«Агростартапым» ишIуагъэкIэ

Мэкъумэщ хъызмэтым хэхъоныгъэхэр езыгъэшIырэ къэралыгъо программэу «Агростартап» зыфиIорэм хэлажьэхэрэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо. Ащ ишIуагъэкIэ цIыфхэм ежь яунэе Iоф къызэIуахы, чIыгулэжьыным, былымхъуным зыфагъазэ.

Кощхьэблэ районым мы лъэныкъомкIэ пэрытныгъэ ыIыгъ. ГущыIэм пае, 2025-рэ илъэсым республикэмкIэ грантыр нэбгырэ 24-мэ аратыгъэмэ, ахэм ащыщэу 13-р мыщ щыщых. КIэлэ ныбжьыкIэу мэкъумэщ хъызмэтым зыфэзгъэзагъэхэр бэу ахэтых, ахэм ащыщ къуаджэу Блащэпсынэ щыпсэурэ КIэмэщ Зураб.МэкъумэщышIэ унагъо къихъухьэгъэ кIалэр инахьыжъхэм ягъогу рыкIонэу мурад ышIыгъ. Ятэ колхозэу «Дружбэм» агрономэу илъэс пчъагъэрэ иIагъ, ятэжъ былымхъуным чанэу пылъыгъ. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ежь Зураби былымхэм ахэтыныр ыгу рихьыщтыгъ.— Къуаджэм ущыпсэу зыхъукIэ мэкъу-мэщым уфэгъэзэгъэн фаеу сэлъытэ, сэ ащ гухахъо хэсэгъуатэ. Унэе фермер хъызмэтшIэпIэ цIыкIу сиIэу былымхъуным ыуж сихьэгъагъ. Мэлхэр, былымышъхьэ заулэ апэ къэсщэфыгъагъ, нахьыбэ зэзгъэгъотыным сытегушIухьагъ ыкIи нахь зезгъэушъомбгъуным пае гъэрекIо «Агростартапым» сыхэлэжьагъ. Узыфе­жьэгъэ Iофыр зэрифэшъуашэу зэтебгъэ­псыхьаным пае мылкушхо ищыкIагъ, ар уугъоиныр IэшIэхэп. Тыгъэгъэзэ мазэм къысатыгъэ ахъщэм ишIогъэшхо къысэкIыгъ, лышхо зыпылъ былымхэр схъунхэу езгъэжьагъ. Лым ищэн илъэскIэ сыублэнэу сэгъэнафэ, — еIо тигущы­Iэгъу.Пшъэрылъэу иIэхэр зэрифэшъуашэу ыгъэцакIэхэзэ кIэлэ ныбжьыкIэм хэхъо­ныгъэхэр ышIынхэу ригъэжьагъ. Грант ахъщэу къыратыгъэм ежь иер хэтэу сомэ миллиони 6-м ехъу хъугъэ. АщкIэ тракторэу МТЗ 82.1-р, культиватор, чIы­гъэшIухэр зэрэхитэкъощтыр, былым­Iусхэр ыкIи чIыгу IофшIэнхэмкIэ ыгъэфедэн ылъэкIыщт Iэмэ-псымэхэр къыщэфыгъэх. Ащ нэмыкIэу былымышъхьэ 25-рэ зэригъэгъотыгъ. Ахэр лышхо къэзытырэ былым пIэшъэ лъэпкъых, «абердин-ангусскэ», «симментальскэ» ыкIи «герефордскэ» зыфиIохэрэм афэдэх.Къиныгъохэм ащымыщынэрэ кIалэм иIофшIэн хигъахъозэ мэлажьэ. Ащ къы­зэIуихыгъэ фермер хъызмэтшIапIэм гъэхъагъэхэр зэришIыщтым чанэу дэлажьэ. ЯунагъокIэ колхозэу «Дружба» зыфиIорэм ифермэхэм ащыщ къагъэнэ­жьыгъэу щытыгъэти, Зураб ар къызыфигъэфедагъ. ИщыкIэгъэ инфраструктурэр, псыр, электричествэр ещэлIагъэ­хэми, IофшIэнышхо джыри ыпэ илъ. Былымхэр зэрыт къакъырхэр нахь зэтыригъэпсыхьанхэу фай, джэхашъохэри, ышъхьи зыщызэблэпхъун чIыпIэхэр иIэх. Ащ пае илъэс заулэкIэ унэгъо былымэхъо фермэм хэхъоныгъэ ышIыным фытегъэпсыхьэгъэ къэралыгъо IэпыIэгъур къызыфигъэфедэнэу фай.

Фермер ныбжьыкIэм пшъэрылъ шъхьа­Iэу иIэхэм ащыщ кIымафэм аригъэшхыщт Iусым игъэхьазырын. Ар игъом зэшIуихыным пае Iусхэр зэри­лъхьащт къакъырэхэр зэтыригъэпсыхьагъэх, мэкъум, хьэуарзэм ямызакъоу, нэмыкI Iусхэри икъоу ыгъэхьазырынхэу егъэнафэ.— Анахь шъхьаIэхэм ащыщ былым пIашъэхэм ябгъэшхыщт Iусыр. АщкIэ гумэкIыгъо тиIэп, ядгъэшхыщтыр тэр-тэрэу тэгъэхьазыры. Мы къэралыгъо IэпыIэгъоу къытатыгъэм ишIуагъэкIэ техникэм ипчъагъэ хэдгъэхъуагъ, Iусхэр зэрэбгъэхьазырыщт Iэмэ-псымэхэр джы тиIэх. Мыгъэ былымIус хъунэу хьэ гектар 25-рэ фэдиз, коц тIэкIу тпхъыгъэ, ащ нэмыкIэу натрыф гектар 20-м ехъу тиI. Джащ фэдэу длэжьырэ чIыгум къыте­кIырэ уц цIынэр ыкIи мэкъур былымхэм ядгъэшхыщт, уцыр къызежьагъэм къыщегъэжьагъэу пчыхьэм нэс ахэр гъэхъу­пIэм итых, — еIо тигущыIэгъу.Программэм ишIуагъэ къызэрыкIуагъэр тигущыIэгъу къыхигъэщыгъ, къуа­джэм удэсмэ, мыщ фэдэ IэпыIэгъур бгъэфедэн фаеу елъытэ.— Сыд фэдэрэ IофшIэни къин горэ хэлъ, ау узпылъыр шIу плъэгъоу, ащ зыкъыгъэшъыпкъэжьы хъумэ, ар зэхапшIэрэп. ШIоигъоныгъэ уиIэу, чаныгъэ къызхэбгъафэмэ непэ къэралыгъор IэпыIэгъу къыпфэхъу, ащ ишIуагъэкIэ бэ пфызэшIокIырэр. Былымхъуным гухахъо хэсэгъуатэ, къызэIусхыгъэ хъызмэтшIапIэм хэхъоныгъэ езгъэшIынэу сыфай, — еIо Зураб.Программэм хэлэжьэным фытегъэ­псыхьэгъэ тхылъхэм ягъэхьазырынкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъэхэ район администрацием мэкъу-мэщымкIэ игъэIорышIапIэ ипащэу Сэмэгу Заур, ащ иIофышIэхэм, джащ фэдэу АР-м мэ­къу-мэщымкIэ и Министерствэ зэрафэразэр кIалэм кIэухым къыхигъэщыгъ.КIэмэщ Зураб ригъэжьэгъэ Iофым гухахъо хигъуатэзэ ипшъэрылъхэр зэрифэшъуашэу егъэцакIэх. Ащ къыщымыуцоу хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэхьазыр.

ДЕЛЭКЪО Анет.