Ушэтынхэм зафагъэхьазыры

2009-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу гурыт еджа­­пIэр къэзыухырэ кIэлэеджакIохэм атырэ зыкI къэралыгъо ушэтынхэр зэрифэшъуашэу зэхэщэгъэнхэм республикэм ыуж щитых, кIэлэ­джакIохэми етIупщыгъэу загъэхьазыры.2024-рэ илъэсым ушэтынхэр нэбгырэ 1835-мэ атынэу агъэ­нафэ, ахэм ащыщэу 1788-м мыгъэ я 11-рэ классыр къаухы, 47-мэ блэкIыгъэ илъэсхэм къа­ухыгъ.
Хабзэ зэрэхъугъэу, шIокI имыIэу урысыбзэмрэ хьисапымрэкIэ атырэ ушэтынхэм анэмыкIэу ныбжьыкIэхэм ежь яшIоигъоныгъэкIэ къыхахырэ ушэтынитIу е нахьыбэ аты. Ахэм якъыхэхын уахътэ мы мафэхэм аухыгъ. АР-м икъэралыгъо аттестационнэ къулыкъу къызэрэщытаIуагъэмкIэ, блэкIыгъэ илъэсхэм афэдэу мыгъи анахьэу къыхахырэр обществознаниер ары. ПэшIорыгъэшъэу зэрагъэ­нафэрэмкIэ, ар нэбгырэ 754-мэ, биологиер 436-мэ, химиер — 315-мэ, тарихъыр — 313-мэ, информатикэр — 292-мэ, физи­кэр — 171-мэ, инджылызыбзэр — 133-мэ, испаныбзэр зы нэб­гырэм, нэмыцыбзэр зы нэбгырэм, литературэр — 93-мэ, ге­ографиер — 81-мэ атынэу щыт.
Шъугу къэдгъэкIыжьын, ушэтынхэр атынхэмкIэ фитыныгъэ къязытырэ сочинениер блэкIыгъэ илъэсым ыкIэм атхыгъ, ащ изэфэхьысыжьхэри къэнэфа­гъэх. Хабзэ зэрэхъугъэу, ар сыхьати 3-рэ такъикъ 55-рэ кIуагъэ. ЗипсауныгъэкIэ илэгъу­хэм акIэмыхьэрэ ныбжьыкIэхэм сыхьатрэ ныкъорэкIэ нахьыбэу уахътэ аратыгъ. Сочинение зытхыгъэхэм -орфографическэ гущыIалъэ, изложение зытхыгъэ­хэм зэхэф гущыIалъи агъэфедэн амал яIагъ.
Шъолъыр гупчэм къызэрэщаIуагъэмкIэ, сочинениер нэбгырэ 1764-мэ, изложениер 13-мэ атхыгъ. Ахэм ащыщэу процент 97,3-м зэрифэшъуашэу агъэцэкIагъ, ау гъэрекIо елъытыгъэ­мэ, процент 1,7-кIэ ар нахь макI. Нэбгырэ 48-у зыфэмытхыгъэхэм е ушъхьагъу гъэ­нэфагъэ иIэу емыкIолIэшъугъэ­хэм мэзаем и 7-м е мэлылъфэ­гъум и 10-м атхыжьын амал яIэщт.
НыбжьыкIэхэм анахьэу къыхахыгъэ темэхэм ащыщ «ЦIыфыр насыпышIоным пае сыд пэрыохъу къыфэхъурэр?» (нэбгырэ 38,9-мэ), «Дунаир нахьышIу хъуным пае цIыфым сыд фэдэ шэн-хабза хэлъын фаер?» (процент 28,1-мэ) зыфиIохэрэр.
ЗэрагъэнафэрэмкIэ, гъэтхапэм и 22-м пэшIорыгъэшъ зыкI къэралыгъо ушэтынхэр аублэщтых. ЕджапIэр къэзыухыхэрэм мы мафэм географиемкIэ ыкIи литературэмкIэ заушэтын амал яIэщт. Гъэтхапэм и 26-м урысыбзэр, и 29-м хьисапыр лъэныкъуитIумкIи, мэлылъфэгъум и 2-м IэкIыб къэралыгъуабзэхэр (тхэнымкIэ), биологиер, физикэр, и 5-м IэкIыб къэралыгъуа­бзэхэр (жэрыIокIэ), и 9-м информатикэмкIэ, обществознаниемкIэ, и 12-м тарихъымкIэ, химиемкIэ ушэтынхэр атыщтых. Мы мафэхэм ахэм ямыкIолIэшъугъэхэм мэфэ тедзэхэр яIэщтых.
2023 — 2024-рэ илъэс еджэгъум къыщегъэжьагъэу ащ ыпэрэ илъэсхэм еджапIэр къэзыухыхэрэм пэшIорыгъэшъэу ушэтынхэр атыжьын амал яIэжьэп. Ар шэпхъакIэхэм ащыщ хъугъэ. Джы тыгъо шъхьаIэм имэфэ тедзэхэр ары ахэм зызаушэтын алъэкIыщтыр.
2024-рэ илъэсым зыкI къэралыгъо ушэтынхэм ныбжьыкIэхэр зэрафэхьазырхэр ауплъэ­кIун амал яIэщт, Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр зэхащэщтых. ПэшIорыгъэшъ ушэтынхэр мэфэ тедзэхэр хэтхэу мэлылъфэгъум и 22-м нэс, ушэтын шъхьаIэр жъоныгъуакIэм и 23-м къыщегъэжьагъэу бэдзэогъум и 1-м нэс кIощтых.
ЗэрагъэнафэрэмкIэ, жъоныгъуакIэм и 23-м географиер, литературэр, химиер, и 28-м урысыбзэр, и 31-м хьисапыр лъэныкъуитIумкIи, бэдзэогъум и 4-м обществознаниер, и 7-м информатикэр, и 8-м информатикэр, и 10-м тарихъыр, физи­кэр, и 13-м биологиер, IэкIыб къэралыгъуабзэр (тхэнымкIэ), и 17-мрэ и 18-мрэ IэкIыб къэралыгъуабзэхэр (жэрыIокIэ) атыщтых. Ащ ыуж IэпэчIэгъэнэ ыкIи мэфэ тедзэхэм заушэтын алъэкIыщт.

ДЕЛЭКЪО Анет.
Сурэтыр: Iэшъынэ Аслъан.