Iэшъынэ А.
Хэгъэгу зошхом илъэхъан нацистхэм ыкIи ахэм якъотэгъухэм советскэ цIыфхэм къарашIылIэгъэгъэ лъэпкъгъэкIодым ишIэжь Мафэ мы илъэсым къыщыублагъэу мэлылъфэгъум и 19-м хагъэунэфыкIы хъугъэ.
Ащ лъапсэ фэхъугъ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэу N 74-р зытетэу мэлылъфэгъум и 21-м, 2025-рэ илъэсым аштагъэу «Об увековечении памяти жертв геноцида советского народа в период ВОВ 1941 — 1945 годов» зыфиIорэр ары. Ащ етIани илъэсым ыкIэхэм адэжь хэплъэжьхи, геноцидым хэкIодэгъэ советскэ цIыфхэм яшIэжь Мафэу мэлылъфэгъум и 19-р илъэс къэс хагъэунэфыкIызэ ашIынэу рахъухьагъ. Нацистхэм ыкIи ахэм аготхэм лажьи-хьакъи зимыIэ цIыф жъугъэхэм жъалымыгъэу адызэрахьагъэм паекIэ ифэшъуашэм тетэу гъэпщынэгъэнхэр игъоу алъэгъугъ, Унашъуи ащкIэ аштагъ.
Ащ елъытыгъэу, Урысыем зэфэдэкIэ тарихъыр, шъыпкъагъэр аухъумэу, къагъэгъунэу, тиблэкIыгъэ къызэрыкIоу зэрэщымытыгъэр кIагъэтхъэу лIэужыкIэм а зэкIэ егъэшIэгъэныр, фиIотыкIыгъэныр, гурыгъэIогъэныр игъоу алъэгъугъ. Адыгэ Республикэм ащ епхыгъэ Iофтхьабзэхэр тыдэкIи щызэхащэх. Ахэм якъэгъэлъэгъонхэмкIэ ахэлажьэх АР-м и Лъэпкъ музей, Лъэпкъ тхылъеджапIэр. Пушкиным и Унэ мыщ телъытагъэу спектаклэу «А зори здесь тихие» зыфиIорэр Мыекъопэ медколледжым иеджакIохэм къафигъэлъэгъуагъ. Мыекъуапэ игъэсэпIэ-егъэджэпIэ лэжьапIэхэм культурэ Iофыгъохэр — шIэжь лекциехэр, сыхьатхэр, кино зэфэшъхьафхэр, Iэнэ хъураехэр, нэмыкI Iофтхьабзэхэри ащызэшIуахых.Мэлылъфэгъум и 13-м къыщегъэжьагъэу и 20-м нэс, искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ колледжэу У. Тхьабысымэм ыцIэ зыхьырэм студентхэм ыкIи кIэлэегъаджэхэм ятворческэ IофшIагъэхэм якъэгъэлъэгъон щыкIощт. «Заор. ТекIоныгъэр. ШIэжьыр» ащ зэреджагъэхэр. Мэлылъфэгъум и 16-м искусствэхэмкIэ колледжым иа 1-рэ курсхэм ащеджэхэрэм апае тарихъ урок-лекцие зэхищагъ искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ колледжым тарихъымкIэ икIэлэегъаджэу Виталий Невенченнэм. Илъэс 20 фэдиз хъугъэу мы еджапIэм ащ Iоф щешIэ, ныбжьыкIэхэм игуапэу тарихъ шIэныгъэхэмкIэ адэгуащэ. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан ихъугъэ-шIагъэхэм яхьылIэгъэ тарихъ-лекцием ашIогъэшIэгъонэу ныбжьыкIэхэр едэIугъэх.Хэгъэгу зэошхом илъэхъан нацистхэм ыкIи ахэм якъотэгъухэм бзэджэшIагъэу зэрахьагъэхэр, советскэ народыр лъэпсэкIод шIыгъэным зэрэпылъыгъэхэр, цIыф хыехэр зэрэпщынагъэхэр зэрэгухэкI дэдэр ыкIи ащ фэдэ жъалымыгъэ хьэкIэ-къокIагъэ амышIэжьыным пае нацистхэр гъэпщынэгъэнхэр тихэгъэгу игъоу щалъэгъугъ. Ащ хэти дедгъэштэн фае жъалымыгъэр къэмыхъужьыным пае.Дзэукъожь Нуриет.