ЧIыгу-мылъку лъэныкъомкIэ пшъэрылъхэр

ЧIыгу-мылъку лъэныкъомкIэ пшъэрылъхэр | Адыгэ макъ

А. Гусев

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къэралыгъо ре­гистрациемкIэ, кадастрэмкIэ ыкIи картографиемкIэ Федеральнэ къулыкъум — Росреестрэм иIэшъхьэтетэу Олег Скуфинскэм Мыекъуапэ IофшIэгъу зэIукIэгъу щы­дыриIагъ. Iофыгъоу зытегущыIагъэхэр Адыгэ Рес­пуб­­ли­кэм чIыгу-мылъку лъэныкъомкIэ ыпашъхьэ ит пшъэрылъхэу зэдызэшIуахыщтхэр ары.

АР-м и ЛIышъхьэ Олег Скуфинскэм риIуагъ къызэрэкIуагъэмкIэ зэрэфэразэр ыкIи къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, илъэсэу икIыгъэм ыкIэхэм адэжь Москва щызэдыряIэгъэгъэ зэдэгущыIэгъум пыдзагъэу мыр щыт. Урысыем и Президентэу Вла­ди­мир Путиныр кIэщакIо зыфэхъугъэ пшъэрылъхэр пхырыщыгъэнхэм тегъэпсы­хьагъэу республикэмрэ Росреестрэмрэ язэдэлэжьэныгъэ гъэлъэшыгъэным еп­хы­гъэ зэзэгъыныгъэхэу а лъэхъаным зэдашIыгъагъэхэм мыр апыдзагъ.«Непэрэ зэIукIэгъоу чIыгум епхыгъэ Iофыгъохэм афэгъэхьыгъэр пшъэрылъхэр нахь шIогъэ ин хэлъэу зэшIохыгъэнхэмкIэ, федеральнэ гупчэм къыгъэнэфэгъэ Iофыгъохэр нахь дэгъоу гъэцэкIэгъэнхэмкIэ тизэдэлэжьэныгъэ джыри нахь дгъэпытэным фэлэжьэщт», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.Олег Скуфинскэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Росреестрэм ичIыпIэ гъэIорышIапIэрэ «Роскадастрэм» икъутамэрэ 2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу республикэм щыпсэухэрэм яфедэ зы­хэлъ, мэхьанэшхо зиIэ IофшIэныбэ къы­кIэлъыкIорэ лъэныкъохэмкIэ зэшIуахыгъ: цIыф псэупIэхэм, чIыпIэ шъолъырхэм ягъунапкъэхэр агъэнэфагъэх, чIыгу Iахь зэфэшъхьафхэм ягъунапкъэхэм нэфагъэ нахь афашIыгъ, шъолъыр картографиер зэхагъэуцуагъ, чIыгухэм япчъагъэрэ ягъу­напкъэхэмрэ ягъэнэфэнкIэ пIалъэхэр нахь агъэкIэкIыгъэх ыкIи нэмыкIхэр зэшIуахыгъэх.«О пшъхьэкIэ ренэу унаIэ зэратебгъэ­тырэм ишIуагъэкIэ а пшъэрылъхэр зэкIэ ипIалъэм, аужыпкъэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ ипIалъэм къыпэу зэшIо­хыгъэ мэхъух. Ащ экономикэми нахь зы­къырегъэIэты, анахь мэхьанэ зиIэр — тицIыфхэм ящыIакIэ нахьышIу ешIы. Хэгъэгум иIэшъхьэтет къыгъэуцугъэ пшъэ­рылъыр — чIыгухэр нахь шIогъэ ин хэлъэу гъэфедэгъэнхэр зэрищыкIагъэм тетэу республикэм щыгъэцэкIагъэ мэхъу. Ащ къегъэнафэ республикэм амалэу иIэри, иэкономикэ ихэхъоныгъэ зынэсыгъэ лъэгапIэри. Непэ а лъэгапIэр ины хъугъэ ыкIи сомэ триллиони 2-м шъхьадэкIыгъ», — къыIуагъ Олег Скуфинскэм.Республикэм пэщэныгъэ щызезыхьэ­хэрэм Iофэу агъэцакIэрэм шIуагъэу къытырэр а пчъагъэм къызэриушыхьатырэр Росреестрэм ипащэ къыхигъэ­щыгъ. Ащ дакIоу чIыгухэм алъэныкъокIэ джыри проект инхэр зэшIохыгъэнхэ зэрэфаери ащ къыIуагъ. Ахэм ахэхьэх псэуалъэхэр инвентаризацие шIыгъэнхэр, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ цифрэ зэшIохыкIэхэр къыхэхыгъэнхэр, цIыф­хэмкIэ ыкIи бизнесымкIэ фэIо-фашIэу зэшIуахыхэрэр нахь лъэгэпIэ иным те­щэгъэнхэр ыкIи нэмыкIхэр.Ащ нэужым щыIэгъэ зэIукIэу АР-м ими­нистрэхэм я Кабинет хэтхэр, чIыпIэ­хэм япащэхэр, шъолъыр къулыкъухэр, Росреестрэм ипащэ игуадзэхэр зыхэлэ­жьагъэхэм а Iофыгъохэм нахь игъэкIотыгъэу щатегущыIагъэх.Адыгеир апэрэхэм ащыщАР-м и Правительствэ зычIэт унэм зэIукIэгъу щызэдыряIагъ КъумпIыл Муратрэ къэралыгъо регистрациемкIэ, ка­­дастрэмкIэ ыкIи картографиемкIэ Фе­де­ральнэ къулыкъум ипащэу Олег Ску­финскэмрэ. Мы Iофтхьабзэр зыфэгъэхьы­гъагъэр Урысые Федерацием и Президент Адыгэ Республикэм чIыгу-­мылъку лъэныкъомкIэ къыгъэуцугъэ пшъэрылъхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэр ары.Iофыгъом итегущыIэн хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципалитетхэм япащэхэр, шъолъыр къулыкъухэу мы Iофым фэгъэзагъэхэр, Росреестрэм ипащэ игуадзэхэр.ЗэIукIэр къызэIуихызэ АР-м и ЛIы­шъхьэ Олег Скуфинскэм республикэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ ыкIи зигъоу щыт Iофы­гъом — чIыгухэм япхыгъэ Iофхэм ягъэ­зекIон зэгъусэхэу тегущыIэнхэм иамал къызэритыгъэм пае зэрэфэразэр ри­Iуагъ. КъумпIыл Мурат къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, республикэм иэкономикэ хэхъоныгъэ ышIынымкIэ ыкIи цIыфхэм ящыIакIэ нахь зыкъыIэтынымкIэ ар лъэпсэ шъхьаIэхэм зэу ащыщ.«Мы аужырэ илъэсхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ Росреестрэм шIуагъэ къэзытырэ зэдэлэжьэныгъэ дытиIэ хъу­гъэ. Ащ кIэухышIухэри фэхъух, мылъку хэбзэIахьхэмкIэ бюджетым ихахъохэр нахьыбэ шIыгъэнхэмкIи ащ ишIуагъэ къэкIо. Ащ къикIырэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ пшъэрылъэу къэуцухэрэр зэшIохыгъэ хъунхэмкIэ амалэу щыIэ­хэми нахь зызэраушъомбгъурэр ары: гъогу километрэ пчъагъэхэр, еджэпIакIэхэр, сымэджэщхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр хэпшIыкIэу нахьыбэ мэхъух. НепэкIэ анахь Iофыгъо шъхьэIи 5-у тызнэсыщтхэр тичIыпIэхэм яхэхъоныгъэ епхыгъэх. Тэ къыдгурэIо: экономикэм нахь икъоу, нахьыбэу хэхъоныгъэ ышIыным пае чIы­гухэр нахь федэшхо къахьэу гъэфе­дэгъэнхэ фае», — къыIуагъ Адыгеим и ЛIышъхьэ.Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ атегъэпсыхьагъэу Адыге­им зэхъокIыныгъэ инхэр зыщы­фэхъухэрэ лъэхъаным анахьэу ащ мэхьанэу иIэм зыкъызэриIэтырэр респуб­ликэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Фэтэ­рыбэу зэхэт унэхэм яшIын, унэе псэу­пIэхэм ягъэпсын нахь псынкIэу респуб­ликэм щызэшIуахы хъугъэ, микрорайон псаухэр Адыгеим къетаджэх: чIыпIэхэм яхэхъоныгъэ тегъэпсыхьагъэу проект 16 республикэм щагъэцакIэ.«ЦIыфхэр зычIэсыщт унэхэм япчъагъэ хэгъэхъогъэнымкIэ Президентэу Владимир Путиным Адыгеим ыпашъхьэ пшъэ­рылъ къыщигъэуцугъ социальнэ инфраструктурэм епхыгъэ IофшIэныр джыри нахь гъэлъэшыгъэнэу. Мы лъэныкъомкIэ чIыгухэр зыфэдэхэм, ягъэпсыкIэ, язытет япхыгъэ къэбар икъур тищыкIэгъэ дэд», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.Амыгъэкощырэ мылъкумкIэ непэ Адыгеим икъэралыгъо реестрэ зыкI чIыгу Iахь ыкIи псэолъэ мин 601-рэ фэдиз къыхеубытэ, муниципальнэ образование 53-мэ ягъунапкъэхэр агъэунэфыгъэх ыкIи реестрэм хагъэхьагъэх, цIыф псэупIэ 227-мэ ягъунапкъэхэм афэгъэхьыгъэ къэбарыри къэралыгъо реестрэ зыкIым хагъэхьагъ. Мы илъэсым а IофшIэныр ухыгъэ хъунэу мэгугъэх.ХэушъхьафыкIыгъэу анаIэ зытыра­гъэ­тыгъэхэм ащыщ чIыпIэхэм шIуагъэу къатырэм нахь зыкъегъэIэтыгъэныр. Рес­публикэм щызэшIуахырэ Iофтхьабзэ­хэм яшIуагъэкIэ амыгъэкощырэ псэуа­лъэхэм якадастрэ уасэ зэхэубытагъэу непэ сомэ триллиони 2-м шъхьадэкIыгъ.Илъэсэу икIыгъэм федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм якъэкIуапIэхэр къызфагъэфедэхэзэ, амыгъэкощырэ псэолъэ мини 10,7-м фэдизмэ япхыгъэ кадастрэ IофшIэнхэр квартал 200-м щагъэцэкIагъэх. Проектэу «ПсэолъэшIыным пае чIыгухэр» зыфиIорэм тегъэ­псыхьэгъэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэшIохыгъэ мэхъух: цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэхэр зыщашIынхэ алъэкIыщт чIыгу гектар 820-рэ къыхагъэщыгъ.«Джыри зэ къэсэIожьы, Росреестрэм гъусэныгъэ пытэ дытиIэу а пшъэрылъхэр зэкIэ зэшIотэхых. Олег Александр ­ыкъор, тхьауегъэпсэу шIуагъэ къэзытырэ зэдэ­лэжьэныгъэмкIэ IэпыIэгъу къызэрэтэптырэм пае. Анахь пшъэрылъ шъхьаIэр — цIыфхэм ыкIи бизнесым ящыкIэгъэ фэIо-фашIэхэр нахьышIоу зэхэщэгъэнхэмкIэ, республикэм исхэм ящыIакIэ зыкъыIэтынымкIэ тизэдэлэжьэныгъэ та­пэкIи зедгъэушъомбгъуным тыфэхьазыр», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.Олег Скуфинскэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэмрэ гъогу картэхэмрэ яшIуагъэкIэ 2020-рэ илъэсым Росреестрэмрэ Адыгеимрэ IофшIэнышхо зэшIуахыгъ.«Непэ анахь мэхьанэшхо зиIэ пшъэ­рылъэу зыфэдгъэуцужьырэр зэпхыгъэр реестрэм итхагъэхэр икъоу щытынхэр ыкIи чIыгухэм язытет зыфэдэр тэрэзэу къыриIотыкIыныр ары. ЦIыф псэупIэхэм ягъунапкъэхэм ыкIи шолъырхэм ягъэ­нэ­фэнкIэ хэпшIыкIэу ыпэкIэ тылъыкIотагъ, республикэм ихэхъоныгъэкIи ащ мэхьанэшхо иI. Iофтхьабзэхэр ыкIэм фэкIох, мы илъэсым ахэр ухыгъэ зэ­рэ­хъущтхэмкIэ гугъапIэ щыI. Аужырэ илъэ­си 6-м а IофшIэным игъэцэкIэнкIэ пIа­лъэхэр нахь дгъэкIэкIынхэ тлъэкIыгъ ыкIи нахь дэгъоу Iофтхьабзэхэр зэшIохыгъэ хъугъэх», — къыIуагъ Росреестрэм ипащэ.Олег Скуфинскэм къызэриIуагъэмкIэ, законэу аштагъэхэм къызэрэдалъытэу псэолъабэхэмкIэ зищыкIэгъэ чIыпIэхэм нэфэгъэ икъу ахалъхьагъ, хэбзэIахьхэр тыгъэнхэмкIи ащ ишIуагъэ къэкIуагъ.«Джыри зы лъэныкъо къыхэгъэщы­гъэн фае — хэгъэгум икартографие гъэпсыгъэныр. Мы илъэсым а лъэныкъомкIэ IофшIэнхэр ыкIэм нэс зэшIохыгъэ хъунхэу тэгугъэ, къэлэгъэпсын пшъэрылъхэр, чIыпIэ планированиер гъэцэкIагъэ хъун­хэмкIэ лъэпсэ шъхьаIэхэм ар ащыщ. Мы илъэсым икIэуххэмкIэ Адыгеир Къыблэ федеральнэ шъолъырымкIэ анахь дэгъу­хэм зэрахэхьащтым нэмыкIэу, зэрэхэгъэгоуи анахь дэгъухэм ахэфэн фае», — къыхигъэщыгъ Росреестрэм ипащэ.ПсэуалъэхэмкIэ фитыныгъэхэм ятхын тегъэпсыхьэгъэ пIалъэр гъэкIэкIыгъэныр ыкIи учетым ахэр хэгъэуцогъэнхэр анахь пшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. НепэкIэ а Iофтхьабзэм мэфи 3 фэдиз пэIохьэ. Электрон шIыкIэм тетэу фэIо-фашIэхэр нахь псынкIэу зэшIохыгъэнхэм иамали нахь зегъэушъомбгъугъэн фае, чIыгухэ­ри экономикэм ылъэныкъокIэ нахь дэ­гъоу гъэфедэгъэнхэр пшъэрылъ шъхьа­Iэхэм ащыщ.«Адыгеим инвестиционнэ политикэр чанэу зэрэщыпхыращырэм, инвестицион­нэ проектышхохэм язэшIохынкIэ чIыгу­хэр нахь дэгъоу агъэфедэхэ зэрэхъу­гъэм тыкъыпкъырыкIызэ, тызэгъусэу джыри шъолъырым амалэу иIэхэр дгъэунэфынхэ тлъэкIыщт. Адыгеим ыцIэкIэ Урысые Федерацием исенаторхэу Александр Наролинымрэ Хъопсэрыкъо Муратрэ тафэраз тикъулыкъу ренэу гъусэныгъэ къызэрэдыряIэм пае. Республикэм ихэ­хъоныгъэ нахь зиушъомбгъуным ыкIи цIыфхэм ящыIакIэ нахь зыкъыIэтыным апае хэбзэихъухьан IофшIэныр тызэгъу­сэу лъыдгъэкIотэщт», — къыIуагъ Олег Скуфинскэм.Ащ нэужым Росреестрэм ипащэ игуа­дзэхэу Максим Смирновым, Алексей Бутовецкэм, Людмила Лилинам, Росреестрэм Адыгэ РеспубликэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ ЕмыкI Мариет, «Роскадастрэм» Адыгэ РеспубликэмкIэ икъутамэ ипащэу ХъокIо Аюбэ яIофшIэнкIэ зэфэхьысыжьхэр къашIыгъэх.ЗэIукIэгъум икIэуххэр къызэфихьысыжьхэзэ Федеральнэ къулыкъум ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, чIыпIэхэм шIуа­гъэу къатырэм зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ Адыгеир хэгъэгум пэщэныгъэ щызыIыгъ шъолъырхэм зыкIэ ащыщ хъугъэ: илъэси 6-м пчъагъэр сомэ миллиард 730-рэ хъущтыгъэмэ, джы триллиони 2-м шъхьа­дэкIыгъ.Цифрэ платформэу «Национальная система пространственных данных» зыфиIорэм игъэфедэн фэгъэхьыгъэ уна­шъоу федеральнэ лъэгапIэм тетэу аштагъэм къытегущыIэзэ Олег Скуфинскэм къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, правительствэм икъулыкъу пстэуми гъусэныгъэ адыриIэу Росреестрэм а пшъэрылъыр зэшIуехы. НепэкIэ а платформэм тетэу федеральнэ системэ 34-мэ, шъолъыр системэ 93-мэ, коммерчески 8-мэ япшъэрылъхэр агъэцакIэх. Амыгъэкощырэ мылъкум епхыгъэу Iоф зышIэхэрэмрэ хэбзэ къулы­къухэмрэ онлайн шIыкIэм тетэу къэбар зэфэшъхьаф мини 5-м ехъу джыри къыз­IэкIагъэхьан алъэкIыщт.«Непэ Мурат Къэралбый ыкъом зэзэ­гъыныгъэ дэсшIыгъ къэбар технологиехэмкIэ Адыгеим IофышIэ куп гъэнэфагъэ къэдгъэкIонэу ыкIи цифрэ платформэу зигугъу къэтшIыгъэр республикэм щыгъэфедэгъэнымкIэ тызэгъусэу план гъэ­нэфагъэ зэхэдгъэуцонэу. Къызэрэсщы­хъурэмкIэ, мы илъэсым ыкIэм ехъулIэу ар зэшIотхын тлъэкIыщт», — икIэухым къыIуагъ Росреестрэм ипащэ.ЗэIукIэу щыIагъэм УФ-м и Президент республикэм чIыгу-мылъку лъэ­ныкъомкIэ иIофхэм язытет джыри на­хьышIу шIы­гъэным фэгъэхьыгъэ пшъэ­рылъэу къыгъэуцугъэхэмкIэ унэшъо заулэ ­аштагъ. «Чъыгхатэхэмрэ гараж­хэмрэкIэ амнистиер» зыфиIорэ программэм тегъэпсыхьэгъэ федеральнэ Iофтхьа­бзэхэм, чъыгхатэхэм, мысатыу организациехэм ячIыгу Iахьхэм, республикэм ичIыгухэм ягъэфедэн шIуагъэу къытырэм зыкъегъэIэтыгъэным, чIыпIэхэм якартографие ыкIи нэмыкI лъэныкъохэм япхыгъэ Iофтхьабзэхэм анэсыгъэх.РосреестрэмкIэ Адыгэ Республикэм ичIыпIэ гъэIорышIапIэ иIофышIэхэр нэ­Iуасэ фашIыгъэх пэщакIэу яIэ хъугъэм — тапэкIэ ГъэIорышIапIэм ипащэ игуа­дзэу щытыгъэ ЕмыкI Мариет Испан ыпхъум.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ Тхьаркъохъо Сафыет.

Поделиться: ВКонтакте Telegram Одноклассники