Сэнэхьатыр — ищыIэныгъагъ

Къалэу Шъачэ хэхьэрэ къуаджэу ШэхэкIэй дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм тичIыгогъоу, РСФСР-м народнэ гъэсэныгъэмкIэ и Отличникэу, заом иветеранэу Нэгъуцу Щэбан Шъхьэфыжь ыкъом ыцIэ фаусыгъ.

ЗэлъашIэрэ кIэлэ­егъаджэм ыкIи фронтовикым ишIэжь фэгъэхьыгъ

Щэбанэ икIэлэегъэджэ IофшIэн джыри заом ыпэкIэ икъоджэ гупсэ щыригъэжьэгъагъ, ащ ищыIэныгъэ гъогу гъэ­шIэгъоныгъ, чIыпIэрысмэ тIо къэхъу­гъэу алъытэщтыгъ. Фашистмэ анахь лъэшэу зыщязаощтыгъэхэ лъэхъаным Щэбанэ зэрэщымыIэжьыр зэрытхэгъэ письмэр Нэгъуцумэ къаIукIэгъагъ. КIэ­лэегъэджэ ныбжьыкIэу Iашэр ыIыгъэу зихэгъэгу къэзыгъэгъунагъэр иIахьыл закъохэр арэп, зэрэчылэу агъаещтыгъ. Бэ темышIэу ШэхэкIэй джыри зы письмэ къэкIуагъ, ащ итхэгъагъ Щэбанэ зэрэпсаур, ау уIэгъэ хьылъэ зэрэтелъыр, госпиталым зэрэщагъэхъужьырэр. Ар зэуапIэм къызыщауIэм, зимыгъэхъы­ешъоу бэрэ шъофым илъыгъ, щымыIэжьэу алъытэгъагъ, ау нэужым санитармэ зэрэпсаур къыхагъэщи, зэуапIэм къырахыжьыгъагъ, джащ тетэу ищыIэныгъэ къагъэнэжьыгъ.

Нэгъуцу Щэбанэ 1943-рэ илъэсым ядэжь къыгъэзэжьыгъ, Шэхэпэ ублэпIэ еджапIэм кIэлэегъаджэу IофшIэныр щыригъэжьэжьыгъ. Илъэс тешIагъэу унагъо ышIагъ.

ЛIэшIэгъуныкъо фэдизрэ, 1945-рэ илъэ­сым къыщыублагъэу 1988-м нэс икъоджэ гупсэ дэт еджапIэу анахь дэгъукIэ районым щалъытэрэм ипэщагъэм гухэлъы­шхо иIагъ — унэжъэу еджапIэр зычIэтым ычIыпIэ уахътэм диштэрэ еджэпIэ зэтегъэпсыхьагъэ щигъэпсыныр. Гурыт гъэсэныгъэ нэмыкI зимыIэгъэ Щэбанэ 1948-рэ илъэсым Мыекъопэ кIэлэегъэджэ училищым гъэпсынкIэгъэ шIыкIэм тетэу ушэтынхэр щитыхи, ублэпIэ еджапIэм икIэлэегъэджэ сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъ, ащ къыкIэлъыкIоу, 1952-рэ илъэсым — Мыекъопэ кIэлэегъэджэ институтыр, 1957-м — Краснодарскэ кIэлэегъэджэ институтыр къеухыжьых. Ар зипэщэгъэ илъэсищ еджапIэр апэ илъэсиблыкIэ зэблихъужьышъугъ, етIанэ илъэсий еджа­пIэкIэ ыкIи илъэсибгъукIэ. Ар пенсием зэкIожьыми шъхьэкIэфэныгъэ зыфашIырэ кIэлэегъэджэ-гъэсакIоу яIагъ. Ветераным ипроектхэр джы къызнэсыгъэми икIэлэеджакIохэм ыкIи игупшысэгъухэм агъэфедэх.

Щэбанэ общественнэ IофшIэным лъэ­шэу пылъыгъ, кIэлэегъаджэхэм язэфэс­хэу Краснодар краим щызэхащэщтыгъэ­хэм бэрэ ахэлажьэщтыгъ, джащ фэдэу Пшызэ иобщественность изэфэс илIыкIуагъ, Шъачэ икъэлэ совет депутатэу хадзыщтыгъ.

2000-рэ илъэсым Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Ацумыжъ Айдэмыр ыцIэ зыхьырэ, еджапIэу N 90-м Нэгъуцу Щэбанэ фэгъэхьыгъэ шIэжь пхъэмбгъур мэфэкI шIыкIэм тетэу къыщызэIуахыгъ. 2010-рэ илъэсым ар ШэхэкIэй къыщызэIуахыжьыгъэ еджэпIакIэм хагъэуцо­жьыгъ.

Щэбанэ унагъомкIэ дэгъугъэ. Ишъхьэгъусэу Хъаджэт Нухьэ ыпхъур ублэпIэ классхэм якIэлэегъаджэу илъэс 36-рэ Iоф ышIагъ, сабыитф зэдапIугъ, ахэм зэкIэми щыIэныгъэм чIыпIэ щаубытыгъ. Къорэлъфхэр, пхъорэлъфхэр, ахэм къакIэхъухьажьыгъэхэр яIэх.

Щэбанэ общественнэ IофшIэным лъэ­шэу пылъыгъ, кIэлэегъаджэхэм язэфэс­хэу Краснодар краим щызэхащэщтыгъэ­хэм бэрэ ахэлажьэщтыгъ, джащ фэдэу Пшызэ иобщественность изэфэс илIыкIуагъ, Шъачэ икъэлэ совет депутатэу хадзыщтыгъ.

— Сабыйхэм япIункIэ яIэпыIэ­гъугъэр нэнэжъэу Бейлек Гугожъ, шIур къыбгъодэкIэу, бзылъфыгъэ Iушэу щытыгъ, джащ фэдэу ятIонэрэ нэнэжъэу Шыгъотыжь — ар цIыфышIугъ, IэпэIэсагъ, — къеIуатэ ШэхэкIэй щыпсэурэ нахьыжъхэм ащыщэу, кIэлэегъэджэ-ветеранэу Хъущт Светланэ.

ЛIакъор якIалэхэу Долэтрэ Рэщыдэрэ арэгушхох. Нэгъуцу Долэт Урысые Федерацием шIэныгъэхэмкIэ иIофышIэ ГъэшIуагъ, илъэсыбэрэ Къыблэ федеральнэ университетым хэхьэрэ ОКБ-у «Ритм» зыфиIорэм ипэщагъ, научнэ статья пчъагъэхэм яавтор, бэ къыугупшысыгъэр. Ишъхьэгъусэу Сафиетрэ ежьыррэ пшъэшъитIу апIугъ — Светланэрэ Нэфсэтрэ. Нэгъуцу Рэщыдэ IэпэIэсэныгъэшхо зыхэлъ врач, псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ Урысые Федерацием и Отличник. Зэшъхьэгъусэхэу Рэщыдэрэ Салмэтрэ лъфыгъитIу, Мэдинэрэ Фатимэрэ, зэдапIугъэх. Къо­рэлъфхэр, пхъорэлъфхэр яIэх.Рэщыдэрэ Долэтрэ ашыпхъоу Гощнагъо гъэсэныгъэмкIэ Урысые Федерацием иIофышIэ ГъэшIуагъ, илъэс 42-рэ кIэлэегъаджэу лэжьагъэ, IофшIэным иветеран. Ар илъэсыбэрэ хьисапымкIэ кIэлэегъаджэу Шъачэ дэт еджэпIэ-интернатэу N 2-м Iоф щишIагъ, 1999-рэ илъэсым къыщыублагъэу 2010-м нэс ШэхэкIэй дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм ипащагъ. Гощнагъо ишъхьэгъусэ, гухэкIми, щыIэ­жьэп. Продан Анатолий Андрей ыкъом, «Дзэ псэолъэшIыным и Отличник» зыфиIорэ цIэ лъапIэр иIагъ.Щэбанэ джыри зы ипшъашъэ — Гощэмыдэ — Семашко ыцIэ зыхьырэ зыгъэпсэфыпIэм иеджапIэ ипащэ егъэ­джэн IофшIэнымкIэ игуадзэу Iоф ышIагъ, IофшIэным иветеран, псауныгъэр къэу­хъумэгъэнымкIэ ыкIи гъэсэныгъэмкIэ УФ-м иминистерствэхэм ящытхъу тхылъ­хэр иIэх, илъэс 40-м ехъурэ лэжьагъэ. Гощэмыдэ ишъхьэгъусэ Кобж Щэбан мэз хъызмэтымкIэ УФ-м и Отличник, илъэс 40-м ехъурэ Шъачэ лъэпкъ паркым ицех итхьамэтагъ. Зэшъхьэгъусэмэ кIэлитIу зэдапIугъ — Рэщыдэрэ Руслъанрэ, къо­рэлъфитIурэ пхъорэлъфитIурэ яIэх.Щэбанэ ипшъэшъэ нахьыкIэу Бибэ IофшIэным иветеран, пансионатэу «Якорная щель» зыфиIорэм бухгалтер шъхьаIэу щылэжьагъ.

— Ны-тымэ яунэ щызэрэугъоинхэр унэгъо Iужъум исмэ якIас, къызыхъугъэ мафэхэр, фэ­шъхьаф мэфэкIхэр зэдыхагъэ­унэфыкIых, ны-тымэ яшIэжь агъэлъапIэ. Джыри зы унэгъо хабзэ ахэм ахэлъ — ТекIоныгъэм и Мафэ пэгъокIынхэр, Щэбанэ иIахь ащ зэрэхэлъыр зыщагъэ­гъупшэрэп. Ащ ищыIэныгъэ осэшхо цIыфхэми хэгъэгуми къыфашIыгъ. Нэгъуцумэ яунагъо Щэбанэ ибгъэхалъхьэхэр щагъэлъапIэх — Жъогъо Плъыжьым ыкIи Хэгъэгу зэошхом яорденхэу апэрэ шъуашэ зиIэхэр, медальхэу «Кавказ къызэриухъумагъэм фэшI», «Германием зэрэтекIуагъэхэм пае», «Хэгъэгу зэошхоу 1941 — 1945-рэ илъэсхэм кIуа­гъэм щытекIонхэм иIахьышхо зэрэхэлъым пае» зыфиIохэрэр ыкIи нэмыкIхэр, — къыIотагъ Хъущт Светланэ. — Непэ Нэгъуцу Щэбанэ къытхэтыжьэп – 1997-рэ илъэсым ащ идунай ыхъожьыгъ, ау кIэлэ­егъэджэшхоу, фронтовик псэемыблэжьэу, шъхьэкIэфэныгъэ­шхо къэзылэжьыгъэу цIыфмэ агу къинэжьыгъ.

ШэхэкIэй дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм мэфэкI шIыкIэм тетэу шIэжь пхъэм­бгъур къыщызэIуахыгъ, ащ хэлэжьагъэх Щэбанэ игупсэхэр, иIофшIэгъугъэхэр, ригъэджагъэхэр, гъэсэныгъэм иIофышIэхэр, ШэхэкIэй къоджэ псэупIэм иадминистрацие ипащэхэр, Адыгэ Хасэм иобщественникхэр, къоджэдэсхэр. МэфэкI программэу нэужым зэхащагъэм зыкъы­щашIыгъ ПсышIуапэ адыгэ культурэм и Гупчэу дэтым иартистхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм чIэсхэмрэ.Ныбэ Анзор.