ХэкI зэтеуагъэм бжыхьэр иушъхьагъу

Непэ республикэм икъэлэ шъхьаIэ иурамхэм уарычъэмэ, пкIашъэ, чъыг къутэмэ хэкI Iуашъхьэхэр жъугъэу ащыплъэгъущт. Анахьэу ахэр зыщыбэр унэе псэупIэхэр къызхиубытэрэ Iахьхэр ары.

Унагъохэм хэкIэу къаугъои­рэр шъолъыр операторым ­игъом Iуещымэ, аужырэ уахътэм чъыг­хэм къапаупкIыхэрэм, уцыжъхэм яIущын мы Iофыр нахь егъэгужъо. Тхьамафэм зэ аугъоин фаер агъэгужъоу бэрэ къыхэкIы. Ащ иушъхьагъу къэлэдэсхэр егъэгумэкIых. «ЭкоЦентрэм» и Адыгэ шъолъыр къутамэ ипащэу Алыбэрд Налбый къызэриIуагъэмкIэ, мы Iофыгъом лъэхъэнэ нэшанэ иI. Анахьэу гумэкIыгъор къызы­лъэ­шырэр мыщ фэдэ уахътэр ары.

«Ушъхьагъур — бжыхьэр ары. ПкIашъэхэр жъугъэу щагухэм къызыдахырэ лъэхъаным тыхэт. Ахэр агъэкъабзэх, тхьапэхэм анэмыкIэу чъыгыжъхэр раупкIыжьых, апэупкIыхьэх. Шъып-­
къэр пIощтмэ, бэ къыдахырэр. Арышъ, игъо тифэрэп. Шапхъэу щыIэмкIэ тхьамафэм зэ ахэр Iутщынхэ фае, ау сыдигъуи мыщ фэдэ лъэхъаным тызэтырехьэ. Зы мафэр зыфэгъэнэфэгъэ чIыналъэр зэрэпсэоу агъэкъэ­бзэнэу тиIофышIэхэр игъо ифэ­хэрэп. Зынэсыгъэхэм Iулъ хэ­кIыр зэкIэ къыIуамыщэу къы­IукIыжьхэрэп. Ащ къыхэкIыкIэ урам пэпчъ имафэ лъыкIотагъэ мэхъу, хэкIым иIущыни мэгу­жъо», — къыхегъэщы ащ.

ХэкIыр Iузыщыхэрэм гъатхэми мыщ фэдэ гумэкIыгъохэр яIэх, ау нахь макIэу. Бжыхьэм мы Iофыгъом изэшIохын нахь къин мэхъу, сыда пIомэ чъыг пкIашъэр мэтэкъожьы ыкIи жъугъэу цIыфхэм ящагухэм, хатэхэм къадахэу аублэ. Ахэм чъыгыпкъыжъхэр, къутамэхэр акIыгъух. Шапхъэм къазэрэды­хэлъытагъэмкIэ, пкIашъэхэр дзыохэм арылъхэу, къутамэхэр зэпыупкIыгъэхэу цIыфхэм къагъэтIылъын фае. Ау Алыбэрд Налбый къызэриIуагъэмкIэ, ар зыгъэцакIэрэр мэкIэ дэд.

«ПкIашъэр зэхэтэкъу, зэкIэтэкъу, Iоф дэшIэгъуай. Гупсэфы­ба, дзыом илъыр къэпштэнышъ ибдзэнкIэ. Къыдахырэ хэ­кIыр зэхэугъоегъэн фае мэхъу. Джащ фэдэу чъыг къутамэхэри зэпыупкIыгъэнхэ фае, ау ари макIэ зыгъэцакIэрэр. Чъыгхэр къыдэзыхыхэри ахэтых. ХэкIыр зэрагъэхьазырын фаер тисайт нэкIубгъуи, гъэзетхэми къары­тэгъахьэ. Ар амышIэуи щытэп. А пстэуми уахътэ атекIуадэ, ари тызыгъэгужъорэмэ ащыщ», — къыхегъэщы ащ.

Ары пакIошъ, хэкIым идэщынкIэ шъолъыр операторым иIэр фимыкъоу унэе техникэр къыхигъэлэжьэн фаеу мэхъу. ГущыIэм пае, ащ фэдэу хэкIым иIущынкIэ экскаваторищырэ машинэ инэу плIырэ къыри­щэлIагъэх.

«Экскаваторхэм ыпэрэ ма­фэм хэкIыр зэхаугъуае, ятIо­нэрэм машинэшхор къэкIошъ, Iуещыжьы. Ащ тиIоф къегъэ­псынкIэ. ТапэкIи ар лъыдгъэ­кIотэщт. ТиIофшIэн къэзыгъэ­хьылъэрэр хэкIыр унэ Iупэ пэпчъ зэрэщагъэтIылъырэр ары. Кварталым зы чIыпIэ хэхыгъэ горэ фыриIагъэмэ, ари хэкIыпIэ дэгъу хъущтыгъ, ау зыми ежь ыдэжь угъоипIэ ышIынэу фаеп. Ащ тиIоф къызэригъэпсынкIэщтыр цIыфхэм ятэIо, агурэIуи фэд, ау къеуцуалIэхэрэп. Арэущтэу щытми, бжыхьэ IофшIэныр дэгъоу зэкIэдгъэхьагъ. Урамхэр дгъэкъэбзагъэх», — къытфе­Iуатэ Алыбэрд Налбый.

ХэкI пстэур зыдащэрэ итэ­къупIэу къалэм дэхыгъэм пхъэ­пкIэшъэ зэхэлъыр зэкIэ щыра­тэкъу. КъэкIыхэрэм апае ащ чIыпIэ шъхьаф щыфэгъэнэфагъ. КъэIогъэн фае, чъыгхэм апаупкIыхэрэр, уцыжъхэр шъо­лъыр операторым зыщыIуи­щырэр Мыекъопэ закъу. Алыбэрд Налбый къызэриIуагъэмкIэ, аужырэ илъэситфым хэкIыр зэхапшIэу фэдэ пчъагъэкIэ на­хьыбэ хъугъэ.

Анцокъо Ирин.