АдыгабзэкIэ зэрадзэкIыгъэ мультфильмхэр

КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм адыгабзэ зымышIэу ахэтыр нахьыбэ зэрэхъурэр, яцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу зэраIэкIэзырэр тилъэпкъыкIэ гумэкIыгъо инэу тиI. Сабыим мультфильмхэм яплъыныр икIас, ащ къыщаIорэр ыгу реубытэ, къыкIеIотыкIыжьы. ШIу алъэгъурэ персонажхэр адыгабзэкIэ къэгущыIэхэ зэрэхъугъэм, ахэм яплъынхэ амал джы зэряIэщтым уегъэгушхо.

Мысатыу организациеу «Черкес (Адыгэ) медиаплатформа» зыфиIорэм кIэлэцIыкIухэм анахь агу рихьырэ мультфильмхэр адыгабзэкIэ зэредзэкIыжьых, ахэр Ютубым ыкIи социальнэ нэкIубгъохэм къарагъахьэх. Илъэсым ехъугъ ЛIыхъукIэ Айдэмыр зипэщэ организацием Iоф зишIэрэр. Мы уахътэм къы­кIоцI макIэп ашIагъэр, «Мимимишки» зыфиIорэ мультфильмэм ипычыгъо пчъагъэ зэрадзэкIы­жьыгъ. «Лео и Тиг» зыфиIоу Iоф зыдашIагъэр мэзаем и 20-м адыгабзэкIэ Ютубым къырагъэ­хьащт.

«Лео и Тиг» Урысыем къыщыдэкIыгъэ анимационнэ кIэлэцIыкIу мультфильм. Телеканалхэу «Карусель», «Мульт», «Ani», «Супер» зыфиIохэрэм къащагъэлъагъо. Зэныбджэгъуи­тIоу Лео ыкIи Тиг ары къызытегущыIэрэр. Ахэр хъугъэ-шIэгъэ зэфэшъхьафхэм, къиныгъо­хэм ахэфэх, лIыхъужъныгъэ зэ­ра­хьэзэ, зэдеIэжьхэзэ текIоны­гъэр къыдахы.

Щылэ мазэм и 26-м «Черкес (Адыгэ) медиаплатформа» зыфиIорэм иIофшIэн зэрэзэхищагъэм икIэуххэр, гъэхъагъэу ашIыгъэхэр, гухэлъышIоу яIэхэр къызыщыраIотыкIыгъэ зэхахьэ Адыгэ Лъэпкъ тхылъеджапIэм щыкIуагъ. IофшIэным чанэу хэ­лэжьагъэхэм рэзэныгъэ тхылъхэр аратыгъэх, нэужым «Лео и Тиг» зыфиIорэ мультфильмэу зэрадзэкIыжьыгъэр къагъэлъэгъуагъ.

Iофтхьабзэм къырагъэблэгъа­гъэх Адыгеим IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу Т. КIэращэм ыцIэ зыхьырэм ипащэу ЛIыIужъу Адам, Адыгэ республикэ гимназием икIэлэегъа­джэхэр, икIэлэеджакIохэр, нэмыкIхэри.

— КIэлэцIыкIухэм шIу алъэгъурэ мультфильм­хэр дгъэфедэзэ яцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу адыгабзэкIэ гущыIэхэу дгъэсэнхэр ары типшъэ­рылъыр. Ащ пае мультфильмхэр адыгабзэкIэ зэтэдзэкIых. ЦIыф къызэрыкIохэр тиIэпыIэгъу­хэу мультфильмэ 26-рэ тщэфыгъ. Урысыем къы­щыдэкIырэ мультфильмхэр адыгабзэкIэ зэбдзэкIыныр IэшIэхэп. Персонаж пэпчъ ымакъэ тефэу тылъыхъугъ, мультфильмэм идэгъугъэкIэ ыуж къимынэу, зэрифэшъуашэу зэхэд­гъэуцожьыным тыпылъыгъ. АщкIэ Iэмэ— псымэхэр тищыкIэгъагъэх. Адыгеим IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Министерствэ къытфигъэшъошэгъэ грантэу сомэ мин 500 хъурэм ишIуагъэ къэкIуагъ. АщкIэ техникэ зэдгъэгъотыгъ, студие къызэIутхыгъ. Лицензие тиIэу Iоф тэшIэ, социальнэ нэкIуб­гъохэм ыкIи Ютубым зэддзэкIыжьыгъэ мультфильмхэр къарыдгъэ­хьанхэ амал тиIэ хъугъэ, джащ фэдэу Адыгэ республикэ телевидениеми къыщыдгъэлъэгъонхэу фитыныгъэ къытатыгъ, — еIо Айдэмыр.

Адыгабзэр зиныдэлъфыбзэ пстэури зэфэзыщэрэ организацием IофшIэнышхо егъэцакIэ. АщкIэ IэпыIэгъу къафэхъухэрэм, анахьэу Адыгэ лъэпкъ театрэм щылажьэхэрэм, зэрафэразэхэр пащэм къыIуагъ. Джащ фэдэу цIыф къызэрыкIоу, зыгу къыдэчъэу, ежь шIоигъоныгъэ зиIэу къякIуалIэрэр макIэп. IофшIэным зиIахьышIу хэзылъхьагъэхэм рэзэныгъэ тхылъхэр аратыжьыгъэх.

Ахэм ахэтыгъэх мультфильм­хэр зэкI пIоми хъунэу зэзы­дзэкIыжьыгъэ ыкIи зыуплъэ­кIужьыгъэ Унэрэкъо Щамсэт. Джащ фэдэу адыгабзэр дэгъоу зышIэу, зышIогъэшIэгъонэу, персонажхэм амакъэ къекIоу къэзышIыгъэхэу Нэхэе Саидэ, Хъуажъ Миланэ, Чылэгъот Заремэ, Хьакъуй Анзаур, ЕмыкI Заринэ, Тхьакъуахъо Мэрджэ­нэт, нэмыкIхэми рэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх.

— Мы Iофыр зэшIохыгъэным зиIахьышIу хэлъыр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Рес­публикэм щызэхащэрэ общественнэ организациехэм IэпыIэгъу афэ­хъугъэным ащ мэхьанэшхо реты.

Илъэс зэкIэлъыкIохэм федеральнэ ыкIи республикэ бюджетым къыхэхыгъэ ахъщэ IэпыIэгъур общественнэ организациехэм агъоты. «Черкес (Адыгэ) медиаплатформа» зыфиIорэм иIофшIакIэ тегъэгушIо. Зыуж ихьагъэр анахь тызыгъэгумэкIырэ Iоф къинхэм ащыщ. ТэркIэ адыгабзэм нахь лъапIэ щыIэп. Тэ амалэу тиIэмкIэ IэпыIэгъу ты­шъуфэхъущт, — къы­Iуагъ Мырзэ Джанбэч.

Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэм Унэрэкъо Щамсэт щэлажьэ. Мультфильмхэр зэридзэкIынэу зырагъэблагъэм игуапэ зэрэхъугъэр къеIо. Бзэм хэшIыкI зэрэфыриIэр IэпыIэгъу къыфэхъугъ, гъэшIэгъонэу, гурыIогъошIоу адыгабзэкIэ гущыIэхэр къыIуагъэх.

— ПсынкIагъэ сфэIощтэп, сыда пIомэ, адыгабзэкIэ зэкIэ зэбдзэ­кIынэу амал щыIэп, нэмыкIыбзэхэм къахэхыгъэ гущыIэу дгъэфедэрэр бэ. Арэу щытми, хэкIыпIэхэр къэдгъотыгъэх, гъэшIэгъонэу къызэрэпIощтым тыпылъыгъ. Сэщ нэмыкIэу систудентхэри, лъэпкъ факультетым щеджэхэрэри ежь яшIоигъоныгъэ­кIэ IэпыIэгъу къытфэ­хъугъэх. Мы рахьыжьэгъэ Iофым мэхьанэшхо иI. Адыгабзэм икъызэтегъэнэжьын, иухъумэн фэIорышIэщт, — еIо Щамсэт.

Мысатыу организациеу «Черкес (Адыгэ) медиаплатформэм» икIыгъэ илъэсым IофшIэгъэ шъхьаIэу иIэхэм ащыщ Урысыем щызэлъашIэрэ мультфильмэу «Мимимишки» зыфиIорэр адыгабзэкIэ зэрэзэрадзэкIыжьы­гъэр. Ежь-ежьырэу зэхагъэуцогъэ мультфильмхэр къызэрэдагъэкIыщтыр гухэлъышIоу яIэхэм ащыщ, сурэтхэр ашIых, ащкIэ ищыкIэгъэщт Iэмэ-псымэхэр яIэх. Апэрэ мультфильмэм адыгэ шэн-хабзэхэр къыриIотыкIынэу агъэнафэ.

Iофтхьабзэм икIэух «Лео и Тиг» зыфиIорэ мультфильмэу зэрадзэкIыжьыгъэр къэзэрэугъо­игъэхэм къафагъэлъэгъуагъ. Ыпэ­кIэ къызэрэтIуагъэу, мэзаем и 20-м къыщегъэжьагъэу кIэлэцIыкIухэр ащ еплъынхэ алъэ­кIыщт.

ДЕЛЭКЪО Анет.