Гъогухэм ядэгъугъэкIэ такъыхэщы

Лъэпкъ проектыкIэу «ЩыIэ­ныгъэм пае инфраст­рукту­рэр» зыфиIорэр Урысыем икъалэхэмрэ икъоджэ псэу­пIэхэмрэ хахъо ашIы­ным фытегъэпсыхьэгъэ программэ анахь инхэм ащыщ.

Шъолъырхэм ыкIи чIыпIэхэм ар зэрэщагъэцакIэрэмрэ IофшIэнхэм ядэгъу­гъэрэ партиеу «Единэ Россиер» лъэплъэ. Адыгеим зэрэщызэшIуахырэм АР-м и ЛIышъхьэу, партиеу «Единэ Россием» и Адыгэ шъолъыр къутамэ и Секретарэу КъумпIыл Мурат гъунэ алъефы. Ащ фэшъхьафэу хэушъхьафыкIыгъэ купхэр лъэпкъ проектым ипрограммэхэм афэгъэзагъэх. ПстэумкIэ ащ проект 12 фэ­диз къызэлъеубыты. Гъогухэм ягъэцэкIэжьын, яшIын, ящынэгъончъагъэ афытегъэпсыхьагъэр ахэм ащыщ. Километрэ мини 140-рэ зикIыхьэгъэ къэралыгъо ыкIи шъолъыр гъогухэр зэпхы­гъэнхэр, шъолъырхэм азыфагу илъ гъо­гууанэхэр Iэрыфэгъунхэр ыкIи гупсэфынхэр ащ ипшъэрылъ шъхьаIэхэм ащыщ. ЧIыгу шъхьашъом щызекIорэ, хы ыкIи ошъогу транспортыр гъэкIэжьыгъэ­ныр, мэхьанэшхо зиIэ дунэе транспорт гъогухэр, зэхэкIыпIэхэр гъэпсыгъэнхэр непэ анахь мэхьанэшхо зиIэхэм зэращыщыр блэкIыгъэ илъэсым ибжыхьэ «Транспортым итхьамаф» зыфиIорэ Iофтхьабзэу къэралыгъом икъэлэ шъхьаIэ щыкIуагъэм Урысыем и Президентэу Владимир Путиным къыщиIуагъ.Ащ дэжьым, лъэпкъ проектэу «Щы­Iэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфи­Iорэр 2025-рэ илъэсымкIэ анахь дэгъоу зыгъэцэкIэгъэ шъолъырхэм Адыгеир ахэфагъэу ыцIэ къыраIуагъ ыкIи ар къэзыушыхьатырэ дипломымрэ тамы­гъэу «Золотой каток» зыфиIорэмрэ Урысыем и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу Марат Хуснуллиным АР-м и ЛIышъхьэ къыритыжьыгъэх.— Шъолъырым ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм гъогухэм яшIынкIэ, ягъэцэ­кIэжьынкIэ рахъухьагъэхэр республикэм щагъэцэкIэгъахэу непэ къекIолIа­гъэх. Къыхэгъэщыгъэн фае Мыекъуапи, зэрэпсаоу Адыгеими ягъогухэм язытет зэрэдэгъур, — къыIуагъ Марат Хуснуллиным.2025-м икъэгъэлъэгъонхэрБлэкIыгъэ илъэсымкIэ лъэпкъ проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэм пшъэрылъэу иIагъэхэм ягъэцэкIэн пэIухьанэу сомэ миллиарди 3,2-рэ къэралыгъом къытIупщыгъагъ. АщкIэ рахъухьэгъагъэр шъолъыр ыкIи чIыпIэ мэхьанэ зиIэ гъогухэм яшIынрэ ягъэцэкIэжьынрэ. Километрэ 74-рэ зи­кIыхьэгъэ гъогу Iахь 27-мэ ягъэцэкIэ­жьын, IэрышI псэолъитф шапхъэхэм адиштэу шIыгъэнхэр ыкIи Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогум ия 3-рэ чэзыу иятIо­нэрэ Iахь ишIын иублэн ащ къыдыхэ­лъытагъэх.— Непэрэ мафэм ехъулIэу шъолъыр мэхьанэ зиIэ гъогоу километрэ 74-рэ зикIыхьагъэм игъэцэкIэжьынрэ IэрышI псэолъитфэу метри 196-рэ хъурэр шапхъэхэм адиштэу шIыгъэнымрэ ате­лъытэгъэ IофшIэнхэр ыкIэм фэкIуагъэх. ЧIыпIэ мэхьанэ зиIэ гъогухэмкIэ ра­хъухьэгъагъэхэм ащыщ километрих зи­кIыхьэгъэ автомобиль гъогу Iахь пшIыкIузыр шапхъэхэм ягъэкIугъэныр. Ахэм ащыщэу 7-р Мыекъуапэ иех (зэкIэмкIи километри 2,8-рэ икIыхьэгъагъ, сомэ миллиони 178-рэ апэIуагъэхьагъ, Iоф­шIэнхэр агъэцэкIэгъахэх), 4-р — Яблоновскэ къэлэ псэупIэм игъогу Iахьых (километри 3,02-рэ якIыхьагъ, сомэ миллион 370-рэ атефагъ, гъэцэкIэ­жьынхэр аухыгъэх), — къэбарыр къытыгъ «Адыгеяавтодорым» автомобиль гъогухэм ыкIи IэрышI псэуалъэхэм ягъэфедэнрэ якъэухъумэнрэкIэ иотдел ипащэу Дмитрий Бороненкэм.IофшIэнхэм язэфэхьысыжьхэмкIэ, 2025-рэ илъэсым лъэпкъ проектым ишIуагъэкIэ шъолъыр мэхьанэ зиIэ автомобиль гъогухэм япроцент 72,76-рэ шапхъэхэм адиштэу агъэцэкIэжьыгъэх (рахъухьэгъагъэр процент 71-рэ). Шъо­лъыр гъогухэу къэралыгъо автомобиль гъогухэм къахиубытэхэрэмкIэ а къэгъэ­лъэгъоныр процент 82,6-рэ мэхъу (ра­хъухьэгъагъэр процент 82,3-рэ).КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, гъогухэм яшIынрэ ягъэцэкIэжьынрэ атегъэпсыхьэгъэ проектыкIэхэр зэхагъэу­цохэ зыхъукIэ ахэм арыкIорэ транспортыр нахьыбэ зэрэхъугъэр къыдалъытэ. Пшъэрылъ шъхьаIэр АР-м игъогухэр щынэгъончъэу щытынхэр ары. ЗекIонымкIэ Iофхэр нахь дэгъоу лъыгъэкIо­тэгъэнхэмкIэ, цIыфхэр зычIэсыщтхэ унэхэр нахьыбэу шIыгъэнхэмкIэ, хэхъо­ныгъэм фэлэжьэщт проектхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ ащ мэхьанэ ин иI.Мы илъэсымкIэ мурадхэр2026-рэ илъэсми гъогухэм язэте­гъэпсыхьан лъагъэкIуатэ. МыгъэкIэ «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэ лъэпкъ проектым игъэцэкIэнкIэ пшъэрылъыр сомэ миллиарди 4,933-рэ агъэфедэныр ары. Ащ щыщэу сомэ миллиарди 3,3-р федеральнэ бюджетым къетIупщы, адрэр шъолъыр бюджетым къыхэхыгъ. Мыекъуапэ къэзыухьэрэ гъогум иящэнэрэ чэзыу иятIонэрэ Iахь, Гъозэрыплъ — Лэгъонакъэ бгытешъор зыфиIорэ гъогум (ящэнэрэ чэзыу), автомобиль гъогоу «Дахъо — Новопрохладнэр», автомобиль гъогухэм ыкIи IэрышI псэуалъэхэм ягъэцэкIэжьын ахъщэр пэIуагъэхьанэу рахъухьагъ.Лъэпкъ проектым иIофшIэн 2030-рэ илъэсым нэс телъытагъ, 2036-м нэс лъагъэкIотэн алъэкIыщт.Анцокъо Ирин.