Бзылъфыгъэм идунай усэ сатыркIэ

«Уянэ ымакъэ сыдым фэдэна? Ар зыпэпшIын дунаим тетына?! Спсэ къызэрэпыхъоу схэлъ сэ ащ ыбзэ – Джащ фэдэу IэшIу синыдэлъфыбзэ».
(Дзыбэ Саниет).

УсакIоу, тхакIоу Дзыбэ Саниет итвор­чествэ фэгъэхьыгъэ хьакIэщ АР-м ибзылъфыгъэхэм я Союз икIэщакIоу Лъэпкъ музеим щыкIуагъ.

Саниет итворчествэ изы Iахьышхо бзылъфыгъэхэм зэрафэгъэхьыгъэм къы­хэ­кIэу мэфэкI зэхахьэр ным и Мафэ тефэу зэрэзэхащагъэм пэублэм игугъу къыщишIыгъ бзылъфыгъэхэм я Союз ипащэу Вэрэкъо Хьалимэт. Шам, Тырку­ем, нэмыкI къэралхэм къарыкIыжьхи хэкум къэзгъэзэжьыгъэ тилъэпкъэгъу бзылъфыгъэхэр хьакIэщым къырагъэб­лэгъагъэх. Хэку хэгъозэжьыным ылъэны­къокIэ бзылъфыгъэхэм я Союз зэшIуи­хырэ Iофыгъохэм ясатырэ хьакIэщ зэхэщэныр хэуцуагъ.

Дзыбэ Саниет итворчествэ нэIуасэ уфэзышIырэ фильмэу Къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеим» 2020-рэ илъэсым тырихыгъэр (авторыр – З. Тэу, режиссерыр – Б. Гъазыер) хьакIэщым къыщагъэлъэгъуагъ. Нэужым ежь усакIом гущыIэр ратыгъ. ЦIыф лъэпкъыр лъызы­гъэкIотэрэ бзылъфыгъэм идунай, ыгу щышIэрэр, изэхашIэхэр зэрэзэблэхъурэр, ыгу зыгъэцIыкIурэр, насыпышIо зышIырэр, мэхьэнэ шъхьаIэу щыIэныгъэм щыриIэр къыриIотыкIыным къызэрэфэкIуагъэм Саниет кIэкIэу къытегущыIагъ.

Дзыбэ Саниет иусэхэм зэхахьэм къыщяджагъэх Саниет ипхъорэлъфэу Хьажьырэкъо Айнарэ, Къэбэхь Ибрахьим, кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэм, Адыгэ къэралыгъо университетым адыгэ филологиемкIэ ыкIи культурэмкIэ ифакультет ясту­дентхэр. КъТРК-у «Адыгеим» иIофышIэу, АР-м изаслуженнэ журналистэу ТIэшъу Светланэ Саниет иусэхэм видеороликхэр афишIызэ дунэе хъытыум хигъэхьагъэх ыкIи ахэр нахьыбэм зэлъа­шIэнэу хъугъэ. Бзылъ­фыгъэм идунай къешIэ­кIыгъэм имыза­къоу, адыгэ бы­ра­­къым, шъы­­гъо-шIэжь ма­фэм, икIалэ инысащэ афэ­гъэ­хьыгъэ усэ­хэр Светэ илъэ­IукIэ Саниет зэ­ритхы­­гъэхэр зэхахьэм къыщи­Iотагъ, ахэм афызэхигъэуцогъэ видеохэр къы­гъэ­лъэгъуагъэх.

Джащ фэдэу Саниет иусэхэм дэхэ дэдэу къяджагъэх журналистэу Нэгэрэкъо Саниет, Лъэпкъ театрэм иартисткэу Тхьакъохъо Мэрджэнэт, нэ­мыкIхэри.

Дзыбэ Саниет Хьатыгъужъы­къуае къыщыхъугъ. Я 9-рэ классым нэс къоджэ гурыт еджа­пIэм щеджагъ, я 10 — 11-рэ класс­хэр Мыекъуапэ дэт гимназием къыщиу­хыжьыгъэх. АКъУ-м илъэпкъ факультет (адыгэ фило­логиемрэ куль­турэмрэ яфакультет) къыу­хыгъ. Iоф­шIэныр лъэпкъ гъэ­зе­тэу «Адыгэ макъэм» щыригъэ­жьэгъагъ.

Джыдэдэм АР-м иочылхэм я Палатэ Iоф щешIэ. Иапэрэ тхыгъэ­хэр Шэуджэн район гъэзетэу «Зарям» ыкIи лъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» къащихиутыгъэх. Иапэрэ рассказэу «Узажэрэм къегъэ­зэжьы» зыфиIорэр 1999-рэ илъэсым къыхаутыгъагъ. Иапэрэ тхылъэу «Псэм гъатхэр из» зышъхьэр 2013-рэ илъэсым къыдэкIыгъ. Ащ къыкIэлъыкIуагъэх сборникхэу «Нежность» (2018-рэ илъэс) ыкIи «Джыри зэ шIулъэгъум сыфэусэ» (2022-рэ илъэс).

«Сурэт ныкъошI» зыфиIорэ повестым пае адыгабзэм рылэжьэрэ ныбжьыкIэхэм IэпыIэгъу афэхъурэ фондэу «Гуфэсым» 2010-рэ илъэсым зэхи­щэгъэгъэ зэнэ­къокъум апэрэ чIыпIэр къыщы­фагъэ­шъошэгъагъ. Ар къыздэхьэгъэ тхылъыри къыхау­ты­жьыгъагъ.

Лъэпкъ тхакIоу, усакIоу Пэрэ­ныкъо Мурат итхыгъэхэр адыгабзэкIи урысыбзэкIи къыз­дэхьэгъэ сборникэу 2022-рэ илъэсым къыда­гъэкIыгъэм Дзыбэ Саниет урысыбзэкIэ зэридзэкIыгъэ усэхэр къыдэхьагъэх.

ХьакIэщым хэлэжьагъэх, Саниет итвор­чествэ зэра­гъэ­лъапIэрэм къыте­гущы­Iагъэх шIэныгъэлэжьхэу Бырсыр Батырбый, Къуекъо Асфар. IэкIыбым къикIыжьхи къытхэхьажьыгъэ тилъэпкъэ­гъухэм хэкум хэгъозэжьынхэ амал яIэ зэрэхъугъэм, лъэпкъым тапэкIэ зиужьы­жьынымкIэ, ыкIуачIэ, ицIы­фышъхьэ ахэхъонымкIэ ащ мэхьанэ зэриIэр, а зэпстэур лъэпкъ тарихъым, культурэм, шэн-хабзэхэм якъызэте­гъэнэн зэрэфэ­IорышIэщтым ягугъу ашIыгъ, ны пстэуми гушIуагъорэ насыпрэ къябэ­кIынэу афэлъэIуагъэх. Къуекъо Асфар иусэхэр къыздэхьэгъэ сборникэу «Ощх къэгъагъ» зыфиIорэр бзылъфыгъэхэм я Союз зэрэфигъэшъуашэрэр хигъэу­нэфыкIызэ Вэрэкъо Хьалимэт ритыгъ. Гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ респуб­ликэ институтым иIофышIэу Шэуджэн Тамарэ, КъТРК-у «Адыгеим» ирежиссерэу Гъазые Бирамхъан, радиокъэтынхэмкIэ икъу­лыкъу ипащэу ХьакIэмыз Сусанэ, АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ иIофышIэу Кучмэзыкъо Аминэт Саниет итворчествэ ежьхэм нахь къыхагъэщырэ лъэныкъохэм къатегущыIагъэх.

«Нышъор шъоу» зыфиIорэ усэу Дзыбэ Саниет ытхыгъэр МатIыжъ Аминэт уры­сыбзэкIэ зэридзэкIыгъэу зэхахьэм къы­ще­джагъ, адыгэ бзылъфыгъэр ыIэтэу ащ иобраз иусэхэм къазэрэщигъэлъагъорэр непэрэ уахътэм зэрэдиштэрэр хигъэу­нэфыкIыгъ.

IэпэIасэу Боджэкъо Беллэ Саниет адыгэ быракъым фэгъэхьыгъэ усэу ытхыгъэм ифэшъуашэу ежь ышIыгъэ адыгэ быракъыр шIухьафтынэу ритыгъ.

Шам къикIыжьыгъэ тилъэпкъэгъоу Шъэожъ Мэлак адыгэ ныхэм зафигъазэу хьакIэщым къыщыгущыIагъ. Хэкужъыр ным фагъадэу, илъэс пчъагъэрэ хымэ къэралхэм ащэпсэуфэхэ АдыгеимкIэ агухэр къэгъэзагъэу зэрэщыIагъэхэр, хэтрэ унагъуи ныр щагъэлъэпIэн зэрэ­фаер ащ къыкIигъэтхъыгъ. Шам къикIыжьыгъэ ЛIышэ Басэлэ Саниет иусэ­хэм ащыщ къеджагъ.

СурэтышIэу Дыгъу Айтэч исурэтхэр зыдэт мэфэпчъэу Тыркуем къыщыдэ­кIыгъэр Саниет шIухьафтынэу ритыгъ.

Дзыбэ Саниет иусэхэр къыздэхьэгъэ сборникэу «Джыри зэ шIулъэгъум сыфэусэ» зыфиIоу ипчъагъэкIэ шъэ хъоу бзылъфыгъэхэм я Союз спонсорхэм яIэпыIэгъукIэ къыдаригъэгъэкIыжьыгъэр зэхахьэм щагощыгъ.

IэкIыбым къикIыжьыгъэхэ тилъэпкъэгъу бзылъфыгъэхэм ежь-ежьырэу ашIыгъэ шхыныгъо IэшIухэмкIэ зэхахьэм хэлэ­жьагъэхэр агъэшIуагъэх, хьакIэщыр гъэшIэгъонэу, гуфэбэныгъэ хэлъэу зэхэщэгъагъ.

ТЭУ Замир.
Сурэтхэр: авторым иех.