Iэшъынэ С.
Илъэс къэс зэрэ Урысыеу автомобиль щэрэхъхэу агъэфедэгъахэхэу радзыжьыхэрэр тонн миллион фэдиз мэхъу, ащ изыщан ныIэп къыдагъэкIыжьыным рагъэхьырэр. Мы Iофыгъор Адыгеими щыI, анахьэу кIымафэр икIэу гъатхэм щэрэхъхэр зызэблахъужьыхэкIэ зыфэмыежьхэр пыдзафэхэм апае агъэуцугъэ контейнерхэм къарахьылIэх, ау ар шапхъэхэм адиштэрэп. «Тыдэ ахэр ахьыхэмэ нахь тэрэза, «ятIонэрэ щыIэныгъэ» тыдэ щагъотыжьыра?» УпчIэхэм яджэуапхэм «Адыгэ макъэр» алъыхъугъ.
Автомобиль щэрэхъхэр хэушъхьафыкIыгъэ пыдзафэх, шъхьафэу аугъоинхэу, шъхьафэу агъэкIодынхэу щытых. Ахэр нэмыкI хэкIхэм ахаплъхьэхэ хъущтэп. Сыда пIомэ чIыгум хэкIодэжьхэрэп, тэрэзэу мыгъэтIылъыгъэхэ хъумэ, ахэм яягъэ цIыфхэм якIыщт, къакIэнэным ищынагъуи къэуцу.Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу къатыбэу зэтет унэхэм ящагухэм узадахьэкIэ агъэфедэгъэхэ щэрэхъхэр шъо зэфэшъхьафхэмкIэ агъэлэжьыхэшъ, къэгъагъылъэу зэрагъэфедэхэрэр. Ау а хьэшъо пкъыгъохэр щынагъоу зэрэщытхэм къыхэкIэу а гъэфедакIэр хэбзэгъэуцугъэм диштэрэп. Тазырэу сомэ мини 5 зэрэпылъым нэмыкIэу, цIыфым ипсауныгъэ е экологием зэрар аригъэкIыгъэу загъэунэфыкIэ, уголовнэ пшъэдэкIыжь арагъэхьын ылъэкIыщт.Мы гумэкIыгъом хэкIыпIэу иIэр къызэрыкIу. Щэрэхъхэр зыщызэблахъухэрэ станцием жъыхэр къыIуа-нэжьхэмэ нахьышIу — къыдагъэкIыжьынхэу атыжьынхэмкIэ ахэм нахь амал аIэкIэлъ. Джащ фэдэу ахэр хэушъхьафыкIыгъэ пунктым ептышъущтых.Адыгеим ащ фэдэ пунктэу щылажьэрэр зы, компаниеу «ТТ-РТИ» зыфиIоу Пэнэжьыкъуае дэтыр ары. Мыр автомашинэ щэрэхъхэм якъыдэгъэкIыжьын фэгъэзагъ, ащкIэ продукциеу къыгъэхьазырыхэрэр: хьэшъо шкъояфэхэр, хьэшъо плиткэхэр ыкIи спорт площадкэхэр зэраухъумэрэ рулонн техъохэр.Унэе IофшIапIэу зигугъу къэтшIырэм иIофышIэу СтIашъу Мурат урамэу Герценым ыцIэ зыхьырэм тет хэкIитэкъупIэм тыщыIукIагъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, гъатхэм икъихьагъу къыщегъэжьагъэу гъэпсэфы-гъо ямыIэу яIофшIэн къежьэ. ТхьамэфищкIэ ыпэу яIофшIэн итхыкIыгъахэу щыт.— Агъэфедэгъэхэ щэрэхъхэр бэу зыщаугъоирэ IофшIапIэхэм зыкъытфагъазэшъ, зэзэгъыныгъэ тадыкIатхэ. Ащ елъытыгъэу тиавмтомобильхэмкIэ афыIутэщых, амал зиIэм ежь-ежьырэу къытфещэх. Банк картэм ахъщэ афидгъэхьажьын шIыкIэмкIэ мы илъэсым имэзиплI сэ сизакъоу зэзэгъыныгъэ 40 адэсшIыгъ, Iэрылъхьэ ахъщэ тын шIыкIэр хэмытэу. Сэщ нэмыкIэу нэбгырэ заулэ джыри мыщ Iут. Адыгеим имызакъоу мы фэIо-фашIэхэр Шъачэ, Ростов, Къырым, нэмыкIхэми афэтэгъэцакIэ, — къыхигъэщыгъ СтIашъу Мурат.ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ «ТТ-РТИ» зыфиIорэм ыштэрэ щэрэхъхэр зэфэшъхьафых: автомбиль псынкIэхэм, хьылъэзещэхэм ыкIи мэкъумэщ техникэм къакIахыжьыхэрэр. ТигущыIэгъу зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, экологием ишапхъэхэм адиштэу яIофшIэн зэхащэ, хьэшъо пкъыгъохэр агъэстыхэрэп, «ятIонэрэ щыIэныгъэ» арагъэгъотыжьы, щынэгъончъэ хъугъэу къыдагъэкIыжьыхэрэр нэужым цIыфхэм агъэфедэх.Шъугу къэдгъэкIыжьын агъэфедэгъэхэ щэрэхъхэр зы чIыпIэ щылъ къодыеми, хими-ческэ вещество 100-м ехъу къызэрахэкIырэр. Ощх-ос зэхэлъхэр затехьэхэкIэ ахэм къахэкIырэ щэнэутхэр чIым зыхещэ, къыщыкIыхэрэм зэрар арехы. Бгъэстынхэуи хъурэп, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим жьы шIоир хэхьэ. ЧIыгум хэкIодэжьыным щыгугъыхэу изыдзыжьыхэрэри хэукъох, ащ илъэси 100-м ехъу текIуадэ, узхэр зезыхьэрэ хьэцIэ-пIэцIэ кIуапIэ мэхъух. Къэнэжьырэ закъор къызщыдагъэкIыжьырэ чIыпIэм епщэлIэнхэр ары.IЭШЪЫНЭ Сусан.