IэпыIэгъум ишIуагъэкIэ

IофшIэн зимыIэхэм, ащ лъыхъухэу Адыгеим щыпсэухэрэм ащыщхэм проектэу «Социальнэ зэзэгъыныгъ» зыфиIорэм хэлэжьэнхэ амал араты.

Гъот макIэ зиIэхэу IофшIэн лъыхъухэрэм социальнэ IэпыIэгъоу аратырэм мыр изы лъэныкъу. Унагъохэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр, сэнэхьат гъэсэныгъэ тедзэхэр ягъэгъотыгъэнхэмкIэ, ежьхэм яIоф къызэIуахынымкIэ ыкIи унэе хъызмэтшIапIэ агъэпсынымкIэ хэбзэ къулыкъухэр IэпыIэгъу афэхъух.
ЗэкIэбгъэкIожьынэу щымыт социальнэ IэпыIэгъур къызфагъэфедагъ Тимофеев зэшъхьэгъусэхэу Василийрэ Мариерэ. Василий исэнэхьаткIэ лым ыкIи щэхэкI гъомылапхъэхэм якъыдэгъэкIынкIэ технолог, Екатеринбург дэт апшъэрэ еджапIэр къыухыгъ ыкIи исэнэхьаткIэ ащ Iоф щишIагъ. 2016-рэ илъэсым къыщыублагъэу яунагъокIэ Мыекъуапэ къагъэзэжьыгъэу щэпсэух. ИлъэскIэ узэкIэIэбэжьмэ, унэе предпринимателэу Марие иунэе IофшIапIэ къызэIуихыным пае сомэ мин 350-рэ къыратыгъ. Зэшъхьэгъусэхэм ямылъку хагъа­хъуи, нэкулъ ыкIи лым хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэр къызщыдагъэкIырэ цех къызэIуахыгъ.
— Мыекъуапэ къызытэгъэзэжьым, шъоум игъэхьазырынкIэ компание иным сырипащэу илъэс заулэрэ Iоф сшIагъэ. Арэу щытми, сисэнэхьат елъытыгъэу, лым хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэм якъыдэгъэкIын нахь спэблагъэти, тиунагъокIэ цех къызэIутхынэу мурад тшIыгъэ. Къэралыгъо социальнэ Iэпы­Iэгъу цIыфхэм зэраратырэм тыщыгъуазэти, предпринимательхэм IэпыIэгъу афэхъурэ Гупчэу Мыекъуапэ щыIэм тыкIуи, тимурадхэр къафэтIотагъ. Ащ къызэрэщытаIуагъэм тетэу IофшIэнымкIэ ыкIи цIыфхэр социальнэу ухъумэгъэнхэмкIэ Гупчэм зыфэдгъэзагъ, IэпыIэгъу къызэрэтфэхъугъэхэмкIэ лъэшэу тафэраз, — къыIуагъ технолог шъхьаIэм.
Социальнэ зэзэгъыныгъэ адишIыным пае шапхъэу щыIэхэм ыкIи ыгъэцэкIэн фаехэм специалистхэм ар щагъэгъозагъ. ИщыкIэгъэ тхылъхэр агъэхьазырхи, зэтыгъо IэпыIэгъоу сомэ мин 350-рэ къаратыгъ.
IэпыIэгъоу къатыхэрэм социальнэ зэзэгъыныгъэр зэратекIырэр цIыфым ежь-ежьырэу зиIыгъыжьын амал зэрэритырэр ары. Непэ унэе хъызмэт зепхьаныр псынкIэп, арышъ, сыд фэдэрэ ахъщэ IэпыIэгъуи ишIогъэшхо къэкIо. Мыщ къыдыхэлъытэгъэ ахъщэр зыпэIубгъэхьащтыр гъэнэфагъэ. Ахэм ащыщ унэе бизнес гъэ­псыгъэныр (зэтыгъоу сомэ 350000-рэ унагъом къы­раты).
— Социальнэ зэзэгъыныгъэм ишIуагъэ къы­сэкIыгъ. Мыр зэтыгъо IэпыIэгъу къодыеп, IофшIэным хэплъхьан плъэкIыщт. БэшIагъэу бизнесым хэшIыкI фысиI. IэпыIэгъум кIуачIэ къысити, сыгу етыгъэу сигухэлъхэм ауж сихьагъ, сэ симылъкоу хэслъхьагъэри макIэп, — еIо Василий.
Унагъом къыратыгъэ ахъщэр къызфигъэфеди цехыр чIэтынэу Бизнес инкубаторым иунэ бэджэндэу ыш­тагъ, Iэмэ-псымэу ящыкIэгъэщтхэр зэкIэ зэрагъэгъотыгъ. Шапхъэхэм адиштэу ахъщэр зэрагъэфедагъэр зэрыт тхьапэр Гупчэм рахьылIэжьыгъ.
Василий къызэриIорэмкIэ, илъэсым цехым зырагъэу­шъомбгъугъ, ау мылъкоу халъхьагъэм джыри зыкъыгъэ­шъыпкъэжьыгъэп. Арэщтэу зыкIыщытми лъапсэ иI — зэрищыкIагъэу япродукцие IуагъэкIыным пае ежьхэм яеу тучан яIэн фае. Ащ имызакъоу нэкъокъогъоу яIэри бэ.
— Анахьэу типродукцие зыщыIудгъэкIырэр Мыекъуапэ щызэхащэрэ ермэлыкъхэр ары. Нэкулъэу къыдэдгъэкIыхэрэм ядэгъугъэ уехъы­рэхъышэжьынэу щытэп. Лы къабзэр тэгъэфедэ, ахэр зэфэшъхьафых, былымылым, къолылым, мэлылым ахэшIыкIыгъэх. Ахэм шхынхэгъэхъо къабзэхэр ахэтэлъхьэ. Типродукцие зэ зыщэфырэр етIани къыкIэ­упчIэ, бэхэм агу рехьы. Хьакъулахьыр зымытхэу, шъэфэу лэжьэрэ нэкъокъогъухэр пэрыохъу къытфэхъух. ГущыIэм пае, идэгъугъэкIэ нэкулъ шъыпкъэ зэрэтшIырэм къы­хэкIэу, ащ ыкIышъо тепхынкIэ къин ыкIи ыуаси нахь лъапI. Нэкулъ нэпцI зышIыхэрэр къы­зэрэпшIэщтыр — ыкIышъо техыгъошIу ыкIи ыуаси нахь макI. Мыщ икъэбар хэшIыкI фызиIэхэм нэкулъ шъыпкъэр ащэфы, арэу щыт нахь мышIэми, джыри бэмэ ташIэрэп. Гухэлъэу тиIэхэм ащыщ мы илъэсым тучан къызэIутхынэу.
Советскэ технологиер къызфагъэфедэзэ, «сервелат мускатный», «советский» зыфиIохэрэр ашIых. «Химическэ продукт» зыфэпIощтхэр, продукцием иIэшIугъэ нахь лъэш зышIыхэрэр агъэфедэхэрэп. Лыр былым­-укIыпIэу «Меркурий» зыфиIорэм къыщащэфы.
Цехыр дэгъоу зэтегъэпсыхьагъ, ящыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр зэкIэ яIэх, ахэм ащыщ лыр зэрагъэгъурэ хьакур.
— Продукциеу къыдэдгъэкIырэм зэрэхэдгъэ­хъощтым тыпылъ, — еIо Василий. — Це­хым изэтегъэпсыхьан мылъку бэкIае пэIуд­гъэхьагъ, арышъ тыкъызэкIакIо хъущтэп. Iофэу тызыпылъымкIэ АР-м мэкъумэщ хъыз­мэтымкIэ и Министерствэ, Россельхознадзорым ыкIи ветеринарие къулыкъум зэпхыныгъэ адытиI. Джащ фэдэу предпринимательхэм IэпыIэгъу зыщарагъэгъотырэ бизнес Гупчэм ипащэу КIыкI Артур ренэу ишIуа­гъэ къытегъэкIы. Мы мафэхэм Россельхознадзорым Iоф дэтшIэнэу едгъэ­жьагъ, типродукцие ауплъэкIузэ ашIынэу зэзэгъыныгъэ адэтшIыгъ. Ащ идэгъугъэ тытещыныхьэрэп.
Василий зэрилъытэрэмкIэ, лъэшэу уемыгугъумэ, гъомылапхъэр IэшIу хъущтэп. ПшIырэр агу римыхьы хъумэ, цIыфхэм уипродукцие ащэфыщтэп.
КIАРЭ Фатим.
Сурэтхэр: Iэшъынэ Аслъан.