МэфэкI шъхьаI

ТекIоныгъ. ЛIыгъэм, псэемыблэжьыныгъэм, зэкъотныгъэм, пытагъэм, щэIагъэм ар къагъэпсы. Мы зэпстэури тицIыфхэм къахэфагъ, сыд фэдиз хьазаб ащэчыгъэми, зыкъырагъэуфагъэп, Къэралыгъор пыим IэкIагъэхьагъэп. Мэфэ нэфхэр къытфэзыгъэблэгъагъэмэ ащыщэу непэ къытхэтхэр дгъэшIонхэр, ахэм ящысэкIэ ныбжьыкIэхэр тпIунхэр гущыIэ къодыехэу щытхэп.

ТекIоныгъэм и Мафэ ипэгъокIэу Хэгъэгу зэошхом иветеранэу Мыекъуапэ щыпсэурэ Иван Дзюбэ тыгъуасэ агъэшIуагъ. Ветераным фэгу­шIонхэу къэкIуагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, ащ игуадзэу, Урысыем и ЛIы­хъужъэу Цэй Эдуард, Мыекъопэ къэлэ администрацием ипащэу Геннадий Мит­рофановыр, я 227-рэ Мыекъопэ артиллерийскэ бригадэм илIыкIохэр, юнар­мием хэтхэр, кIэлэеджакIохэр.

— Хабзэ зэрэтфэхъугъэу, илъэс къэс тиветеран лъапIэхэу псаоу къытхэтхэм тафэгушIо. Илъэс 81-рэ хъугъэу мамыр щыIакIэм тыщыпсэун амал къытэзытыгъэхэм шъхьащэ афэтэшIы. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьэгъэ пстэуми яшIэжь тэгъэлъапIэ, лIыхъужъныгъэу зэрахьагъэм тырэгушхо. Непи ахэр зэрыкIогъэ лъагъом тетхэу Адыгеим икIыгъэ дзэ­кIолIхэр щытхъу хэлъэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэх, ахэми та­фэраз, — къыIуагъ Мыекъуапэ идзэ комиссарэу А. Санташовым.Мыекъуапэ ветераныр дэгъоу щашIэ, щагъэлъапIэ. Ащ имэфэ анахь шъхьаIэ зэрифэшъуашэу иунэ щигъэмэфэкIын амал иIэным фэшI зыщыпсэурэ унэм дэжь Iофтхьа­бзэр щырагъэкIокIыгъ, ща­гум дзэ оркест­рэм имэкъэмэ жъынчхэр щагъэIугъэх ыкIи дзэкIолIхэр зыхэт парад цIыкIу щыфызэхащагъ. Шъошэ зэкIужьыр щыгъэу ветераныр ихьакIэхэм къапэгъо­кIыгъ.

Иван Дзюбэ 1925-рэ илъэсым щылэ мазэм и 4-м Ставрополь краимкIэ псэу­пIэу Николина Балка къыщыхъугъ. ИкIэ­лэцIыкIугъо заом зэпиутыгъ — Свердловскэ хэкум ар агъэкощыгъ. 1943-рэ илъэсым ищылэ мазэ дзэ къулыкъум ащагъ. Ленинград дэтыгъэ пехотнэ училищэу С. М. Кировым ыцIэ зыхьырэр псынкIэу къызеухым, Кенигсберг ащагъ, ыужкIэ Германием щызэуагъ. Я 290-рэ шхончэо дивизием ия 885-рэ шхончэо полк ипулеметнэ взвод икомандирэу заохэм ахэлэжьагъ. ЛIыхъужъныгъэу зэрихьагъэм фэшI Жъогъо Плъыжьым иорден, медальхэр къыфагъэшъошагъэх. Илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ, ТекIоны­гъэм и Мафэ ихэгъэунэфыкIын къыды­хэлъытагъэу Адыгеим и ЛIышъхьэ иуна­шъокIэ ветеран-фронтовикым медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр фагъэшъошагъ.

Зэоуж илъэсхэм Иван Дзюбэ дзэ къулыкъур Могилев щихьыгъ. Ишъхьэгъусэ хъущт Валентина Павел ыпхъум ащ щыIукIи, бын унэгъо дахэ зэдашIагъ, ялъфыгъэхэр алъэ ты­рагъэуцуагъэх. Дзэ къулыкъур Мыекъуапэ, етIанэ Астрахань, Баку ащылъигъэкIо­тагъ. ДзэмкIэ упчIэ­жьэгъоу Мысыр щы­Iагъ. 1979-рэ илъэсым фронтовикыр запасым кIуагъэ. СССР-м ими­нистрэ­хэм я Совет къепхыгъэ топогео­дезическэ предприятием щылэжьагъ. Илъэси 10 профсоюз Iофхэм апылъыгъ.

Фронтовикым ищыIэныгъэ бэрэ дзэ къулыкъум епхыгъагъ. Иунагъо игъусэу ар 1985-рэ илъэ­сым Мыекъуапэ къэкIо­жьыгъ. ПсэолъэшI организациеми Iоф щишIагъ пенсием окIофэ.ТекIоныгъэм и Мафэ анахь мэфэкI шъхьаIэу ветераным елъытэ. Ащ сыдигъуи зэрифэшъуа­шэу зыфегъэхьазыры.

Иван Дзюбэ игупсэхэр лъэшэу къыфэгумэкIых, кIэли 2-рэ пхъорэлъф 13-рэ иI, ахэр Москва, Самарэ, Мыекъуапэ ащэ­псэух. 2016-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу ветераным ищыкIэгъэ со­циальнэ фэIо-фашIэхэр фагъэцакIэх. Социальнэ IофышIэм гъунэ къылъи­фызэ, ащ зэрядкэ ешIы, ренэу тезекIухьэ.Иван Дзюбэ къыIуагъ Адыгеир ичIыпIэ гупсэ зэрэхъугъэр. Ащ адыгэхэр, ахэм ялъэпкъ шхыныгъохэр, ямэкъамэхэр, якъашъохэр икIасэх. ЩыIэныгъэр шIу зэрилъэгъурэр, шэнышIоу зэрэщытыр, егъэлыегъэ щыIакIэм зызэрэщидзыерэр арэу елъытэ илъэси 100-м ехъу къезыгъэгъэшIагъэр.— Анахь згъэлъэпIэрэ ыкIи сызэжэрэ мэфэкIэу мыр щыт. Ситын лъапIэхэр, къэмэ кIакор къэсэштэхэшъ, сэгъэжъыух, шъуашэр зыщысэлъэ. Мы мафэм ипэгъокIэу хьакIэу къысфакIорэр бэ, сигуапэу ахэм сяжэ, — гушIозэ къеIо Иван.

Иван Дзюбэ зэрагъэлъапIэрэм ишы­хьатэу зыщыпсэурэ щагум «ТекIоны­гъэм ипалисадник» волонтерхэм щагъэтIыс­хьагъ. Къэралыгъор къэзыухъумэгъэ, Хэгъэгу зэошхом иветеран мыщ зэрэщыпсэурэр блэкIырэ пэпчъ ылъэгъунэу ащ ыцIэ зытетхэгъэ пкъэур къэгъагъэхэм ахэт.ТекIоныгъэшхом ия 81-рэ илъэсэу къэблагъэрэмкIэ дзэ комиссариатыр зэрэфэгушIорэр къизыIотыкIырэ тхы­лъыр, нэпэеплъ шIухьафтынхэр ветеран лъапIэм ратыгъ. ЛIыхъужъныгъэу, псэемыблэжьныгъэу зэрихьагъэр тихэгъэгу ита­рихъ къызэрэхэнагъэр, мы мэфэкIы­шхом ар зэришыхьатыр раIуагъ, ипсау­ныгъэ къыкIимычэу бэрэ къытхэтынэу фэлъэIуагъэх. Ежь ветеранми гущыIэ дэхабэ къапигъохыгъ. Республикэм ихэ­бзэ къулыкъухэми, дзэ комиссариатми, нэмыкI общественнэ движениехэми анаIэ къазэратетыр, зэращымыгъупшэрэр, зэралъытэрэр зэригуапэр къыхигъэ­щыгъ.Нэужым Iофтхьабзэм къекIолIагъэхэм Иван Дзюбэа ягъусэу нэпэеплъ сурэтхэр зытырахыгъэх.КIАРЭ Фатим.