А. Гусев
Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Мыекъопэ къэлэ клиническэ сымэджэщым хирургиемкIэ иунэу агъэпсырэр зыдэщыIэ чIыпIэм, джащ фэдэу М. Хь. Iэшъхьэмафэм ыцIэ зыхьырэ Адыгэ республикэ клиническэ онкодиспансерэу зэтырагъэпсыхьажьырэм ащыIагъ.
Республикэм и ЛIышъхьэ игъусагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, АР-м финансхэмкIэ иминистрэу Виктор Орловыр, министрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу Хъоткъо Хъызыр, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ министрэу Мэрэтыкъо Рустем, Мыекъуапэ имэрэу Геннадий Митрофановыр, псэолъэшIынымкIэ Министерствэм, подряднэ организациехэм ялIыкIохэр.Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым ихирургическэ унэ ишIын 2025-рэ илъэсым Iоныгъом рагъэжьэгъагъ. Подрядчикыр компаниеу «Гефест Констракшн» зыфиIорэр ары. Проектым сомэ миллиарди 3,1-м ехъу пэIухьащт. Ащ щыщэу къатищэу зэтетыщт унэм ишIын сомэ миллиард 1,8-рэ, Iэмэ-псымакIэхэм якъэщэфын — миллиард 1,3-рэ апэIуагъэхьащт.

ПсэолъакIэр зыдэщытыщтыр 1903 — 1904-рэ илъэсхэм агъэпсыгъэгъэ жъы хъугъэ псэолъитIур зытетхэ чIыпIэр ары. Унэм зэхэубытагъэу квадрат метрэ мин 15-м ехъу ыубытыщт, пIэкIори 150-рэ чIэфэщт. Адыгеим псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистрэ къызэриIуагъэмкIэ, графикым тетэу мы лъэхъаным псэолъэшIын Iофхэр зэкIэ макIох. 2028-рэ илъэсым псэолъакIэр атIупщынэу агъэнэфагъ. Хирургиер зычIэтыщт унэр отделениищэу зэтеутыгъэщт: общэр, щынхэм зыщяIэзэщтхэр ыкIи гинекологиер. Джыри зы отделение реанимацием ыубытыщт.

«А пстэури фэIорышIэщт цIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэным ыкIи медицинэ IэпыIэгъур игъом аIэкIэгъэхьэгъэным. Непэ анахь ищыкIагъэр IофшIэнхэр зэкIэ дэгъоу гъэцэкIэгъэнхэр ары: псэуалъэм ишIын, Iэмэ-псымэхэр чIэгъэуцогъэнхэр ыкIи медицинэ IофышIэхэм яIэпэIэсэныгъэ джыри нахь хэгъэхъогъэныр. Медицинэм иучреждениехэу джырэ лъэхъаным диштэхэрэр медицинэм иIофышIэхэми, сымаджэхэми яфедэ хэлъэу гъэлэжьэгъэнхэ фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.Псэуалъэм иухынкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ игъоу ылъэгъугъэ лъэныкъо заулэхэм анаIэ атыраригъэдзагъ. Подрядчикым илIыкIохэм къызэраIуагъэмкIэ, пIалъэу рахъухьагъэм нахьыжьэу псэуалъэр ухыгъэ хъуным пылъыщтых. Федеральнэ бюджет учреждениеу «Росстройконтролым» иIофышIэхэр псэолъэшIыным ичэзыу пэпчъ зэрэкIорэм лъэплъэх. Урамэу КубанскэмкIэ транспортыр зыщагъэуцущт чIыпIакIэхэр щагъэнэфэнхэу ащ пшъэрылъ афишIыгъ, джащ фэдэу къэлэ сымэджэщыр ыкIоцIкIи нахь зэтырагъэпсыхьанэу, къыпэIулъ чIыпIэми чъыгхэмрэ къэгъагъхэмрэ ащагъэтIысхьанхэу игъо афилъэгъугъ. Республикэм и ЛIышъхьэ сымэджэщым иврач шъхьаIэ пшъэрылъ фишIыгъ шэмбэт шIыхьафхэр зэхищэхэзэ ышIынэу, сымаджэхэмрэ медицинэм иIофышIэхэмрэ япэсыгъэ Iэрыфэгъу амалхэри аригъэгъотынхэу.

«Псауныгъэм икъэухъумэн ылъэныкъокIэ пшъэрылъышхохэр зэшIотхынхэ фаеу къытпыщылъ. Урысыем и Президент, хэгъэгум и Правительствэ, партиеу «Единэ Россием» яIэпыIэгъу хэлъэу итхъухьагъэхэр зэрэзэшIотхыщтхэм, медицинэ IэпыIэгъоу цIыфхэм аратырэр лъэгэпIакIэм зэрэнэдгъэсыщтым сицыхьэ телъ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Псэуалъэу ашIырэм IофшIэнхэр зэрэщыкIохэрэм нэIуасэ зызыфешI нэужым республикэм и ЛIышъхьэ Адыгэ республикэ клиническэ онкодиспансерым щыIагъ. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъ къызэрафишIыгъэм тетэу федеральнэ проектэу «Псауныгъэм икъэухъумэнкIэ инфраструктурэм зегъэушъомбгъугъэныр» зыфиIорэм тегъэпсыхьагъэу 2025-рэ илъэсым ыгузэгухэм адэжь IофшIэнхэр мыщ щырагъэжьэгъагъэх. Компаниеу «Марк-сервисым» зэтегъэпсыхьан IофшIэнхэр зэшIуехых. Проектым сомэ миллион 830-м ехъу пэIухьащт. Ахъщэр анахьэу зыпэIухьащтыр унэ лъапсэм игъэпытэн, яплIэнэрэ къатым къытырашIыхьащтыр, зэкIэ коммуникациехэм язэблэхъун, унэ кIоцI ыкIи унэ кIыб дэпкъхэм япхыгъэ IофшIэнхэр ыкIэм нэгъэсыгъэнхэр ары. ПсэолъэшIын IофшIэнхэр зауххэкIэ, IэзапIэм чIыпIэу ыубытырэр квадрат метрэ 600 фэдизкIэ нахьыбэ хъущт ыкIи пстэумкIи квадрат метрэ мини 5,1-м шIокIэу ыубытыщт. Стационар отделением пIэкIори 110-рэ чIэфэщт. 2026-рэ илъэсым тыгъэгъазэм IофшIэнхэр аухынхэу мэгугъэх.

РеанимациемкIэ ыкIи хирургиемкIэ отделениитIур, зэтегъэпсыхьажьын IофшIэнхэр аухыфэхэ нэс, Кощхьэблэ гупчэ район сымэджэщым щыIэщтых. Гематологиемрэ химиотерапиемрэкIэ къутамэр Мыекъопэ къэлэ сымэджэщым, поликлиникэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ къэлэ поликлиникэжъым щыIэщтых. Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, зэтегъэпсыхьан-гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр зэрэкIохэрэм цIыфхэм IэпыIэгъоу аратырэм язэрар екIынэу щытэп. ЫпэкIэ зэрэрахъухьэгъагъэу, сымаджэхэм язещэн епхыгъэ Iофыгъохэр зэкIэ игъом ыкIи дэгъоу, ыпкIэ хэмылъэу зэшIуахынхэ фае.Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, онкологие къулыкъум хэхъоныгъэу ышIырэр зыфэкIожьын фаер игъом, амал зэриIэкIэ нахьыжьэу, онкологие узыр къыхэгъэщыгъэныр ары, республикэм псауныгъэм икъэухъумэнкIэ Iофтхьабзэу щызэрахьэхэрэм анахьэу къащыдалъытэхэрэм ар ащыщ.«Анахь мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъохэм ащыщ онкологие къулыкъум къызфигъэфедэщт Iэмэ-псымэхэр игъом IэкIэгъэхьэгъэнхэр ыкIи унэм изытет шапхъэхэм адиштэныр. Ащ пае федеральнэ ыкIи шъолъыр бюджетхэм къахэкIырэ ахъщэшхо тэгъэфедэ. ИкIэухым дгъэцакIэрэр зэкIэ зыфэкIожьын фаер цIыфхэм ящыIакIэ нахь зыкъегъэIэтыгъэныр, игъом ыкIи дэгъоу технологие пэрытыр зыщыгъэфедэгъэ медицинэ IэпыIэгъур ятыгъэныр ары», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ ипащэхэмрэ подряднэ организацием иIэшъхьэтетхэмрэ гущыIэгъу зафэхъум, республикэм и ЛIышъхьэ анаIэ тыраригъэдзагъ къатиблэу зэтетыщт унакIэм ишIын епхыгъэ инженер зэшIохыкIэхэм. А унакIэу ашIыщтыр диспансерыр зычIэтыгъэ унэу агъэкIэжьыгъэм къыготыщт. КъумпIыл Мурат пшъэрылъ афишIыгъ псэолъакIэм ишIын сымаджэхэм яIэзэнхэмкIэ пэрыохъу мыхъуным пае ищыкIэгъэ амалхэр зэкIэ зэрахьанхэу. Къэралыгъо программэхэмрэ лъэпкъ проектэу «ГъэшIэ кIыхьэр ыкIи чаныр» зыфиIорэм ипхырыщынрэ япхыгъэ нэмыкI пшъэрылъхэри ащ афишIыгъ.АР-м и ЛIышъхьэипресс-къулыкъукъытырэ къэбархэмкIэТхьаркъохъо Сафыет.