Алена Бадина
Бжыхьэсэ хьэм иIоныгъо ижъотыпI. Ар зылэжьыгъэ мэкъумэщ хъызмэтшIапIэхэм зэкI пIоми хъунэу иIухыжьын аублагъ. Кощхьэблэ районым щыщ чIыгулэжьэу Валерий Щетининым гектар 30-м мыгъэ хьэр къащигъэкIыгъ. Дышъэ папкIэ лэжьыгъэм кIэз фэмыхъоу щыкIаугъуае. Мэфэ ошIухэр къызфагъэфедэзэ зэпыугъошхохэр амышIхэу Iоныгъом хэтхэр мэлажьэх. Шъыпкъэ, мы илъэсымкIэ нахь лэжьыгъэ гъэбэжъу бысымыр щыгугъыгъ, ау ом имурадхэм зэхъокIыныгъэшхохэр къафишIыгъэх. Ары нахь мышIэми, лэжьыгъэм щэгушIукIы, зы гектарым гурытымкIэ центнер 40 фэдиз къырехы.
— БлэкIыгъэ илъэсхэм гъатхэр фэбагъэ, ащ фэдиз ощх щыIагъэп, ау мыгъэрэ оялэр къытэгоуагъ. ЧIыгур игъом тыжъуагъ, ищыкIагъэр зэкIэ етшIылIагъ. Шъыпкъэр пIощтмэ, илъэс къэс зэфэдэу тэлажьэ, ау зэфэхьысыжьыр зэфэшъхьаф, — еIо чIыгулэжьым.ЗэкIэмкIи Кощхьэблэ районым чIыгу гектар 1600-рэ фэдизмэ бжыхьэсэ хьэр къащагъэкIыгъ. Непэрэ мафэм ехъулIэу гектар 200-м нахьыбэр аIожьыгъах. ГурытымкIэ центнер 40 къаугъоижьы. Кощхьэблэ район администрацием мэкъу-мэщымкIэ игъэIорышIапIэ ипащэ игуадзэу Тхьабысымэ Айдэмыр къызэриIуагъэмкIэ, техникэмкIэ зэтегъэпсыхьагъэх — 50 — 55-рэ фэдиз яI. Охътэ кIэкIым къыкIоцI бжыхьэсэ хьэр аугъоижьынымкIэ ар икъущт. Ащ ыуж рапсым — гектар 2100-рэ ыкIи бжыхьэсэ коцым — гектар 15200-мэ яIухыжьын афежьэщтых.— Ары, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, лэжьыгъэр нахь макI. Ощх зэпымыухэр къытэгоуагъэх, ау джырэкIэ шъхьаIэр къэкIыгъэм къытемыщхэу тыугъоижьыныр ары, — къыхигъэщыгъ мэкъу-мэщымкIэ гъэIорышIапIэм иIофышIэ.Кощхьэблэ районым нэмыкIэу Джэджэ, Красногвардейскэ, Мыекъопэ, Тэхъутэмыкъое, Теуцожь, Шэуджэн районхэм бжыхьэсэ хьэр ащаIуахыжьы, республикэм ичIыгу гектар 8491-мэ ар ащашIагъ. КъагъэкIыгъэмкIи, лэжьыгъэм ибагъэкIи Джэджэ районыр шъолъырым щыпэрыт. Ащ гектар 1899-мэ бжыхьэсэ хьэр къащигъэкIыгъ, зы гектарым гурытымкIэ центнер 43,2-рэ къырехыжьы. Мы мафэхэм яхъулIэу тонн миным ехъу ыугъоижьыгъах.Бжыхьэсэ хьэм иIухыжьын дакIоу, гъэтхасэхэм япхъыни макIо. Шъугу къэдгъэкIыжьын, ощх зэпымыухэм ахэр кIасэ ашIыгъэх. АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ къызэритырэмкIэ, чIыгу гектар 95530-м щыщэу непэрэ мафэм ехъулIэу рамыутыгъэу къэнагъэр гектар 25175-рэ. Гъэтхасэхэр процентишъэм кIахьэу зыпхъыгъэр Кощхьэблэ районыр ары.Анцокъо Ирин.