А. Гусев
Тихэгъэгу итарихъ инэкIубгъо анахь тхьамыкIагъохэм зыкIэ ащыщ Хэгъэгу зэошхор къызежьагъэр илъэс 85-рэ зэрэхъугъэр тыгъуасэ хагъэунэфыкIыгъ. Зэрэхэгъэгоу фэдэу, а мафэм республикэм исхэми заом хэкIодэгъэ, оккупацием илъэхъан зидунай зыхъожьыгъэ, концлагерьхэм ачIэсыгъэ, зэокIыбым Iоф щызышIэгъэ, ТекIоныгъэшхом зиIахь хэзышIыхьэгъэ миллион пчъагъэмэ яшIэжь агъэлъэпIагъ.
Шъыгъо-шIэжь мафэм къалэу Мыекъуапэ и Гупчэ саугъэт ЕгъэшIэрэ машIоу щыблэрэм къэгъагъэхэр кIэлъыралъхьагъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу, Урысые Федерацием и ЛIыхъужъэу Цэй Эдуард, АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, депутатхэр, федеральнэ къулыкъухэм ячIыпIэ хэбзэ къулыкъухэм яIэшъхьэтетхэр, общественнэ, ветеран организациехэм ялIыкIохэр, дзэкъулыкъушIэхэр, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэр ыкIи ахэм яунагъохэм арысхэр, республикэм щыпсэухэрэр ыкIи ихьакIэхэр а Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.
ЗэкIэми апэу ЕгъэшIэрэ машIом дэжь зидунай зыхъожьыгъэхэр агу къыщагъэкIыжьыгъэх ыкIи къэгъагъэхэр кIэлъыралъхьагъэх. Урысые Iофтхьабзэу «ШIэжьым ишэф остыгъ» зыфиIорэм Адыгеири хэлэжьагъ. Ащ ыпэкIэ республикэм иныбжьыкIэхэм Хэгъэгу зэошхор къызежьэгъэ ыкIи ухыгъэ зыщыхъугъэ илъэсхэр, ТекIоныгъэм итамыгъэхэр ыкIи гущыIэу «Тщыгъупшэрэп» зыфиIохэрэр шэф остыгъэхэр зэхагъэуцохэзэ атхыгъэх.
Къэгъагъэхэр саугъэтым зыкIыралъхьэ нэужым республикэм и ЛIышъхьэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием иветеранхэм гущыIэгъу афэхъугъ. Ахэм ыкIи яунагъохэм арысхэм IэпыIэгъу зэраратыщтым, шIушIэ Iофтхьабзэхэр зэрэзэшIуахыщтхэм япхыгъэ Iофыгъохэм зэгъусэхэу атегущыIагъэх. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, УФ-м и Президентэу Владимир Путиным къыгъэнэфэгъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ хъунхэмкIэ а Iофтхьэбзэ пстэуми мэхьанэ гъэнэфагъэ яIэу щыт. Партиеу «Единэ Россием» ишъолъыр къутамэ, Народнэ фронтыр, общественнэ объединение заулэ зэгъусэхэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм IэпыIэгъу зэрафэхъущтхэ шIыкIэ гъэнэфагъэ республикэм зэрэщагъэфедэрэр Адыгеим и ЛIышъхьэ агу къыгъэкIыжьыгъ. Къэралыгъо фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэр» зыфиIорэм ишъолъыр къутамэ а Iофтхьабзэм изэхэщакIу.
Шъыгъо-шIэжь мафэм мэхьанэу иIэм къытегущыIэзэ, КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, тицIыфхэм ТекIоныгъэшхоу къыдахыгъэр къыткIэхъухьэхэрэмкIэ щысэшIу хъущт, Хэгъэгу зэошхом и ЛIыхъужъхэм яшIэжь республикэм щыпсэурэ цIыфхэр джыри нахь пытэу зэрипхыщтых, уи Хэгъэгу узэрэфэшъыпкъэн, пшъэдэкIыжь пхьын зэрэфаем игупшысэ а Iофтхьабзэхэм апхырыщыгъ.«Ти Родинэ ишъхьафитныгъэ пае цIыфхэр зышъхьамысыжьхэу, зыч-зыпчэгъоу зэрэзэгоуцогъагъэхэм мэхьанэу иIэр шъыгъо-шIэжь мафэм тыгу къегъэкIыжьы. Тихэгъэгу мамыр щыIакIэ иIэу ыпэкIэ лъыкIотэным ифитыныгъэ къыдэзыхыгъэхэм, блэнагъэрэ пытагъэрэ къызхэфагъэхэм шъхьащэ афэтэшIы. Хэгъэгу зэошхом фэгъэхьыгъэ тарихъ шъыпкъэныгъэр къэухъумэгъэныр, тиныбжьыкIэхэр я Хэгъэгу фэшъыпкъэхэу пIугъэнхэр къэралыгъо пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщых. НепэкIэ анахьэу етIани ащ имэхьанэ зыкъызкIиIэтырэр хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием лIыхъужъныгъэ хэлъэу япшъэрылъхэр тидзэкIолIхэм зэрэщагъэцакIэхэрэр ары. Ахэм тицыхьэ ателъ ыкIи текIоныгъэр къыдахынышъ, къагъэзыжьынэу тяжэ. Тарихъым къыхэнэгъэ ЛIыхъужъхэри, джырэ лъэхъаным зыпсэ емыблэжьэу ЛIыхъужъ хъугъэхэри егъашIэми тщыгъупшэщтхэп», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.Шъыгъо-шIэжь мафэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэр Адыгэ Республикэм имуниципальнэ образование пстэуми ащыкIуагъэх. Заом Iухьэгъэ тичIыпIэгъу мин 80-р республикэм щыпсэухэрэм агу къагъэкIыжьыгъэх. Нэбгырэ мин пчъагъэ зэокIыбым щылэжьагъ фронтым ифэныкъоныгъэхэм апае. Республикэм щыщ тичIыпIэгъу 52-мэ Советскэ Союзым и ЛIыхъужъыцIэр къафагъэшъошагъ, ахэм ащыщэу нэбгырэ 13-мэ Щытхъум иорденищ къаратыгъ. Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Андырхъое Хъусен зэрихьэгъэ блэнагъэр Хэгъэгу зэошхом итарихъ егъэшIэрэу къыхэнагъ. Уи Хэгъэгу пытагъэ пхэлъэу къэуухъумэн зэрэфаем итамыгъэу ар хъугъэ.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъукъытырэ къэбархэмкIэТхьаркъохъо Сафыет.