А. Гусев
Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, АР-м цифрэ, къэбарлъыгъэIэс, телекоммуникационнэ технологиехэмкIэ иминистрэу Шыу Заурбэч республикэм и Правительствэ зычIэт унэм IофшIэгъу зэIукIэгъу щыдыриIагъ.
Министерствэм ипащэ гъэрекIо Iофэу ашIагъэмкIэ, лъэпкъ проектэу «Экономика данных и цифровая трансформация государства» зыфиIорэм диштэу цифрэ технологиехэр тишъолъыр зэрэщагъэфедэхэрэмкIэ зэфэхьысыжьхэр къышIыгъэх.ЦифровизациемкIэ зэгъэпшэнхэм якIэуххэм атетэу Адыгеир непэкIэ шъолъыр пэрыти 10-мэ зэрахэхьагъэр Iофтхьабзэм щыхагъэунэфыкIыгъ.Адыгеим и ЛIышъхьэ министерствэхэмкIи, къулыкъухэмкIи, цIыф къызэрыкIохэмкIи Iофэу зэшIуахыгъэм мэхьанэшхо зэриIэр шъхьафэу къыхигъэщыгъ.«Цифровизациер шъхьэIоф мурадэу щытын фаеп. Республикэм щыпсэухэрэм электрон фэIо-фашIэхэр икъоу къызфагъэфедэн, ящыкIэгъэ IэпыIэгъур хэбзэ ыкIи чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм афагъэцэкIэн алъэкIыным тэркIэ мэхьанэшхо иI. Экономикэм, бизнесым, медицинэм, гъэсэныгъэм, псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтым, общественнэ транспортым алъэныкъокIэ онлайн фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн гурыIогъошIоу ыкIи Iэрыфэгъоу щытын фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.Ащ дакIоу Адыгеим и ЛIышъхьэ цифрэ технологиехэм ягъэфедэнкIэ цIыфхэм къулайныгъэу аIэкIэлъхэм зыкъягъэIэтыгъэн, ахэр щынэгъончъэнхэм япхыгъэ IофыгъохэмкIэ хэбзэухъумэкIо къулыкъухэм зэдэлэжьэныгъэу адыряIэр гъэпытэгъэн зэрэфаем анаIэ тыраригъэдзагъ.Къэралыгъо фэIо-фашIэхэр цифрэ технологиехэм атещэгъэнхэмкIэ, информационнэ щынэгъончъэным зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, IэрышI акъылым итехнологиехэм ягъэфедэнкIэ Министерствэм Iофэу ышIэрэр зэрэлъигъэкIуатэрэр Шыу Заурбэч къыIуагъ.Адыгэ Республикэм цифрэ, къэбарлъыгъэIэс, телекоммуникационнэ технологиемкIэ и Министерствэ кIэщакIо зэрэфэхъугъэм тетэу 2025-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу адыгабзэр «Яндекс Переводчик» зыфиIорэ фэIо-фашIэм хэгъэхьэгъэным Iоф зэрэдашIагъэр зэIукIэгъум щыхагъэунэфыкIыгъ. Министерствэм иIофышIэхэр УФ-м лъэпкъ IофхэмкIэ и Федеральнэ агентствэ Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм абзэхэм якорпусхэм язэхэгъэуцонкIэ купэу щызэхэщагъэм хагъэхьагъэх. Адыгэ къэралыгъо университетым иIофышIэхэм ягъусэхэу гущыIэухыгъэ мини 100 зэрадзэкIыгъ. НепэкIэ проектыр гъэцэкIагъэ хъугъэ: сайтри, гуадзэу «Яндекс Переводчик» зыфиIорэри къызфагъэфедэхэзэ, адыгабзэкIэ тхыгъэхэр нэмыкIыбзи 100-м ехъукIэ зэрадзэкIын алъэкIыщт, нэмыкIыбзэхэри адыгабзэм ралъхьэшъущтых.Цифрэ амалхэр агъэфедэхэзэ, адыгабзэр къэухъумэгъэнымкIэ ыкIи зэлъягъэшIэгъэнымкIэ Iофтхьабзэу зэшIуахыгъэхэм афэшI Адыгэ Республикэм цифрэ, къэбарлъыгъэIэс, телекоммуникационнэ технологиемкIэ и Министерствэ ипащи иIофышIэхэми зэрафэразэр КъумпIыл Мурат къыIуагъ.Хъарзынэщ документхэр цифровизацие шIыгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ проектыр зэрэпхыращырэми шъхьафэу зэIукIэгъум щытегущыIагъэх. Къулыкъум игъо зэрилъэгъугъэм тетэу АР-м и Лъэпкъ хъарзынэщрэ пшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Яндексымрэ» азы-фагу зэпхыныгъэ илъ хъугъэ. Хъарзынэщ материалхэм язытет нахьышIу шIыгъэным, ахэр къызэтегъэнэжьыгъэнхэм, хъарзынэщ материалхэм якопиехэу оцифровкэ ашIыгъэхэр платформэм игъэхьэгъэнхэм япхыгъэ зэзэгъыныгъэ лъэныкъохэм зэдашIыгъ.Республикэм и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, Адыгеим ихъарзынэщ кIэн къызэтезыгъэнэжьырэ амалэу ар щыт. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, шIэныгъэлэжьхэм тарихъ документхэм арытхэм нахь икъоу нэIуасэ зафашIыным, унагъом, лIакъом ятарихъ зэзыгъашIэ зышIоигъохэм ящыкIэгъэ къэбархэр къызIэкIагъэхьанхэм ар афэIорышIэщт.Автоном мысатыу организациеу «Адыгэ Республикэм и Ситуационнэ гупч» зыфиIорэм Iоф зэришIэрэми, республикэм щыпхыращырэ унашъохэм нахьыбэу шIуагъэ къягъэтыгъэным тегъэпсыхьэгъэ проектэу агъэцакIэхэрэми щатегущыIагъэх. Ахэм ащыщ социальнэ-экономическэ мониторингымкIэ цифрэ амалхэр зэрагъэфедэрэр. ГъогурыкIоныр щынэгъончъэнымкIэ Гупчэм цифрэ амалэу къыгъотыгъэм федеральнэ гупчэм осэшхо къызэрэфишIыгъэр, Урысые зэнэкъокъоу «Шъолъыр координационнэ гупчэхэм яIофшIэкIэшIухэр» зыфиIорэм ащ ятIонэрэ чIыпIэр къызэрэщихьыгъэр зэIукIэгъум щыхагъэунэфыкIыгъ.Iофтхьабзэм икIэухым Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм цифрэ, къэбарлъыгъэIэс, телекоммуникационнэ технологиемкIэ и Министерствэ ипащэ лъэшэу гъунэ зылъифын фэе лъэныкъохэр фигъэнэфагъэх. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр лъэпкъ проектым игъэцэкIэн, цIыфхэм къаIэкIагъэхьэрэ тхылъхэр зэхэфыгъэнхэр, цифрэ технологиехэм ягъэфедэнкIэ цIыфхэм якъулайныгъэ зыкъегъэIэтыгъэныр, шIуагъэ къэзытыщт унашъохэр республикэм илъэныкъо шъхьаIэхэм ащыштэгъэнхэмкIэ ищыкIэгъэ цифрэ лъапсэр зэхэщэгъэныр ары.