшъхьэтетхэр.

АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и министерствэ кощын IофхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Елена Баклановам къызэриIуа­гъэмкIэ, IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ нэбгырэ мин 11,3-рэ миграционнэ учетым хэт. Iизын зэряIэр къэзыушыхьатырэ тхылъхэр аIэкIэлъхэу IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ нэбгырэ мини 3,2-рэ республикэм щэпсэу. Илъэсыр къызихьагъэм къыщыублагъэу Iоф ашIэнымкIэ патент зэратыгъэхэм япчъагъэ процент 16-кIэ нахьыбэ хъугъэ.

IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэхэр бзэджашIэхэм ыкIи экстремистхэм зыхамыщэнхэм пае АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ иIофышIэхэм ренэу Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьэх. IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ­хэм апае зэIукIэгъухэр ыкIи Iэнэ хъураехэр зэхащэх, ахэм ахэлажьэх хэбзэ къулыкъухэм ыкIи лъэпкъ-культурнэ организациехэм ялIыкIохэр.

Хэбзэнчъэу республикэм къихьагъэхэр гъэунэфыгъэнхэм пае хэушъхьафыкIыгъэу IофшIэн гъэнэфагъэ зэшIуахы. Чэзыоу икIыгъэм ыпэкIэ Iизын зэряIэр къэзыушыхьатырэ тхылъ 60-у къаратыгъагъэхэм кIуачIэ ямыIэжьэу ашIыгъ. Нэбгыри 175-мэ УФ-м зэрэщыпсэухэрэ пIалъэм къафыщыгъэкIэгъэнымкIэ унашъохэр аштагъэх, нэбгыри 190-м ехъу хэгъэгум рагъэкIыгъ, 175-рэ тихэгъэгу къихьан фимытхэу ашIыгъэх.

Хэбзэгъэуцугъэу кощын IофымкIэ щыIэр зэраукъуагъэм пае нэбгырэ мин 1,2-м ехъумэ административнэ протоколхэр афызэхагъэуцуагъэх ыкIи бзэджэшIэгъэ 93-рэ къыхагъэщыгъ. Нэбгыри 7-мэ уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэ­хьыгъ. IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэхэм зэрахьэгъэ бзэджэшIэгъэ 16 атхыгъ, 3-м — террористическэ нэшанэ яI, 1-р — экстремизмэм епхыгъэ бзэджэшIагъ. АхэмкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьащтых.

Анвер Ерижеповым анаIэ зытыраригъэдзагъэр IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэхэр ыкIи гражданствэ зимыIэхэр республикэм хэбзэнчъэу Iоф щашIэнэу къырагъахьэхэ зэрэмыхъущтыр ары. IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэхэу тирес­публикэ къихьагъэхэу IофшIэнымкIэ патент зиIэхэм аванс тынэу аIахырэм зэхъокIыныгъэ фэшIыгъэн зэрэфаери мы зэIукIэм къыщыхагъэщыгъ. Къыблэ федеральнэ шъолъырым хахьэхэрэм ялъытыгъэмэ, Адыгеим ар пстэуми анахь щымакI. Хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ Министерствэм къызэритыгъэмкIэ, 2027-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м къыщегъэ­жьагъэу республикэм а лъэныкъомкIэ ахъщэу щаIахырэр нахьыбэ ашIыщт.

Общественнэ-политикэ зыпкъитыныгъэм къыкIимычынымкIэ, лъэпкъхэм азыфагу илъ зэгурыIоныгъэм зыкъегъэ­IэтыгъэнымкIэ Iофэу ашIэрэм фэгъэхьыгъэу къыIотагъ АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ зэлъэпкъэ­гъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет и Тхьаматэу Долэ Долэт.Ащ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Урысые Федерацием щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэс ыкIи 2036-рэ илъэсым нэс къэралыгъо лъэпкъ политикэм и СтратегиякIэ къадыхэлъыта­гъэу республикэм шъолъыр проектнэ офис щызэхащагъ. Гъэхъагъэ хэлъэу зэхащагъэх фестивальхэу «Возвращение к истокам – путь к возрождению», «Тэры Урысыем инеущрэ мафэ зэлъытыгъэр!», «Зэкъошныгъэм и Джэныкъу» зыфи­Iохэрэр. Гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ учреждениехэм славян тхыбзэм и Мафэрэ урысыбзэм и Мафэрэ афэгъэ­хьыгъэ Iофтхьабзэхэр ащыкIуагъэх.

Муниципалитетхэми ащыкIуагъэх Iоф­тхьэбзэ зэфэшъхьафхэр, обществэу «ШIэныгъэмрэ» ветеранхэм я Советрэ ялIыкIохэр кIэлэеджакIохэм ыкIи ныбжьыкIэхэм аIукIагъэх. ЗэдэгущыIэгъухэм къащаIэтыгъэх цIыфыгъэ шэпхъэ да­хэхэм, я Хэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэр. ЦIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэм зэфыщытыкIэ дахэ азыфагу илъыным, экстремизмэмрэ терроризмэмрэ ягъогу пыбзыкIыгъэным иамалхэр зехьэгъэнхэм ыкIи нэмыкIхэм анаIэ атырарагъэдзагъ.

Зэхэсыгъом илъэхъан къулыкъу зэфэшъхьафхэм япащэхэм анаIэ зытырагъэ­тыгъэр Iофхэм язытет икъоу зэхэфыгъэ­ныр, общественнэ-политикэ лъэныкъомкIэ гумэкIыгъоу къыкъокIын ылъэкIыщтхэр щыгъэзыегъэнхэр, зэщыхъокIо кIуа­чIэхэм ныбжьыкIэхэм зэрар арамыхыныр ыкIи нэмыкIхэр. ХэушъхьафыкIы­гъэу къызщыуцугъэхэр кощынымкIэ хэбзэгъэ­уцугъэу щыIэр зыукъонэу фежьэхэрэр игъом къыхэгъэщыгъэнхэр ары.

ИкIэухым АР-м и ЛIышъхьэ шъолъырым ищынэгъончъэнкIэ Iофыгъоу къэуцухэрэм язэшIохын фэгъэзэгъэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Чыназыр Алый ятIонэрэ илъэсныкъом Iофэу ашIэщтым ипланэу къырихьылIагъэр аухэсыгъ.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ Тхьаркъохъо Сафыет