А. Балабась
НыбжьыкIэхэм я Мафэ Адыгэ Республикэм икъэлэ шъхьаIэ блэкIыгъэ шэмбэтым игъэкIотыгъэу щыхагъэунэфыкIыгъ.
Республикэм икъалэхэм, ирайонхэм къарыкIыгъэ ныбжьыкIэ нэбгырэ мин пчъагъэ ащ къыщызэрэугъоигъагъ.В. И. Лениным ыцIэ зыхьырэ пчэгур ары Iофтхьабзэр зыщыкIуагъэр.МэфэкI Iофтхьабзэхэу хэгъэгум ичIыпIэ пстэуми ащызэхащагъэхэр мыгъэ гущыIэхэу «Гугъэ. Гушхоныгъ, ЗыкIыныгъ» зыфиIохэрэм зэрапхыгъэх, ныбжьыкIэхэм ягухэлъ дахэхэр ахэм къыраIотыкIых.Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къэбарлъыгъэIэс амалхэм ялIыкIохэм задэгущыIэм, Адыгеим иныбжьыкIэхэм агу зэрэзэIухыгъэр, зэрэгупцIанэхэр, ыпэкIэ лъыкIотэным зэрэфэхьазырхэр къыхигъэщыгъ. АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, кIалэхэмрэ пшъашъэхэмрэ яшIуагъэкIэ Адыгеир нахь ныбжьыкIэ, нахь лъэш, нахь зэтегъэпсыхьагъэ мэхъу, республикэр ахэм ягъэхъагъэхэм арэгушхо.«НыбжьыкIэхэр олимпиадэхэм щатекIох, спортымкIэ лъэгэпIэшхохэм анэсых, мэхьанэшхо зиIэ проектхэр зэхагъэуцох, бизнесми, наукэми, творчествэми защаушэты. Ау анахь шъхьаIэр — IэпыIэгъу зыщыфэныкъо чIыпIэхэм ахэр сыдигъуи зэращыIэхэр ары. ГуфакIоу зэрэщытхэмкIэ, хэгъэгум иухъумакIохэм IэпыIэгъу зэрафэхъухэрэмкIэ, политическэ Iофтхьабзэхэм зэрахэлажьэхэрэмкIэ яхэку гупси, Урысыеми шIулъэгъуныгъэшхо зэрафыряIэр къаушыхьаты. Зэкъотхэу, зэдеIэжьхэу тиныбжьыкIэхэр къызэрэтэджхэрэр плъэгъуныр гушIуагъу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
МэфэкIым хэлэжьагъэхэм наукэм, гъэсэныгъэм, технологиехэм, предпринимательствэм, творчествэм, спортым алъэныкъокIэ, общественнэ IофшIэнымкIэ Урысыем гъэхъагъэу иIэхэр къызыщагъэлъэгъорэ чIыпIэхэм ащыIагъэх.ГущыIэм пае, чIыпIэу «Гугъэр» зыфиIорэм дэжь яамалхэм зыкъызэIуарагъэхын, творческэ, общественнэ IофшIэным хэлэжьэнхэ зэралъэкIыщт проектхэмрэ программэхэмрэ афэгъэхьыгъабэ хьакIэхэм къащызIэкIагъэхьагъэх. ЧIыпIэу «Гушхоныгъ» зыфиIорэм дэжь хьакIэхэр тарихъ викторинэхэм, патриотическэ Iофтхьабзэхэм, тематическэ къэгъэлъэгъонхэм, спорт зэнэкъокъухэм щахэлэжьагъэх. Джащ фэдэу Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэрэ дзэкIолIхэм письмэхэр мы чIыпIэм щафатхыгъэх.ЧIыпIэу «ЗыкIыныгъ» зыфиIорэм дэжь АР-м щыпсэурэ лъэпкъхэм якультурэ, яшэн-хабзэхэм нэIуасэ защыфашIыгъ. ХьакIэхэр IэпэIасэхэм ямастер-классхэм ахэлэжьагъэх, Iэпэщысэхэр зышIхэрэм аIукIагъэх, лъэпкъ джэгукIэхэмкIэ джэгугъэх, шъошэ зэфэшъхьафхэм якъэгъэлъэгъонхэм, интерактивнэ чIыпIэхэм ащыIагъэх. Программэм къыдыхэлъытагъэхэм ащыщэу чIыпIэу «Урысыем иныбжьыкIэгъу» зыфиIоу проектэу «Уахътэм икапсулэр» зыщагъэцэкIагъэм мэхьанэшхо ратыгъ. Ащ хэлэжьагъэхэм яхэку гупсэ, гугъапIэу яIэхэм, лъэпкъхэм языкIыныгъэ, янеущрэ мафэ зыфэдэщтымкIэ еплъыкIэу яIэхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэхэр 2100-рэ илъэсым псэущтхэм къафагъэнагъэх.Джащ фэдэу IофшIэпIэ нэкIхэмкIэ ермэлыкъэу АР-м имуниципалитетхэр, гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ организациехэр, мысатыу организациехэр, IофшIэн язытыхэрэр зыхэлэжьагъэхэри мы мафэм рагъэкIокIыгъ.ИскусствэхэмкIэ IэпэIасэхэр зыхэлэжьэгъэ концертышхо В. И. Лениным ипчэгу къыщатыгъ. Ащ къырагъэблэгъагъэх Jakone (Арам Байталовыр), Kiliana (Лиана Геворкян). Адыгэ джэгукIэ Iофтхьабзэр аухыгъ.АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урысые Федерацием и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Дмитрий Чернышенкэм зыIокIэм, къэралыгъо программэхэмрэ лъэпкъ проектхэмрэ яшIуагъэкIэ, проектэу «НыбжьыкIэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ» зыфиIорэри зэрахэтэу, ныбжьыкIэ, гуфэкIо организациехэм республикэ муниципалитетхэм чанэу Iоф зэращашIэрэр къыхигъэщыгъ. НыбжьыкIэхэм атегъэпсыхьэгъэ инфраструктурэр джырэ шапхъэхэм адиштэу зэрашIырэм дакIоу зекIонымкIэ гъогууанэхэр зэрагъэнафэрэм епхыгъэу ижъыкIэ теплъэу Мыекъуапэ иIагъэри зыпкъ рагъэуцожьы. АгъэкIэжьыгъэ унэхэм ащыщ горэм гупчэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэр къыщызэIуахыгъ. Апэрэхэм я Движение къыфагъэзэщт унэми игъэцэкIэжьын макIо. Джащ фэдэу ныбжьыкIэхэм хэхъоныгъэ языгъэшIыщт Гупчэр Мыекъуапэ пэмычыжьэу агъэпсынэу рахъухьэ. 2030-рэ илъэсым нэс Адыгеим имуниципалитет пстэуми ныбжьыкIэ гупчэхэр къащызэIуахын ямурад. Илъэс къэс Iофтхьэбзэшхохэр республикэм щызэхащэх, ахэм ащыщ ныбжьыкIэ зэхахьэу «Фыщт» зыфиIорэр. Республикэ мылъкури, грантхэри къыдыхэлъытагъэхэу мы Iофым пае сомэ миллион 650-м ехъу къатIупщы. Ащ ишIуагъэкIэ 2025-рэ илъэсым икIэуххэм атетэу къэралыгъо ныбжьыкIэ политикэм ипхырыщынкIэ Урысые рейтингым пэрытныгъэр щызыубытыгъэ шъолъыри 10-мэ ясатырэ хэхьаныр Адыгеим фызэшIокIыгъ.