Iэшъынэ А.
Республикэ зэнэкъокъоу «Участкэ врач-терапевт анахь дэгъу» зыфиIорэм мы илъэсым нэбгыри 198-рэ хэлэжьагъ. Пэрытныгъэр ыубытыгъ Джэджэ гупчэ район сымэджэщым иврач-терапевтэу Наталья Миховскаям. Врач пэрытым тигъэзет зыIуигъэкIагъ.
Наталье псэупIэу Дондуковскэм къыщыхъугъ, илъэс 59-рэ ыныбжь. Медицинэм зыхэтыр илъэс 33-м ехъугъ. Ащ Пшызэ медицинэ институтыр 1989-рэ илъэсым къыухыгъ, нэужым интернатурэр Краснодар дэт дзэ сымэджэщым щикIугъ. Илъэс заулэрэ ащ Iоф щишIагъэу ирайон ыгъэзэжьыгъ. Илъэсыбэм къакIоцI АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ищытхъу, ирэзэныгъэ тхылъхэр къыратыгъэх, ау мыщ фэдэу, республикэ мэхьанэ иIэу къызэрэхагъэщырэр апэрэ ыкIи ар ежьыркIэ зэмыжэгъэхэ шIухьафтын хъугъэ.— Наталья, сыдэущтэу уисэнэхьат укъыфэкIуагъа?— СицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу теубытагъэ хэлъэу врач сызэрэхъущтыр сшIэщтыгъ. Сянэ ветеринарэу Iоф ышIагъ. Сэ цIыфхэм сяIэзэнэу къыхэсхыгъ. Сымаджэм иуз къызыуиIуатэкIэ, ащ «исурэт» къызэхэуцо. Уахътэ тешIагъэу сиIэзэн ишIуагъэ къызекIыкIэ, гухахъо хэсэгъуатэ.— УисэнэхьаткIэ сыда анахь шъхьаIэр?— ШъхьаIэр — гуфэбэныгъэ уиIэу IофышIэ укъэкIоныр ары. ГущыIэ дахэкIэ IофшIэныр сыублэным сыпылъ. ГукIэгъу зыфэпшIырэ сымаджэм нахь цыхьэ къыпфешIы.— УиIофшIэгъу мафэ сыдэущтэу кIора?— Пчэдыжьым сыхьатыр 8-м щыублагъэу тыкъэтэджынэу уахътэ тимыIэу мэхъу. ЕтIани тхэн-хэутыным уахътэ бэу ехьы. Терапевт сэнэхьатыр къызэрыкIоп, цIыфыр зыгорэм къыгъэгумэкIыгъэмэ, апэ тэры къызэуалIэрэр. Мафэм сымэджэ 20 — 25-рэ фэдиз къытэкIуалIэ. Ахэм цыхьэ къыпфашIын фае. Армырмэ, зыгъэгумэкIырэр икъоу къыпфиIотэщтэп, зыгорэ ыушъэфыщт, ятIонэрэу къыпфэкIожьыщтэп. КъысэолIэгъэ сымаджэр зыгъэгумэкIырэм елъытыгъэу ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр тэшIых, ащ телъытэгъэ IэзакIэр етэхьылIэ.КъытфакIохэрэм лъынтфэ узхэр зиIэхэр бэу ахэт. Пэтхъу-Iутхъум ыгъэгумэкIыхэрэр гъатхэм нахьыбэ къэхъугъэх. ЦIыфхэр япсауныгъэ изытет нахь лъыплъэхэ хъугъэ. КъытэолIэгъэ сымаджэр зыгъэгумэкIырэ узым зэрэпэшIуекIощтым, ар нэужым къемыузыжьыным иамалхэм ащытэгъэгъуазэ. Къахэдгъэщырэ узхэм ялъытыгъэу IэпыIэгъу зыщагъотыщт чIыпIэхэм тэгъакIох. ЦIыфхэм диспансеризацие игъом ятэгъэкIу.— Уигъусэ медсестрам игугъу къытфэшIба.— Ар Ирина Ширяевар ары. Сэ сымаджэм сеплъыфэ ищыкIэгъэ тхьапэхэр ащ къегъэхьазырых. Уздэлэжьэрэ цIыфым мэхьанэшхо иI. Ащ ицIыфыгъэкIи, сэнэхьатым хэшIыкIэу фыриIэмкIи сыфэраз.— Наталья, узыхэт коллективым ехьылIагъэу сыда къэпIон плъэкIыщтыр?— IэзапIэр мыщ фэдиз илъэсым сиунэм фэдэ хъугъэ. ЗэкIэ коллективым хэт врачхэми, медсестрахэми, нэмыкI IофышIэу тиIэхэми тIэ зэкIэдзагъэу тэлажьэ, тигумэкIи тигушIуагъуи зэдэтэгощы.— Врачыр лъэхъаным дэлъэбэкъоным фэшI сыда ищыкIагъэр?— ЩыIэныгъэр зы чIыпIэ итэп, ренэу ащ кIэ горэ къыхэхьэ. Медицинэм илъэныкъуакIэхэм зэпымыоу уафеджэмэ, лъэхъаным удиштэщт. Iэзэгъу уцыкIэу къыдагъэкIыхэрэм уалъыплъэн фае. IофшIэным кIэу къыхахьэрэмэ защысэгъэгъуазэ, сызщылэжьэрэ IэзапIэм синеущырэ мафэ есэпхы.Къин зыпымылъ Iоф щыIэп. Тэ тызфэгъэзагъэр псынкIэу щымытми, гуапи, псапи бэу зыхэлъ Iоф. Анахь уз Iае зиIэми гущыIэ фабэр, гукIэгъу нэплъэгъур лъэшэу ищыкIагъ, арышъ, къысэолIэрэ нэбгырэ пэпчъ шIу фэсшIэным сыдигъуи сыфэхьазыр, ежь цIыфхэми ащ псынкIэу гу лъатэ, сымаджэр сабыим фэдэ хьазыр, уедэхэшIэн, уфэсакъын, уегугъун фае. Арэу щытми, бгъэрэзэн умылъэкIырэ сымаджэхэри къахэкIых.— Унагъор оркIэ сыда? Сыдэущтэу унагъомрэ IофшIэнымрэ зэдэпхьыра?— Унагъор сэ сипытапI. Ар зэкIэми алъапс. Унэгъо пшъэрылъхэри икъоу зепхьанхэшъ, хэбзэ IэнатIэри дэбгъэцэкIэныр псынкIэп. Лъфыгъитфымэ сызэрянэр сэркIэ насыпыгъ. Ахэм зыкъаIэтыгъ ыкIи щыIэныгъэм чIыпIэ гъэнэфагъэхэр щаубытыгъ. Иван илъэс 39-рэ ыныбжь, Марие — 38-рэ, Андрей — 33-рэ ыныбжь, Дарье илъэс 24-рэ ыныбжь. Ахэм унагъохэр яIэ хъугъэх. ТикIэлэ нахьыкIэу Илья илъэс 24-рэ нахь ымыныбжьэу гъэрекIо хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием щыфэхыгъ. Ащ лъэшэу янэ-ятэхэм псауныгъэмкIэ тыкъызэкIигъэкIуагъ. Гукъыдэщэегъоу тиIэр илъэси 2 зыныбжь ишъэожъыеу Марк цIыкIоу къыкIэныгъэр ары. Лъэшэу сыфай заор аухынышъ, дунаир мамыр хъужьынэу, тиныбжьыкIэхэр ащ нахьыбэрэ заом хэмыкIодэжьынхэу.— О умедицинэ IофышI, цIыфыгу минхэм уарыхьагъ, уакъырыкIыжьыгъ, сыда ахэм непэ узэрафэлъаIомэ пшIоигъор?— Пстэуми апэрэр — щэIагъэ ин хэти, сыдигъуи гъашIэм фыриIэныр, тыгу къэтыухъумэныр. Непэ ощхымэ е ошъуапщэмэ, неущ тыгъэпс мэфэ нэфэу зэрэщытыщтыр тщыгъупшэ хъущтэп. СафэлъаIо псауныгъэрэ мамырныгъэрэкIэ.— Уигъэпсэфыгъо уахътэ сыдэущтэу бгъакIора?— СикIас рэхьатэу тхылъым седжэныр, анахьэу урыс литературэм. ТхэкIо цIэрыIохэм, философхэм ягущыIэ щэрыохэр Iэзэгъу папкIэх. Сыхъэныр сыгу рехьы, ау сынэмэ къащыкIагъ. Хъэным рэхьатныгъэ хэсэгъуатэ.— Анахь терапевт дэгъоу укъыхахыгъ. Сыда ащ гупшысэу уигъэшIыгъэр?— Iо хэлъэп, текIоныгъэр къыдэсхыгъэу къызысаIом, лъэшэу сигопагъ. Шъыпкъэр пIощтмэ, сежэгъахэп. СиIофшIэнкIэ ащ нахь тын лъапIэ непэ сиIэп. УиIофшIакIэ къыхагъэщыныр зымыуасэ щыIэп. ЦIыфым анахь лъапIэу иIэр ипсауныгъ, ар бэкIэ тIэ илъышъ, зэрифэшъуашэу типшъэрылъхэр дгъэцэкIэнхэм тапэкIи тыдэлэжьэщт.— Медицинэм иIофышIэхэм янеущырэ мафэ сыд фэдэу плъэгъура?— Медицинэм иIофышIэ пэпчъ IэпэIэсэныгъэ ин хэлъэу, пшъэдэкIыжьэу ыхьырэр къыгурыIоу, иIоф фэшъыпкъэу зылажьэкIэ, пшъэрылъхэр зэкIэ гъэхъагъэ хэлъэу зэшIохыгъэ зэрэхъущтхэм сицыхьэ телъ.Лъэпшъыкъо Фатим.