Iэшъынэ А.
АР-м инахьыжъхэм я Совет тыгъуасэ зэхэсыгъо иIагъ. 2026-рэ илъэсыр Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэсэу зарагъэнэфагъэм ар фэгъэхьыгъагъ. Iофтхьабзэр зэрищагъ Советым итхьаматэу ГъукIэлI Нурбый.
Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ зэлъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Долэ Долэтбый, АР-м щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм я Унэ ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр, Советым хэтхэр, журналистхэр.АР-м нахьыжъхэм я Совет и Тхьаматэу ГъукIэлI Нурбый зэхэсыгъом игъэкIотыгъэ псалъэ къыщишIыгъ. Ащ къыIотагъ я ХVII-рэ лIэшIэгъум иублэгъум Кузьма Мининымрэ Дмитрий Пожарскэмрэ япащэхэу цIыф уIэшыгъэхэм поляк техакIохэр Москва зэрэдафыжьыгъагъэхэм мы мэфэкIыр зэрепхыгъэр. Джащыгъум Урысыем ицIыф лъэпкъыбэхэр зыч-зыпчэгъоу зэрэзэкъоуцогъагъэхэр ары тихэгъэгу ишъхьафитыныгъэ зыухъумагъэр.
— Лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэс тыгу къегъэкIыжьы лIэшIэгъубэмэ къакIоцI псыхьагъэ хъугъэ лъэпкъ зэгурыIоныгъэм мэхьанэшхо зэриIэр, зи зыпеIэн ымылъэкIыщт кIуачIэу ар зэрэщытыр, Урысыем икъэралыгъо гъэпсыкIэ игъэпытэн, ащ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэным, Хэгъэгур нахь фэшIыгъэ, нахь лъэш хъуным ар зэрафэIорышIэрэр, — къыIуагъ ГъукIэлI Нурбый.
Лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ зыщыпсэурэ тиреспубликэ Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэс фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр зэрифэшъуашэу зэрэщызэхащэхэрэр Советым итхьаматэ къыIуагъ. Ахэр шъолъырым щыпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ къэухъумэгъэным ыкIи ягъэшIэгъэным, абзэ ыкIи яшэн-хабзэхэм шъхьэкIафэ афэшIыгъэным, лъэпкъхэм азыфагу зэгурымыIоныгъэ имылъыным, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм, нэмыкIхэми афэгъэхьыгъэх. ГущыIэм пае, артист цIэрыIохэр, зэлъашIэрэ творческэ коллективхэр къыхагъэлажьэхэзэ ныбжьыкIэ лъэпкъ фестивалэу «Урысыем инеущырэр — Тэры», Адыгэ къуаем ифестиваль, «Зэкъошныгъэм и Онджэкъ» зыфиIохэрэр рагъэкIокIыгъэх. Ахэм АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ахэлажьэзэ пчъагъэрэ къыхигъэщыгъ мыщ фэдэ культурнэ Iофтхьабзэхэм лъэпкъхэр зэрэзэрапхыхэрэр, зыкIыныгъэ къазэрахалъхьэрэр.
— Тиреспубликэ — лъэпкъыбэ зыщыпсэурэ, ахэр мамырэу зыщызэдыщыIэхэ, якультурэрэ яшIошъхъуныгъэхэмрэ зыщагъэлъэпIэхэрэ шъолъыр. Лъэпкъыбэр зэрыс республикэм ахэм къахэкIыгъэхэр зэдырагъаштэу, мамырэу щэпсэух зыфэдэ къэмыхъугъэ яхабзэхэр, якультурэ къаухъумэхэзэ, ахэм хахъо афашIызэ. Гукъау нахь мышIэми, непэ тикъэралыгъо чIыпIэ къин ит, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием тикIалэхэр хэлажьэх. Лъэпкъхэм языкIыныгъэ джырэ уахътэм зигъо Iофыгъоу ыкIи зимэхьанэ зыкъэзыIэтэу щыт. Лъэпкъ зыкIыныгъэм, дзэ зэкъошныгъэм ящысэ шъыпкъэ непэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием къыщагъэлъагъо тилIыхъужъхэм, тидзэкIолIхэм ыкIи тиофицерхэм. Ахэр зэгъусэхэу Урысыер къагъэгъунэ, зэуапIэм къыщагъэшъыпкъэжьы зэкIэхэмкIи зы лъэпкъэу тызэрэщытыр, — къыIуагъ ГъукIэлI Нурбый.
— Мы илъэсыр лъэпкъхэм языкIыныгъэу зэрагъэнэфагъэм мэхьанэшхо иI. Тиреспубликэ — лъэпкъыбэ щызэдэпсэу, ахэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъ, шъхьэкIафэ зэфашIэу зэрэзэдыщыIэхэрэм тырэгушхо. Общественнэ зыпкъитыныгъэр, Адыгеим щыпсэурэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм мамырныгъэрэ зыкIыныгъэрэ ахэлъыныр — мыхэр ары тиреспубликэ хэхъоныгъэ ышIыным, цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу хъуным ылъапсэхэр, — къыIуагъ Комитетым итхьаматэу Долэ Долэтбый.
Республикэм гушъхьэлэжьыныгъэр щыгъэпытэгъэным фэшI лъэныкъо пстэуми зэдэлэжьэныгъэ пытэ ыкIи зэгурыIоныгъэ зэдыряIэн зэрэфаер, ащ тегъэпсыхьагъэу Iофыгъоу къэуцухэрэр зэрэзэшIуахыхэрэр ащ къыхигъэщыгъ: Iофтхьэбзэ пчъагъэ рагъэкIокIы, ахэм лъэпкъ зэфэшъхьафхэр къахагъэлажьэх, культурэм хэхъоныгъэ фашIы, лъэпсэ куухэр зиIэ шIуагъэу Адыгеимрэ Урысыемрэ ащыпсэурэ цIыф лъэпкъ пстэуми зэдыряехэр агъэпытэх.
Iофтхьабзэм къыщыгущыIагъэхэм зэкIэми зэдырагъаштэу къаIуагъ мы IофыгъомкIэ цIыфхэм азыфагу зэгурымыIоныгъэ къимыгъэтэджэгъэным тыдэлэжьэн, шIу тызэрэлъэгъун, тихэгъэгу шIу тлъэгъун, ащкIэ ныбжьыкIэхэм Iоф адэшIэгъэн зэрэфаер. Мыщ дэжьым анахь шъхьаIэу къыхэбгъэщын плъэкIыщтыр цIыф пэпчъ щынэгъончъэу щыIэнымкIэ обществэм лъэпкъ зыкIыныгъэр ыкIи зэгурыIоныгъэр хэлъыныр ары.
КIАРЭ Фатим.