Iэшъынэ А.
Къоджэ псэупIэхэм Iэрыфэгъу ыкIи шэпхъэшIухэм адиштэрэ щыIакIэр ащыгъэпсыгъэным фэIорышIэу республикэм щызэшIуахырэ программэхэм ащыщ цIыфхэр къыхэлажьэхэзэ агъэпсырэ бюджетыр. А программэм ипхырыщынкIэ республикэм имуниципальнэ образованиеу «Джэджэ районым» ятIонэрэ чIыпIэр ыIыгъ. Ащ «Адыгэ макъэр» щыIагъ, агъэкIэжьыгъэ чIыпIэхэм ащыщхэр нэрылъэгъу зыфишIыгъ.
Шъугу къэдгъэкIыжьын, цIыфхэр къыхэлажьэхэзэ агъэпсырэ бюджетым епхыгъэ программэр 2018-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу УФ-м и Президентэу Владимир Путиным иунашъокIэ ыкIи партиеу «Единэ Россием» ихэбзэгъэуцу IэпыIэгъукIэ шъолъырхэм зэращыпхыращырэр. Ащ епхыгъэу Адыгеим щыпсэухэрэм ящыIакIэ нахьышIу шIыгъэным пае къуаджэхэм ясоциальнэ инфраструктурэ хэхъоныгъэ ышIынымкIэ, къоджэдэсхэмкIэ мэхьэнэшхо зиIэ проектхэр пхырыщыгъэнхэмкIэ республикэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъхэр къыгъэнэфагъэх. Ахэр зэшIохыгъэ хъунхэм фэIорышIэрэ программэхэр тишъолъыр етIупщыгъэу щыпхыращых. Мы аужырэ илъэсхэм цIыфхэр къыхэлажьэхэзэ агъэпсырэ бюджетым ипроект загъэцакIэрэм къыщыублагъэу псэупIэхэм адэс цIыфхэм зэдагъэфедэрэ чIыпIи 163-у республикэм щагъэцэкIэжьыгъэм щыщэу 37-р Джэджэ районым щашIыгъ.

Джэджэ къоджэ псэупIэм ипащэ игуадзэу Тимофей Горбуновым станицэ шъхьаIэм щагъэцэкIэгъэ проектхэр къедгъэIотагъэх.— Къалэхэр, къуаджэхэр нахь кIэракIэхэу зэтегъэпсыхьэгъэнхэм, Iэрыфэгъу щыIакIэр ащыгъэпсыгъэным афэIорышIырэ амалхэм зэу ащыщ цIыфхэр къыхэлажьэхэзэ агъэпсырэ бюджетыр. Къэлэгъэпсыныр зэфэхьысыжьхэм къащатырэ пчъэгъэ закъоу щымытэу, щыпсэурэ нэбгырэ пэпчъ ипсэукIэшIоу щыт. Ащ ишыхьат программэр нахьыбэу агъэфедэ зэрэхъугъэр ыкIи пэIуагъэхьэрэ мылъкум илъэс къэс зэрэхахъорэр. Лъэныкъо зэфэшъхьафхэм ар къагъэпсы: республикэ, чIыпIэ бюджетхэр, цIыфхэм ыкIи спонсорхэм яIэпыIэгъу, — хигъэунэфыкIыгъ Тимофей Горбуновым.

2025-рэ илъэсым Джэджэ районым сомэ миллион 15 зыпэIухьэгъэ проекти 7 щагъэцэкIагъ. Сомэ миллион 11-р республикэм къытIупщыгъ, сомэ миллион 1,6-р чIыпIэ бюджетхэм къарыкIыгъ, сомэ миллион 1,16-р цIыфхэм къаугъоигъ, миллион 1,12-р — спонсорхэм ямылъку. Проектхэр зыщагъэцэкIагъэхэр: станицэу Джаджэр – гупчэм ит зыгъэпсэфыпIэм кIэлэцIыкIу площадкэ щагъэуцугъ, поселкэу Гончаркэр — лъэсрыкIо гъогу, Новэр — спорт площадкэр, Айрюмовскэр — цIыфхэм къызщакIухьэщт гъогукIэхэр, Дондуковскэ къоджэ псэупIэр — къэхалъэм икъэшIыхьан, селоу Сергиевскэр — паркым изы Iахь изэтегъэпсыхьан, къутырэу Прогрессыр — еджапIэм екIурэ лъэсрыкIо гъогур.— 2026-рэ илъэсым цIыфхэр къыхэлажьэхэзэ агъэпсырэ бюджетым ипрограммэ джыри тыхэлэжьагъ, ащ етхьылIэгъэ проектыр зэнэкъокъум пхырыкIыгъ. Ар станицэу Джаджэм дэт къэхэлъэжъым гъэцэкIэжьынхэр ешIылIэгъэнхэм, къызэрэшIыхьэгъэ чэум игъэлэн фытегъэпсыхьагъ. Агъэнэфэгъэ IофшIэнхэм сомэ миллиони 3-рэ мин 30-рэ апэIухьащт: сомэ миллиони 2-р — республикэ, сомэ мин 500-р — Джэджэ къоджэ псэупIэм ябюджетых, сомэ мин 330-р — цIыфхэм ямылъку ыкIи сомэ мин 200-р – спонсор IэпыIэгъу, — къыхигъэщыгъ Тимофей Горбуновым.Станицэу Джаджэм щызэтырагъэпсыхьэгъэ чIыпIэхэм ащыщхэр «Адыгэ макъэм» зэригъэлъэгъугъэх. Мыщ щыпсэухэрэр анахьэу зыкIэлъэIущтыгъэхэр кIэлэцIыкIухэр зыщыджэгунхэ алъэкIыщт хэхыгъэ ыкIи пчыхьэрэ зызщагъэпсэфын алъэкIыщт чIыпIэхэр афызэтегъэпсыхьэгъэнхэр ары. Программэу зигугъу къэтшIырэм ар къадигъэхъугъ. ПсэупIэм игупчэ ит стадионым пэмычыжьэу урамэу Краснэм кIэлэцIыкIу площадкэ кIэу щызэтырагъэпсыхьагъ. Мыщ пчыхьэрэ ныбжьыкIэхэр, кIэлэцIыкIухэр щызэрэугъоих.Я 7-рэ «Б» классым ис Амир Джамбулаевыр бэрэ щыджэгухэрэм ащыщ. Ар пэмычыжьэу мы чIыпIэм щэпсэу.— Синыбджэгъухэр сигъусэхэу тыщыджэгунэу мы площадкэм тыкъэкIо. Джыдэдэм сизакъу, адрэхэр еджапIэм къызэрытых. Пчыхьэшъхьапэм зэкIэ къызэхэхьанхэшъ, хъэренэхэм тарысыщт, пкъэу лъагэм тызэныкъокъузэ тыдэкIоещт. Футбол тешIэнэу тыфае зыхъукIэ хэушъхьафыкIыгъэ ешIапIэу тфашIыгъэм тэкIо, — еIо кIэлэ Iэтахъом.КIэлэцIыкIу джэгупIэм пэмычыжьэу зэтырагъэпсыхьэгъэ лъэсрыкIо гъогум Людмилэ къызэпырыкIыщтыгъ.— Сэ мы станицэм сыкъыщыхъугъ ыкIи сыщэпсэу. Мы аужырэ илъэсхэм хэпшIыкIэу псэупIэр зэрэзэтырагъэпсыхьагъэр къыхэсымыгъэщын слъэкIыщтэп. Ар цIыфхэмкIэ гупсэфыпI, лъэшэу агу рехьы. Мары мы джэгупIэм бэшIагъэ зыкIэхъопсыщтыгъэхэр, сабыйхэр зыдащэнхэ щыIагъэп. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэр игъунэгъушъ, ащ ращыжьыхэрэр мыщ къыщымыуцухэу блэкIыжьыхэрэп. Джащ фэд гъогоу екIухэрэри дэгъоу зэтырагъэпсыхьагъэх. Сэри кIэлэцIыкIуитIу сиI, ахэми мыр якIуапI, — хигъэунэфыкIыгъ Людмилэ.ПсэупIэм изэхъокIыныгъэхэр зыгу рихьыхэрэм ащыщ Наталья Алексеевар. Ащ илъэс 27-рэ ыныбжь.— ПсэупIэр зэрагъэкIэжьырэр тинэрылъэгъу. Лъэсэу узщызекIон мы лъэныкъом иIагъэп, джы а лъагъор дахэу плиткэкIэ агъэпкIагъ, зэпэнэфыжьэу ашIыгъ. КъыкIэрыт площадкэм пчыхьэ къэс сыблэкIыжьышъ, кIэлэцIыкIухэр ягуапэу зэрэщыджэгухэрэр синэрылъэгъу. Сабый нахь цIыкIухэр къэзыщэхэрэ ныхэри зытетIысхьащтхэр дагъэуцуагъэх, — къыхигъэщыгъ Наталья Алексеевам.— КIэлэцIыкIухэр унэм исхэу, зэпымыоу телефоным рыджэгунхэм нахьи, жьы къабзэм хэтынхэр, площадкэхэм ащыджэгунхэр нахь къыхэсэхы. Ащ фэдэ амал къытэзытыгъэр цIыфхэр къыхэлажьэхэзэ агъэпсырэ бюджетым ипрограмм ары. Ащ ыпэкIэ ахэр зыщыджэгунхэ чIыпIэ тэрэз яIагъэп. Зэрэшъулъэгъоу джы мары гуIэтыпIэу щыт, къабзэ, хъэренэхэмкIи, укъызэчъэхыщтхэмкIи, тIысыпIэхэмкIи зэтегъэпсыхьагъ. Язакъоу къэбгъэкIуагъэхэми, угу къафэмыгъунэу къэзыгъэнэфырэ пкъэухэри дагъэуцуагъэх, — къыIуагъ мы псэупIэм щыщ Андрей.Iэшъынэ Сусан.