Лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Iоф ашIэщт

АР-м ибзылъфыгъэхэм я Союз хахьэу мы илъэсым мэзаем тыхэм я Союз зэхащагъэу Iоф ешIэ. Ащ пэщэныгъэ дызэрехьэ Къохъужъ Рустем. Iофэу агъэцакIэрэм, тапэкIэ пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыхэ-рэм, нэмыкI лъэныкъохэм афэгъэхьыгъэу ащ гущыIэгъу тыфэхъугъ.

— Тыхэм я Союз апэрапшIэ гухэлъэу иIэр рес­публикэм ыкIи цIыфхэм алъэныкъокIэ гумэкIыгъоу щыIэхэм тиIэшъхьэтетхэр ащыгъэгъозэгъэнхэр ары. Адыгеим и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат бэмэ ишIуагъэ арегъэкIы, тыфэраз. Союзым хэтхэм тэр-тэрэу тфэмыгъэцакIэрэр ЛIы­шъхьэм нэдгъэсынэу, къыддэIэпыIэнэу, цIыфхэмрэ Iэшъхьэтетхэмрэ азы­фагу титэу тишIуагъэ къэдгъэ­кIоныр ары тызы­фэла­жьэрэр, — къыIуагъ Рустем.Союзыр бэшIагъэп загъэ­псыгъэр, мы уахътэм ехъулIэу ащ нэбгыри 3 хэт, зэкIэм-кIи 15 хагъэхьанэу ягухэлъ. Шъхьадж лъэныкъоу зыфэгъэзагъэм елъытыгъэу, гущыIэм пае спортым, культурэм, гъэсэныгъэм Iоф щишIэщт. КъыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм ямы­­закъоу нахьыжъхэми анаIэ атырагъэтыщт.— Бзылъфыгъэхэм я Союз тыригъусэу Iофтхьабзэу тиреспубликэ щыкIохэрэм тахэлэжьэщт. Сэ лъэны­къоу сызфэгъэзагъэр спортыр ары, ащкIэ Iофтхьа­бзэхэр зэхэсщэнхэу исэхъу­хьэ. Ащ нэмыкIэу адыгабзэм икъэухъумэн ыкIи изы­къе­гъэ­Iэтыжьын Iоф дэт­шIэщт, ащкIэ кIэлэцIыкIу­хэм тынаIэ атедгъэтын фае. Непэ лъэхъанэу тызыхэтым ныбжьыкIэхэм бзэр аIэкIэзыгъ. Ар тиIэубытыпIэу лъэпкъ еджапIэ зэхэтщагъ, ащ къалэм щызэлъашIэрэ кIэлэегъаджэхэм Iоф щашIэ. ЕджапIэм лъэныкъуабэ къызэлъеубыты. Адыгабзэр щызэрагъашIэ, адыгэ къа­шъом, шыкIэпщынэм щыфагъасэх, гъучIым, хэдыкIыным щыдэлажьэх, пшъэ­шъэжъыехэм адыгэ шхы­ныгъохэр аупщэрыхьынхэу агъасэх, — еIо Рустем.ИщыIэныгъэгъогуРустем илIакъокIэ къуаджэу ХьакIэмзые щыщ. Ащ дэт гурыт еджапIэм ия 3-рэ классыр къы­зеухым, адыгабзэр куоу зыщызэрагъэшIэрэ республикэ гимназием чIагъэхьагъ. Ятэ-янэхэр кIэлэегъаджэх, яунагъокIэ Мые­къуапэ къэкIожьхи, пенсием окIофэхэ Iоф ашIагъ.— Сятэ ылъэныкъокIэ мэ­шэлахьэу нэбгыри 9 — зэшиплIырэ зэшыпхъуитфырэ хъущтыгъэх. ТицIыкIугъом къыщыублагъэу адыгагъэ тхэлъыным тыфагъэсагъ, бэ дэгъоу къытхалъхьагъэр. Шынахьыжъ сиI, ащ сы­кIырыплъызэ сыкъэхъугъ. Адыгэ шэн-хабзэм тетэу тятэ зыгорэ щытэу Iэ ­къыпщифэн хэгъэкIи, шIуры­шIукIэ узкIэригъахьэщтыгъэп. Зы нэплъэгъукIэ зэкIэ къыбгуригъаIощтыгъ. Джау­щтэу тигъэсагъ, — къыIуагъ Рустем.СпортыриIэубытыпIэуРустем ицIыкIугъом къыщыу­благъэу спортым пыщагъ, футболыр икIасэу къэтэджыгъ. Ар иIэубытыпIэу Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым физическэ культурэмкIэ ифакультет къыухыгъ. Ащ нэмыкIэу юрист сэнэхьатри къызIэкIигъэхьагъ. Илъэси 6 хъугъэу щэрыонымкIэ Мыекъуапэ дэт еджапIэм ипащэу Iоф ешIэ. Мыщ ыпэ АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет Iоф щи­шIагъ. IэпэIэсэныгъэу IэкIэлъым ишIуагъэкIэ тишъолъыр спорт Iофтхьабзэхэр, зэнэкъо­къухэр щызэхащэнхэмкIэ ишIуа­гъэ арегъэкIы.— Сергей Алифиренкэр олимпийскэ чемпион зэхъум, федеральнэ программэм къыдыхэлъытагъэу 2017-рэ илъэсым щэрыонымкIэ гупчэ агъэпсыгъ, республикэм ихэшыпыкIыгъэ командэхэм ащ зыщагъасэ. 2020-рэ илъэсым еджапIэр бюджет учреж­дение хъугъэ. Илъэси 10-м къыщыублагъэу, нахьыжъхэри ыпкIэ хэмылъэу еджапIэм къэкIох. Нэбгырэ 21-мэ Iоф щашIэ, кIэлэцIыкIуи 150-мэ зыщагъасэ. Мыщ зыщызыгъасэхэрэм гъэхъэгъабэхэр ашIыгъэх. Олимпийскэ чемпионым икIа-лэу Александр Алифиренкэр щэ­рыонымкIэ заслуженнэ мастер хъугъэ. Анастасия Кравцовам старшэ трене­рэу Iоф ешIэ. Ирина Сереб­рянскаяр спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастер. Ащ нэмыкIэу узщыгугъын кIэлакIэхэр тиIэх. ГъэрекIо ныбжьыкIэхэм азыфагу щыкIогъэ Спартакиадэм апэрэ чIыпIэ типшъашъэ къыщихьыгъ. Командэхэм язэнэкъокъу ящэнэрэ чIыпIэр къыщыдэтхыгъ. МэкIэ-макIэу хэдгъа­хъозэ ыпэкIэ тылъэкIуатэ, — еIо Рустем.— Уизыгъэпсэфыгъо уахътэ сыдэущтэу бгъа­кIора?— Зыгъэпсэфыгъо уахътэм зекIо къушъхьэм сэкIо. 2014-рэ илъэсым зэлъашIэрэ альпи­нистэу Максим Богатыревым сыригъусэу апэдэдэ бгым сыдэкIоягъ, ащ къыщыублагъэу сыкъэуцужьышъурэп. ЗекIоным ишъэфхэм сащигъэгъозагъ, ащ­кIэ сыфэраз. Тикъушъхьэхэу Фыщт, Ошъутен, нэмыкIхэм та­­дэкIоягъ. Ащ ыуж ТхьакIышхо, Приэльбрусье, Адыгэ Респуб­ликэр загъэпсыгъэр илъэс 18, 20 ыкIи 25-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэу къушъхьэ анахь лъагэхэм тащыIагъ. Тхьамафэ къэс пIоми ухэмыукъонэу зыгъэпсэфыгъо мафэхэм лъэсэу е шыхэмкIэ тыдэкIы. КIэлакIэхэу шIоигъоныгъэ зиIэхэр тэщэх, зекIоным пылъ къэбархэр къа­фэтэIуатэ.— Шыхэр уикIаса?— Чылэм сыкъыдэхъухьагъ нахь мышIэми, 2019-рэ илъэсым нэс шым сытесыгъэп. Спорт комитетым сыIутэу кIалэхэмкIэ шыгъачъэхэр тшIыщтыгъэ. Джащ къыщегъэжьагъэу шы къысати, ащ сыпылъынэу хъугъэ. Мы мафэм ехъулIэу шиплI сиI, ащ нэмыкIэу сишъэогъухэр си­гъусэхэу ахэр тIыгъых. Шыхэр илъэс къэс къушъхьэм тэфых, щытэIыгъых. 2019-рэ илъэсым Адыгэ шыу хасэм сыригъусэу Петербург ипосферэм сагъэкIогъагъ. Синыбджэгъухэм яшхэм ащыгъум текIоныгъэ къыдахыгъагъ. ТапэкIэ Кавказым и Кубок икъыдэхын тыхэлэжьэнэу тыфай, джыдэдэм ащ изыфэ­гъэхьазырын ыуж тит. Ащ нэмыкIэу Къэрэщэе-Щэрджэс ыкIи Къэбэртэе-Бэлъкъар респуб­ликэхэм зекIо тэкIо, ткъошхэм тахэхьэ. Мыгъэ къэбэртэе лъэ­ныкъом, Эльбрус, тыкIонэу ти­гухэлъ. Ащ пае шъуашэхэр яд­гъэдыгъэх, тищыкIэгъэщт Iэмэ-псымэхэр дгъэхьазыры­гъэх.— О уишIошIыкIэ, ­непэрэ тыр сыд фэдэн фая?— Сэ сиеплъыкIэкIэ, джырэ дунаим кIэлэцIыкIухэм задебгъэштэн, ащ дакIоу уадэгущыIэн фае. Тэ тызэрагъэсагъэм ахэр пфэшIыщтхэп. ЫпшъэкIэ къызэрэсIуагъэу, тятэ пхъэшагъэ хэлъэу, адыгэ шэн-хабзэм тетэу тигъэсагъ. Арэу щытми, щыIэныгъэр ыпэкIэ лъэкIуатэ, дунаир нэмыкI хъугъэ. Анахь шъхьаIэу слъытэрэр кIэлакIэхэм уадэгущыIэныр, амышIэрэр агурыб­гъэIоныр, ябгъэлъэгъуныр, зэпхыныгъэ адыуиIэныр ары. Са­быим ицIыкIугъо ебгъэлъэ­гъурэр, зэхихырэр ары ыпэкIэ зэрэпсэущтыр.— ШъуикIалэхэр адыгабзэкIэ мэгущыIэха?— Сишъхьэгъусэрэ сэрырэ сабыитIу зэдэдгъотыгъ. КIалэм илъэс 23-рэ, пшъашъэм илъэс 20 аныбжь, апшъэрэ гъэсэныгъэ яI, Iоф ашIэ. ТIуми адыгабзэр ашIэ, рэгущыIэх. КъызэрэсIуагъэу, сянэ кIэлэегъадж, ар кIа­лэхэм нахь афэгъэзагъ, тэри унагъом адыгабзэкIэ тыщэгущыIэ. Ау, гукъау нахь мышIэми, сыд фэдизэу унагъом ныдэлъфыбзэр илъми, кIэлакIэхэр ащ рыгущыIэнхэу мэукIытэх. АщкIэ обществэу зыхэтхэм мэхьанэшхо иI. Союзэу зэхэтщагъэм мы гумэкIыгъохэр къыщытIэтыщтых, ныбжьыкIэхэм Iоф адэтшIэщт. Чъэпыогъум и 18-м ты­хэм я Мафэ хэдгъэунэфы­кIыщт. Ащ ипэгъокIэу спорт ыкIи культурнэ Iофтхьабзэхэр редгъэ­кIокIыщтых. Нэужым Адыгэ Республикэм и Мафэ тефэу тиIофшIагъэ зэфэтхьысыжьыщт.КIАРЭ Фатим.