ОшIэ-дэмышIэ Iофхэм ядэгъэзыжьын фэхьазырых

ОшIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъо­хэр къэмыгъэхъугъэнхэмкIэ ыкIи ахэм къыздахьыхэрэр дэ­гъэзыжьыгъэнхэмкIэ, машIом зыкъымыштэнымкIэ шъолъыр Комиссием зэхэсыгъоу иIагъэм псыкъиуным, машIохэм зыкъа­штэн залъэкIыщт лъэхъаным кIуачIэхэр, гидротехническэ псэуалъэхэр щынэгъончъэу Iоф ашIэным зэрэфэхьазырхэмкIэ уплъэкIунэу ашIыгъэхэм якIэ­уххэм, машIохэм мэзхэр зэлъямыгъэштэгъэнхэмкIэ амалэу зэрахьэхэрэм ыкIи нэмыкI Iофыгъохэм щатегущыIагъэх.

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Iофтхьабзэр зэрищагъ. Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, Къэралыгъо Советым — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Цэй Эдуард, хэбзэухъумэкIо, уплъэкIокIо къулыкъухэм, муниципалитетхэм япащэхэр.ГидрометеорологиемкIэ ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим имониторингкIэ Адыгэ гупчэм ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ Валерия Гусевам къызэриIуагъэмкIэ, къушъхьэхэм осыр джыри бэу зэрателъым къыхэкIэу жъоныгъо­кIэ-мэкъуогъу мазэхэм псыхъохэм псыр лъэшэу къащыдэкIоен ылъэкIыщт. Гъэтхэ-гъэмэфэ лъэхъанхэм псыхъоу Пшызэ къиун ылъэкIыщт, анахьэу щынэгъо чIыпIэ иуцонхэ залъэкIыщтыр ощхы­шхохэр къызещхыхэкIэ ыкIи ащ дакIоу псыхъохэм псэу адэтым лъэшэу зыкъы­зиIэтыкIэ ары. ЖъоныгъуакIэм къыщегъэжьагъэу чъэпыогъум нэс машIом зыкъыштэнымкIэ я 4 — 5-рэ классым хэхьэрэ щынагъо республикэм ичIыпIэ заулэхэм ашъхьащытын зэрилъэкIыщтыр джащ фэдэу зэхэсыгъом щыхагъэунэфыкIыгъ. Ом изытетыщтыр пэшIоры­гъэшъэу тэрэзэу агъэунэфыным мэхьанэшхо зэриIэр, ахэм яшIуагъэ хэбзэ къулыкъухэм къызэрякIыщтыр респуб­ликэм и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом къыщыхигъэщыгъ.Урысыем ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ АР-мкIэ и ГъэIорышIэпIэ шъхьаIэ ипащэу Станислав Илющенкэр псыкъиунымрэ машIохэм зыкъаштэн зэралъэкIыщтымрэ республикэр зэрафэхьазырым къытегущыIагъ. Уплъэ­кIунэу зэхащагъэхэм якIэуххэм атетэу псыкъиунымкIэ ыкIи машIом зыкъымы­штэнымкIэ пшъэрылъхэм ягъэцэкIэн фэхьазырэу республикэр зэралъыта-гъэр ащ къыхигъэщыгъ. ТхьамыкIагъохэр къэмыгъэхъугъэнхэмкIэ МЧС-м иIофшIэн нахь ыгъэлъэшыным мэхьанэшхо зэриIэр Адыгеим и ЛIышъхьэ шъхьафэу къы­хигъэщыгъ.АР-м тыкъэзыуцухьэрэ дунаимрэ чIыопс къэкIуапIэхэмрэ якъэухъумэнкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Сергей Колесниковым, Пшызэ псы гъэIорышIапIэм ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу Юрий Кузьменкэм, «Адыгеямелиоводхозым» и ГъэIорышIапIэ ипащэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу Сергей Карпенкэм щынэгъончъэу псыр арыкIоным гидротехническэ псэуалъэхэр зэрэфэхьазырхэм фэгъэхьыгъэу зэфэхьысыжьхэр зэхэсыгъом къыщашIыгъэх.Ахэм къызэраIуагъэмкIэ, гидротех­ническэ псэолъи 163-рэ республикэм ит. Зыми фэмыгъэзэгъэ гидротехническэ псэуалъэ Адыгеим итэп. УплъэкIунхэр зызэхащэхэм, Красногвардейскэ, Шэуджэн, Мыекъопэ районхэм ядамбэхэм язытет узэримыгъэразэрэр къыхагъэщыгъ.«Iэрыфэгъоу, щынэгъончъэу, дэгъоу цIыфхэр щыIэнхэмкIэ тэ пшъэдэкIыжь тэхьы. Муниципалитетхэм япащэхэу псыхъохэм ящынэгъопIэ чIыпIэхэр зы­шIэхэрэм бэ зэшIуахын алъэкIыщтыр. ЦIыфхэм щынагъо къафэзыхьын зылъэ­кIыщтхэмкIэ непэ псынкIэу ищыкIэгъэ амалхэр зетхьанхэ фае. Къэралыгъо программэхэм къахырагъэубытэзэ, ащ фэдэ чIыпIэхэр зэрищыкIагъэм лъыкIахьэу ыужкIэ зэтырагъэпсыхьажьынхэ фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.Республикэм псыхъуи 130-рэ зэрэпхы­рычъырэм къыхэкIэу муниципальнэ об-об­разованиехэм псыр къащиун зэрилъэ­­кIыщтыр зэхэсыгъом щыхагъэунэ­фыкIыгъ. Мы аужырэ илъэсхэм федеральнэ, рес­публикэ мылъкукIэ псыхъо къулэджэ километри 100-м ехъу агъэ­къэбзагъ.Краснодар псыIыгъыпIэм игидро­техническэ псэуалъэхэр гъэтхэ-бжыхьэ лъэхъаным псыр аубытыным зэрэфэхьазырхэр шъхьафэу къыхагъэщыгъ. Пшызэ псы гъэIорышIапIэм иIофышIэхэм Мыекъуапэ, псэупIэхэу Дондуковскэм, Екатерининскэм, Джыракъые къапэ­блэгъэ псыхъохэм якъуладжэхэм ягъэ­къэбзэн лъагъэкIуатэ. ПсэупIэхэу Блащэпсынэ, Краснэм, нэмыкI чIыпIэхэм къапэблэгъэ псыхъохэм ягъэкъэбзэнкIэ тхылъхэр агъэхьазырыгъэх. Чъыгхэр, пкъэухэр, пхъэхэр ыкIи нэмыкI пкъы­гъохэу ащызэтырихьагъэхэр Красногвардейскэ районым ипсыхъохэм къахэ­хыжьыгъэнхэмкIэ къулыкъум икъоу Iоф зэримышIэрэм къыхэкIэу АР-м и ЛIы­шъхьэ щыкIэгъэ заулэ афилъэгъугъ.«Адыгеямелиоводхозым» и ГъэIоры­шIапIэ къызэритыгъэмкIэ, республикэм гидротехническэ псэолъи 9 ит, 6-мэ псыхъохэм адэт псым зыкъымыIэтынымкIэ пшъэрылъ гъэнэфагъэ агъэцакIэ. ГъэрекIо насоснэ станциемрэ ЧIыбый коллекторым ипсыпэрэ гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр арашIылIагъэх, Натырбые дэжь дамбэр зыпкъ щырагъэуцожьыгъ. Адыгэ псыкIэгъэхъо системэм иканал ичIыпIи 4-мэ мыгъэ ащ фэдэ IофшIэнхэр ащызэхащэщтых. Республикэм ихъыз­мэтшIапIэхэу пынджыр зылэжьхэрэм алъэныкъокIэ къулыкъум уасэу ыгъэуцухэрэм зэхъокIыныгъэхэр афа­шIынхэу КъумпIыл Мурат игъо ылъэ­гъугъ. Республикэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, пынджлэжьхэр непэ чIыпIэ къин итых, ахэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэн фае.ЗыкъэухъумэжьынымкIэ ыкIи ошIэ-­дэмышIэ IофхэмкIэ АР-м и Комитет итхьаматэ игуадзэу Рэщыд Манаповым псыр къызыкIэон ылъэкIыщт псэупIэхэм, псыхъохэм ячIыпIэхэу пкъыгъохэр зыщызэтырихьанкIэ щынагъохэм ягугъу къышIыгъ. Нэбгырэ мин 20,5-м ехъу зыдэс псэупIэ 58-рэ а спискэм зэрэхахьэрэр ащ къыIуагъ.Зэхэсыгъом икIэухым комиссием хэт­хэм машIом мэзхэм закъыщемыгъэштэгъэнымкIэ амалэу зэрахьэхэрэм ягугъу къашIыгъ. Урысыем ошIэ-дэмышIэ Iоф­хэмкIэ и Министерствэ АР-мкIэ и Гъэ­IорышIэпIэ шъхьаIэ ипащэу Станислав Илющенкэмрэ АР-м мэзхэмкIэ и ГъэIорышIапIэ ипащэу Былымыхьэ Рэщыдэрэ къызэраIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсым егъэпшагъэмэ, машIом зыкъызэриштагъэр мыгъэ процент 46-кIэ къеIыхыгъ. Илъэсыр къызихьагъэм щегъэжьагъэу мэшIогъэкIосэ техникищ джыри къаратыгъ. Мэзхэр машIом щыухъумэгъэнхэм пае мыгъэ сомэ миллион 21-м ехъу къыхагъэкIыгъ.ПсэупIэхэм уцыжъхэмрэ хэкIхэмрэ игъом адэщыгъэнхэ зэрэфаем, мэзым пэблагъэу хыпкъхэмрэ уц гъугъэхэмрэ агъэсты зэрэмыхъущтым Адыгеим и ЛIышъхьэ анаIэ тыраригъэдзагъ. ЗекIохэр нахьыбэу республикэм къещэлIэгъэнхэм къытегущыIэ зэхъум, «Единэ Россием» ипартийнэ программэ диштэу чъыг мини 10 мыгъэ Мыекъуапэ щыгъэтIысхьэгъэн зэрэфаер ЛIышъхьэм къыхигъэщыгъ. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсищ бла­гъэм илъэс къэс чъыг мини 5-м нахь мымакIэу агъэтIысхьан фае.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ ЛIышэ Саныет.