Iэшъынэ А.
Мыекъопэ районым ит псэупIэу Каменномостскэм дэт кIэлэцIыкIу зыгъэпсэфыпIэу «Лань» зыфиIорэм иапэрэ чэзыу IофшIэн ыкIэм фэкIуагъ. Аужырэ илъэсхэм республикэм ис кIэлэцIыкIухэм анэмыкIэу Херсон хэкум и Геническэ район къикIыхэрэми мыщ зыщагъэпсэфы ыкIи япсауныгъэ щагъэпытэ.
Лагерым ипащэу Роберт Мардыросьян къызэрэтиIуагъэмкIэ, мыгъэ Херсон хэкум щыщ кIэлэцIыкIу 800-м ехъу къэкIонэу агъэнафэ, ахэр щэу гощыгъэщтых. Апэрэ чэзыум нэбгырэ 200-м ехъу къекIолIагъ. Ахэм яуахътэ гъэшIэгъонэу ыкIи шIуагъэ къытэу зэрагъакIорэр нэрылъэгъу тфэхъугъ.КIэлэцIыкIу лагерым чэф мэкъэшхо дэIукIы, зыхэм орэд къаIо, адрэхэр волейбол, нэмыкIхэр баскетбол ешIэх, куп-купэу гощыгъэхэу сурэт зэфэшъхьафхэр зышIыхэрэри къэтлъэгъугъэх. КIэлэцIыкIухэм аныбжь илъэси 7-м къыщегъэжьагъэу 17-м нэс, дружини 7-у зэтеутыгъэх, вожатэ тIурытIу ахэт. Ахэр студентых, нахьыбэм кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр зэрагъэгъоты. ПэшIорыгъэшъэу зэкIэми егъэджэн курсхэр акIугъэх, къулайныгъэ зэряIэр мыгъуащэу агъэдаIохэу ахэтых, чыжьэу къикIыгъэ сабыйхэм дэгъоу агурыIуагъэх.— КIэлэцIыкIухэм дэгъоу загъэпсэфынымкIэ, апкъышъол агъэпытэнымкIэ, чэфэу яуахътэ агъэкIонымкIэ амалышIухэр тиIэх. Тиреспубликэ щагъэкIогъэ уахътэр агу къызэринэжьыщтым лъэшэу тынаIэ тет. Мыгъэ зыкIыныгъэм и Илъэсэу зэрэщытыр къыдэтлъытэзэ Iофтхьабзэхэр зэкIэ зэхэтэщэх. Адыгэхэм ыкIи урысхэм анэмыкIэу къэралыгъом щыпсэурэ цIыф лъэпкъхэм яшэн-хабзэхэм нэIуасэ афэтэшIых. Лъэпкъхэм якъашъохэм афэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу зэхэтщагъэр зэкIэми агу рихьыгъ, куп пэпчъ ежь зыфэе къашъор къыхихыгъ, ар къышIыгъ, лъэпкъым, къашъом афэгъэхьыгъэ тарихъыр къаIотагъ. КъызыдэкIогъэхэ республикэр ары нахь ашIогъэшIэгъоныр, адыгэ къашъор зэкIэми зэрагъэшIагъ. Джащ фэдэу пчыхьэ къэс вожатэхэм адыгэ лъэпкъым итарихъ, икультурэ фэгъэхьыгъэу къаIуатэ, ар агу рехьы, — еIо Роберт.Щынэгъончъэу ыкIи культурэ программэхэмкIэ гъэшIэгъонэу кIэлэцIыкIухэм языгъэпсэфыгъо уахътэ макIо. Плъыр-стырым къыхэкIыгъэхэу, зынэгу гумэкIыгъуабэ кIэкIыгъэхэм языгъэпсэфыгъо лъэхъан гухахъо хагъотэным нэбгырэ пэпчъ ынаIэ тет.
Художественнэ, техническэ ыкIи социальнэ творчествэм алъэныкъокIэ зыныбжь имыкъугъэхэм мафэ къэс Iоф адашIэ. Анахь Iофтхьэбзэ инэу щыкIуагъэм ащыщ «Мистер Лань» ыкIи «Мисс Лань» зыфиIохэрэр. НыбжьыкIэхэрмыщ чанэу хэлажьэх. Медиам ылъэныкъокIэ мы илъэсым нахь Iоф ашIэнэу аублагъ. ЗэдэгущыIэгъухэр тыратхэх, видеотехыгъэхэр зэхагъэуцожьых, сурэтхэр тырахых.НэмыкI илъэсхэм афэдэу АР-м ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ, АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ ыкIи нэмыкI къулыкъухэм ялIыкIохэр ныбжьыкIэхэм гущыIэгъу афэхъух. Щынэгъончъэным ылъэныкъокIэ яшIэныгъэхэм ахагъахъо. Джащ фэдэу Лъэпкъ тхылъеджапIэм, къэлэ тхылъеджапIэм яIофышIэхэр, республикэм итворческэ купхэр лагерым къэкIох, ахэм концертхэр, мастер-классхэр къатых.Псауныгъэр псыхьэгъэным фэшI лъэс зекIоным фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр мафэ къэс ныбжьыкIэхэм афызэхащэх. Мыекъопэ районым чIыпIэ дэхабэ иI, ахэр къарагъэплъыхьэх. Ащ нэмыкIэу, мафэ къэс пкъышъолыр зыгъэпытэщт джэгукIэхэр, зэнэкъокъухэр афызэхащэх. Зэщыхэу, зыми фэмыгъэзагъэхэу зы такъикъи къызэрэхэмыкIырэр вожатэу гущыIэгъу тызыфэхъугъэхэм къытаIуагъ.Анастасия Мозжеринар Ставропольскэ краим щеджэ, студент кIэлэегъэджэ отрядэу «Ритм» зыфиIорэм хэтэу илъэс къэс лагерьхэм Iоф ащешIэ. Илъэс пчъагъэ хъугъэу «Лань» зыфиIорэм къэкIо, ыгу рехьы. Апэрэ илъэсхэм Херсон шъолъырым къикIыгъэ анахь цIыкIухэм Iоф адишIагъ, джы нахьыжъхэм, илъэс 14-м къыщегъэжьагъэу 17-м нэс зыныбжьыхэм ахэт.— Мафэ пэпчъ гъэшIэгъоны зэрэтшIыщтым тынаIэ тет. Пчэдыжьым быракъхэм ядэгъэкIоенкIэ тимафэ етэгъажьэ, нэужым зарядкэ тэшIы, пчэдыжьышхэм тэкIо. Нэужым дгъэуцугъэ планым диштэу зекIо тэщэх е гъэсэныгъэ тедзэм епхыгъэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэхэтэщэх. Щэджэгъуашхэ ашIы, загъэпсэфы ыкIи типшъэрылъхэм ауж техьажьы. КъэIогъэн фае мафэ къэс чIыпIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIыгъэ хьакIэхэр зэрэтиIэхэр. Мы мафэхэм зэлъашIэрэ къэшъокIо купэу «Налмэсыр» тадэжь щыIагъ, мастер-класс къытагъэлъэгъугъ. Пчыхьэрэ дискотекэ яI, ащ ыуж тызэхэтIысхьажьы, мафэр зэрэкIуагъэр зэфэтэхьысыжьы, гущыIэгъу тызэфэхъу. Пэублэ классхэмкIэ кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр зэсэгъэгъоты ыкIи мыщ Iоф зэрэщысшIэрэм ишIогъэшхо къысэкIынэу сэгугъэ, — еIо пшъэшъэжъыем.Лагерьхэм ащыIэ кIэлэцIыкIухэм нэужым гущыIэгъу тафэхъугъ. Экскурсиехэр, зекIо зэфэшъхьафхэр, псауныгъэм, спортым, творчествэм атегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр зэрафызэхащэхэрэр ягуапэу къаIотагъ.— Апэрэу Адыгеим сыкъэкIуагъ, лагерыр лъэшэу сыгу рихьыгъ, вожатэхэр шIу тлъэгъугъэх, ахэм мафэ къэс гъэшIэгъоныбэ къытфаугупшысы, IэшIоу тагъашхэ. Жьы къабзэм тыхэтэу джэгу-кIэ зэфэшъхьафхэр зэрэтфызэхащэхэрэр лъэшэу сыгу рехьы. Сипшъэшъэгъухэр сигъусэхэу сыкъэкIуагъ, ау нэIосакIэхэри сшIыгъэх, — еIо Маргаритэ.Адыгеим ичIыопс зэрэдахэр, ижь зэрэкъабзэр ыгъэшIагъозэ къытфиIотагъ Варварэ. Ар ящэнэрэу мыгъэ къэкIуагъ. ЗекIо зыдакIохэрэм анэмыкIэу Iофтхьабзэу зэхащэхэрэр ыгу зэрэрихьыхэрэр къыIотагъ. Анахьэу адыгэ къашъомкIэ мастер-классыр ыгу къызэринэжьыщтыр, кIожьымэ, ипшъэшъэгъухэм зэраригъэлъэгъущтыр пшъэшъэжъыем къыхигъэщыгъ.Апэрэ чэзыум зыщызыгъэпсэфыгъэ кIэлэцIыкIухэр мэкъуогъум и 16-м пчыхьэм гъогу техьажьыщтых. ЯтIонэрэ чэзыур мэкъуогъум и 21-м аублэщт.Республикэр пштэмэ, кIэлэцIыкIухэм ягъэмэфэ зыгъэпсэфыгъо илъэс къэс зэрифэшъуашэу зэхащэ. Мы илъэсым сомэ миллиони 180-м ехъу республикэ бюджетым къыхэхыгъэу ащ пэIуагъэхьащт. ЖъоныгъуакIэм и 28-м къыщегъэжьагъэу кIэлэеджэкIо мини 9-м ехъумэ загъэпсэфыщт ыкIи япсауныгъэ агъэпытэщт. КъэIогъэн фае, илъэсэу икIыгъэм елъытыгъэмэ, кIэлэцIыкIу мин фэдизкIэ зызгъэпсэфыщтхэр нахьыбэ хъущтых.Мы илъэсым мафэрэ Iоф зышIэрэ лагерь 93-рэ гъэсэныгъэ учреждениехэм къащызэIуахыгъ. Къэлэ кIыбым лагерьхэу «Лань», «Горная легенда» зыфиIохэрэм Iоф щашIэ, хы ШIуцIэ Iушъоми зыщагъэпсэфыщт.ДЕЛЭКЪО Анет.