КъумпIыл Мурат: Адыгеир джыри нахь дахэ хъуным пае Iофэу тшIэрэр лъыдгъэкIотэщт

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат хэлэжьагъ Урысые Федерацием псэолъэшIынымкIэ ыкIи псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ иминистрэу Ирек Файзуллиным УФ-м псэолъэшIынымкIэ ыкIи псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымкIэ и Министерствэ иколлегиерэ лъэныкъоу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэмкIэ УФ-м и Къэралыгъо Совет икомиссиерэ язэхэсыгъоу тыгъуасэ зэрищагъэм.

УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэу, шъолъыр хэхъоныгъэмкIэ УФ-м и Правительственнэ комиссие итхьаматэу Марат Хуснуллиныр, лъэныкъоу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэмкIэ Урысые Федерацием и Къэралыгъо Совет икомиссие итхьаматэу Рустам Миннихановыр, шъолъырхэм яхэбзэ къулыкъухэм, общественнэ организациехэм, Урысыем псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ иструктурнэ подразделениехэм ялIыкIохэр Iофтхьабзэм къекIолIагъэх. Видеоконференцие шIыкIэм тетэу кIогъэ зэхэсыгъом Адыге­им ыцIэкIэ джащ фэдэу хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, АР-м иминист­рэхэм я Кабинет хэтхэр.

Лъэпкъ проектхэу «Щынэгъончъэ ыкIи Iэрыфэгъу щыIакI», «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIохэрэр зэра­гъэцакIэхэрэм, псэолъэшIынымрэ псэупIэ-коммунальнэ хъызмэтымрэ зягъэу­шъомбгъугъэнымкIэ амалэу щыIэхэм, цифрэ шIыкIэхэр зэрагъэфедэрэм, инвестициехэм якъэгъотынрэ псэолъэ­шIынымрэ уахътэу апэIуагъахьэрэм къыкIегъэчыгъэнымкIэ екIолIакIэу щы­Iэхэм зэхэсыгъом щатегущыIагъэх.

Зэхэсыгъом къыщагъэнэфэгъэ лъэныкъо пстэухэмкIи IофшIэн гъэнэфа­гъэхэр Адыгеим щызэхащэх. 2025-рэ илъэсым икIэуххэм атетэу республикэм ипсэупIи 9 шъхьаIэхэм щыIэкIэ-псэукIэр нахьышIу ащышIыгъэнымкIэ планхэр агъэцэкIагъэх. Лъэпкъ проектэу «Псэу­пIэм» диштэу 2020-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу 2026-м нэс псэупIэ квад­рат метрэ миллиони 2,76-рэ атIуп-­щыгъ. Ащ щыщэу квадрат метрэ мин 600,9-р 2025-рэ илъэсым атыгъ. 2024-м егъэпшагъэмэ, проценти 106,2-рэ ар мэхъу. Зы нэбгырэм телъытагъэу квадрат метрэ 1,2-рэ атыгъ. Зэдиштэу чIыпIэхэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэм фэ­гъэхьыгъэу зэзэгъыныгъэ 15 адашIыгъ. Ащ ишIуагъэкIэ 2035-рэ илъэсым нэс псэупIэ квадрат метрэ миллион 1,864-рэ агъэпсын алъэкIыщт, Гъогухэр, кIэлэцIыкIу джэгупIэхэр, зыгъэпсэфыпIэхэр, тучанхэр зыхэтыщтхэ район цIыкIу зэтегъэпсыхьагъэхэр ары ашIыщтхэр. 2026-м псэупIэ квадрат метрэ мин 600-м ехъу джыри атIупщынэу рахъухьэ. Апэрэ мэзищым псэупIэ квадрат метрэ мини 176,2-рэ атыгъах.КъызэхэонкIэ щынагъоу щыт унэ фондым цIыфхэр къычIэщыжьыгъэнхэм тегъэпсыхьэгъэ программэри лъагъэкIуатэ. Мыгъэ Шэуджэн районым ит ащ фэдэ фэтэр 13-мэ ыкIи уни 6-мэ, Тэхъутэмыкъуае дэт фэтэр 15-мэ цIыфхэр къачIащыжьыщтых. Шъолъыр проектэу «Iэрыфэгъу къэлэ щыIакIэм игъэпсын» зыфиIорэм тетэу мыгъэ общественнэ чIыпIэ 19-рэ щагуи 3-рэ шапхъэхэм адиштэу зэтырагъэпсыхьащтых. Ащ нэмыкIэу къэлэ цIыкIухэм яя X-рэ Урысые зэнэкъокъу щатекIогъэ проектищ пхыращыщт: мэз шъолъырэу «Мэздахэр», Зэкъошныгъэм ипчэгоу Инэм, Зэкъошныгъэм ипаркэу Яблоновскэм адэтхэр зэтырагъэпсы­хьащтых.Коммунальнэ инфраструктурэр зэрагъэкIэжьырэм епхыгъэу укъэбзалъэу Мыекъуапэ дэтхэм, Адыгэкъалэ ифэбэ­рыкIуапIэхэм гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр арашIылIэщтых. Федеральнэ проектэу «Псы къабз» зыфиIорэм диштэу зашъо­хэрэ псыр къаIэкIэзыгъэхьэрэ псэолъэ 33-рэ агъэпсыгъ ыкIи агъэкIэжьыгъ. Казначейскэ инфраструктурэ чIыфэм ишIуагъэкIэ Инэм шIоипс рыкIуапIэ-хэр щагъэпсых, Мыекъуапэ ипсы­рыкIуапIэхэм ащыщхэр, псэупIэу «Дружнэм» псыIыгъыпIэу дэтыр ащагъэцэ­кIэжьых. Фе­деральнэ проектэу «Коммунальнэ ин­фраст­руктурэр уахътэм диштэу зэтегъэ­псы­хьэгъэныр» зыфиIорэм пае 2025-рэ илъэсым сомэ миллион 410-м ехъу къыхагъэкIыгъагъ. Ащ-кIэ псэолъэ 24-рэ агъэцэкIэжьыгъ е агъэпсыгъ, мыгъэ джы­ри 6-мэ яшIын аухыщт.2026-рэ илъэсымкIэ пшъэрылъэу ыкIи амалэу яIэхэм шъхьафэу зэхэсыгъом щахэплъагъэх. УФ-м и Правительствэ и Тхьаматэ игуадзэ Урысыем псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ пшъэрылъ фишIыгъ илъэсэу итыр имыкIызэ 2030-м нэс псэолъэшIынымрэ псэупIэкоммунальнэ хъызмэтымрэ зызэрарагъэу­шъомбгъущт шIыкIэр къыхихынэу.«Стра­тегиемкIэ екIолIакIэу яIэхэм ахэплъэ­жьыгъэн фаеу уахътэм пшъэрылъ къыгъэуцугъ», — къыхигъэщыгъ Марат Хуснуллиным. Апэрэ чэзыоу зэшIохыгъэн фэе пшъэрылъхэм ащыщ сэнэхьат гъэсэныгъэ зиIэ IофышIэ пчъагъэу зыфыщыкIэхэрэм къакIегъэчыгъэныр. 2030-рэ илъэсым ехъулIэу процент 22-кIэ IофшIэным къыкIакIорэм зыкъырагъэIэтын фае. Марат Хуснуллиным къызэриIуагъэмкIэ, а пшъэрылъым изэшIо-хын псынкIэу къафыдэкIыщтэп, къулыкъухэр цифровизацие шIыгъэнхэр, IэрышI акъы­лыр къызфэгъэфедэгъэныр, псэолъэшIынымкIэ пIалъэхэм къа­кIегъэчыгъэныр ыкIи нэмыкIхэр ащ къыделъытэх.АР-м и ЛIышъхьэ зэхэсыгъом икIэ­уххэм къатегущыIэзэ, пшъэрылъэу къагъэнэфагъэхэм мэхьанэшхо зэряIэр, лъэпкъ проектхэмрэ «Единэ Россием» ипартийнэ программэхэмрэ IэубытыпIэ къызыфишIыхэзэ, респуб­ликэм ахэр зэригъэцэкIэщтхэр къыхигъэщыгъ.«Проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэм шIуагъэ къызэритырэр нэры-лъэгъу къэхъугъ, ащ игъэцэкIэн тапэкIи лъыдгъэкIотэщт. Щынэ­гъончъэ ыкIи Iэрыфэгъу щыIакIэ ядгъэгъотыным ыуж титыщт: лъэпкъ проектхэмкIэ гъэхъагъэ­хэр тшIызэ, Адыгеим ис нэбгырэ пэпчъ щыIэкIэ дэгъу иIэным лъа­псэ фэтэшIы. Ащ пае инфраструктурэм зетэгъэу­шъомбгъу, псэуалъэхэр тэгъэ­псых, цIыфхэр дэгъоу псэунхэмкIэ, Iоф ашIэнымкIэ, якIэлэцIыкIухэр апIунхэмкIэ ящыкIэгъэ амалхэр ятэгъэгъоты. А пстэуми кIэух дэ­гъухэр къаты, ау тшIагъэм тыкъыщыуцу хъущтэп — Адыгеир джыри нахь дахэ хъуным пае Iофэу тшIэрэр лъыд­гъэкIотэщт», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэЛIышэ Саныет.