ЛIэшIэгъум изыплIан

КIэлэцIыкIу журналэу «Родничок Адыгеи» («Адыгеим ипсынэкIэчъ») къызыдэкIырэр мыгъэ илъэс 25-рэ зэрэхъугъэр хегъэунэфыкIы.

Ащ иредактор шъхьаIэу, Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, Адыгеим, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-­Щэрджэсым ялъэпкъ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ иIофшIэгъухэм мэфэкIымкIэ къафэгушIуагъ:«Журналыр кIэлэцIыкIумэ афэгъэ­хьыгъэу щытми, пшъэрылъ инхэр зэ­шIуехых. Ар гъозэпIэшIу, адыгэхэм ятарихъ, къяшIэкIыгъэ хъишъэ-къэбархэр къыдэхьэх, кIэлэцIыкIухэм ашIогъэшIэгъон. Журналыр илъэс 25-рэ хъугъэу итхыгъэхэмкIэ лъэпкъым фэлажьэ. Ар шIэныгъэ къэкIуапIэу джыри илъэсыбэрэ лэжьэнэу сыфэлъаIо. Iоф щызышIэхэ­рэми, кIэлэцIыкIухэми гухахъо хагъо­тэнэу афэсэIо».«Адыгэ макъэр» кIэлэцIыкIу журналым ихьэкIагъ, ащ иредакторэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ журналистэу Бэгъушъэ Марет зэдэгущыIэгъу ди­шIыгъ.— Марет, сыд фэдэ гъогуа кIэлэцIыкIу журналым къыкIугъэр?— 2001-рэ илъэсым «Родничок Адыгеи» зыфиIорэр апэрэу къыхаутыгъ. Журналыр илъэсым плIэгъогогъо урысыбзэкIэ къыдэкIы. НэкIубгъо 14 мэхъу, ащ пэпчъ зэфэшъхьафэу гъэпсыгъэ, ыкIышъо щыублагъэу иаужырэ нэкIубгъо нэсэу гъэкIэрэкIагъэ. Теплъэу иIэмкIи, дэтхэмкIи зэдиштэу, кIэлэцIыкIухэр еджэнхэмкIэ гъэшIэгъонэу тэгъэпсы. Усэхэр, пшысэхэр, рассказ цIыкIухэр, сурэтшIыгъэхэр, джэгукIэ гъэшIэгъонхэр, охътэ-этюдхэр, хырыхыхьэхэр ыкIи нэмыкIхэр къыдэхьэх. Журналым ренэу къоджэхь-къоджэшххэр, кIэлэцIыкIухэм яхьылIэгъэ къэбар щхэн цIыкIухэр къыдэхьэх.— Журналыр ипчъагъэкIэ сыд фэдиза?— Мыгъэ тижурнал ипчъагъэкIэ мини 4,5-рэ фэдиз мэхъу. Ащ ыпэрэ илъэсхэм ар мини 8-м нэсэу щытыгъ. Социальнэ хъытыухэм янэкIубгъохэми тащэлажьэ.— Сыдэущтэу журналыр гъэ­псыгъа, темэ гъэнэфагъэ горэ иIэу щыта?— Мы илъэсыр Урысыем ис цIыф лъэпкъхэм языкIыныгъэ зэрэфэгъэхьыгъэр анахьэу къыхэтэгъэщы. Журналым иедзыгъо шъхьаIэхэу «Я поведу тебя в музей», «Окошко в мир» зыфиIохэрэр тинэкIубгъохэм апхырытэщы. АщкIэ адыгэхэм ятарихъ бай кIэлэцIыкIумэ ядгъэшIэным тыпылъ. УрысыбзэкIэ тыкъыдэкIми, титхыгъэхэр адыгэмэ афэгъэхьыгъ. IэкIыб хэгъэгухэм арыс адыгэхэм ташIогъэшIэгъон ыкIи ежьхэри къытфэтхэх. Анахьэу къыхэзгъэщмэ сшIоигъу республикэм щыпсэурэ кIэлэцIыкIухэм афэгъэхьыгъэу тыкъызэрэтхэрэр. Ар псынкIэп, сыда пIомэ пшIэрэм нэфынэ хэлъын фае, кIэлэцIыкIухэм пцIыр псынкIэу къагурэIо, ахэр гукъабзэх.— КIэлэцIыкIу журналым ­неущырэ мафэ иIэу олъыта?— ЩыIэныгъэм шэпхъакIэхэр къыздехьы, ыпэкIэ лъэкIуатэ. Журналым еджэхэрэр бэкIэ нахь макIэ зыщыхъугъэ лъэхъаным щыIэныгъэм, уахътэм къыз­дахьырэ зэхъокIыныгъэхэм, амалыкIэ-хэм цифрэ шIыкIэм адиштэу Iоф тшIэн фае. Неущырэ мафэ тиIэным пае тхьапэм тетхагъэри къэтыухъумэзэ, социальнэ хъытыухэм жъугъэу тарыхьан фае. Ащ дакIоу тхылъыпIэм тетыр сыдигъуи къэнэжьыщт. Гъэзетымрэ журналымрэ къэбарлъыгъэIэс шъхьаIэу щытыгъэх, непи арэущтэу къэнэжьых. ЯмэхьанэкIэ ахэр анахь пэрытых. КIэлэцIыкIур ыIэкIэ тхылъыпIэм теIэбэн, ынэ-кIэ ылъэгъун фае. Журналыр нахь гъэ­шIэгъон, нахь шIуагъэ къытэу зэрэт­шIыщтым тыдэлажьэ.— Авторхэм ятхыгъэу къыда­хьэхэрэм ягугъу къытфэшIба.— КIэлэцIыкIу художественнэ литературэм сэнаущыгъэ хэлъэу Iоф дэзы­шIэрэ авторхэм ятхыгъэхэр журналым къыдэхьэх. ТхакIохэм япрозэ хэт героймэ ядунай гъэшIэгъоны, ежьмэ къаугу­пшысыгъэ щыIакIэм загъорэ нэпсыр къыпшIуагъакIо, зэ сэмэркъэу шъабэр хэлъэу, тIэкIу акIэнакIэзэ нэIуасэ ахэм уафашIы. БлэкIыгъэмрэ къэкIощтымрэ, цIыфым чIинагъэмрэ къыфэнагъэмрэ тхакIохэм гупшысэкIэ зэрагъафэх. Еджэрэ кIэлэцIыкIумэ акъыл хахынэу журналыр зэтэгъафэ. АР-м итхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ иусэхэр, ЛIыIужъу Адам итхылъэу «Адыгэ хабз» зыфиIорэм ипычыгъохэр къыхэтэутых. КIэлэцIыкIу унэ-лицееу Шъэумэн Хьазрэт ыцIэ зыхьырэм щеджэхэрэм афэгъэхьыгъэу къитэгъахьэх. Анахьэу къыхэзгъэщмэ сшIоигъу адыгабзэкIэ нэкIубгъуитIу журналым къызэрэхиутрэр. Авторхэм ятхы­гъэ пэпчъ пIуныгъэ-гъэсэныгъэ мэ­хьанэ ин хэлъ, ахэм бзэ дахэ аIулъ, кIэлэцIыкIухэм ядунэееплъыкIэ, ягушIуа­гъо, ягухэкI яусэхэмкIэ къыраIотыкIы.— Сыд фэдэн фая непэ кIэлэцIыкIухэм афэтхэщт тхакIор?— Тхэным ишапхъэхэр умыукъоу кIэлэцIыкIухэм уафэтхэныр IэшIэхэп. Ежь-ежьырэу ахэр зэджэщтхэмрэ на­хьыжъхэр къызфяджэщт литературэмрэ зэфэшъхьафых. Ахэр зэрэптхыщтыр, бзэу къызэрэпIощтыр, къызтегущыIэщтыр сабыим ыныбжь елъытыгъ. ГущыIэхэр гурыIогъошIухэу, кIэлэцIыкIум шIогъэшIэгъонэу щытынхэ фае. Мэкъэ зэпэ­джэжьхэр, усэхэм ярифмэрэ яритмэрэ зэтефэхэу, жанрэм ишапхъэхэр мыу­къуагъэхэу щытын фае. Сюжет зиIэ про­изведение авторым етхымэ, къэбарэу къыIотэщтыр гъэнэфагъэу, къызтегущыIэщтыр кIэлэцIыкIумэ къагурыIонэу, зыгорэм уфэзыгъэсэрэ купкI иIэнэу щыт.— Ткъош республикхэу КъБР-­мрэ КъЩР-мрэ къащыдэкIырэ кIэлэцIыкIу журналмэ зэпхыныгъэ-зэдэлэжьэныгъэ ады­шъуиIа?— КъЩР-м къыщыдэкIырэ «Наш теремок» ыкIи КъБР-м къыщыхаутырэ «Нур» зыфиIохэрэм тадэлажьэ, тизэпхыныгъэ тэгъэпытэ, проектыкIэхэр зэдэтэгъэпсых. Тилъэпкъ изыкIыныгъэ мэхьанэшхо етэты.— Сыд фэдэ гухэлъа тапэкIэ шъуиIэхэр?— Непэрэ уахътэм гъэзет-журналхэм апэ ишъырэр социальнэ хъытыухэр ары. Лъэшэу сыфай кIэлэцIыкIу журналым сайт иIэнэу, проектыкIэхэр щыIэныгъэм щыпхырытщынхэу ыкIи мазэ къэс журналыр къыдэкIынэу.— Шъуигухэлъхэр къыжъудэхъунхэу шъуфэтэIо.— Тхьауегъэпсэу.

Лъэпшъыкъо Фатим.