Адыгэкъалэ ипэщакIэ IэнатIэм Iухьагъ

Муниципальнэ образованиеу «Адыгэ­къалэ» ипащэу хадзыгъэ Хьачмамыкъо Азэмат тыгъуасэ иIэнатIэ Iухьагъ. Ады­геим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат хэлажьэзэ а Iофтхьабзэр рекIокIыгъ.

Мыщ хэлэжьагъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м и Апшъэрэ хьыкум и Тхьаматэу Шумэн Байзэт, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм идепутатхэр, муниципальнэ образованиехэм, федеральнэ ыкIи республикэ ведомствэхэм япащэхэр, бизнес-сообществэм, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр ыкIи къалэм иIофышIэхэм ащыщхэр.

Зэхэсыгъор къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ народнэ депутатхэм я Совет итхьаматэу ТIэшъу Аскэр. Ащ къызэриIуа­гъэмкIэ, народнэ депутатхэм якъэлэ Совет ия VII-рэ сессие муниципальнэ образованиеу «Адыгэкъалэ» ипащэ ихэ­дзынхэр щыкIуагъэх. Адыгэ­къалэ ипэщэ IэнатIэкIэ комиссием кандидатитIу къыгъэ­нэфэгъагъ. Шъэф мэкъэтыным икIэуххэм нафэ къызэрашIыгъэмкIэ, зыкIыныгъэ ахэлъэу Хьачмамыкъо Азэмат амакъэ фатыгъ.

Къалэм ипэщакIэ гущыIэ къытыгъ гуетыныгъэ ыкIи шъып­къагъэ хэлъэу ипшъэрылъхэр зэригъэцэкIэщтхэмкIэ, Адыгэкъа­лэ щыпсэухэрэм ящыIакIэ нахьышIу хъуным ыкIуачIи, иамалхэри зэрэфигъэIорышIэщтхэмкIэ. Пащэу хадзыгъэм республикэм иIэшъхьэтетхэмрэ ихэдзакIохэмрэ цыхьэ къызэрэфашIыгъэм пае зэрафэразэр къыхигъэщыгъ.
«ЗэхъокIыныгъэу къыддэхъугъэхэм джыри нахь зэрахэдгъэ­хъощтым тынаIэ тедгъэтыщт, къалэм, унагъо пэпчъ, Адыгэкъа­лэ щыпсэурэ пэпчъ ящыIэныгъэ зыфэдэщтыр зэлъытыгъэ Iофыгъохэм язэшIохын тыдэлэ­жьэщт», — къыIуагъ Хьачмамыкъо Азэмат.

АР-м и Къэралыгъо Совет – Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэм ыцIэкIэ къэгущыIагъ ыкIи шIуфэс къарихыгъ, пэщакIэм къыфэгушIуагъ Адыгэ­къалэ ыцIэкIэ республикэ парламентым идепутатэу Мыгу Адам. Къалэм щыпсэухэрэм ацIэкIэ къэгущыIагъэх ветеранхэм якъэлэ Совет итхьаматэу Хъодэ Адам, гъэсэныгъэ тедзэ зыщарагъэгъотырэ Гупчэу «ЮТА» зыфиIорэм ипащэу Чэтыжъ Маринэ, лъэпкъ культурэмкIэ Гупчэм ибалетмейстерэу ЖэнэлI Асыет, нэмыкI­хэри. Ахэм анэфэшъхьафэу ыпэкIэ къалэм ипэщэгъэ ЛIыхэ­сэ Махьмуд, нэмыкI IофшIапIэ зэрэIухьэрэм къыхэкIэу Адыгэкъалэ ипэщэ IэнатIэ къэзыбгынагъэр, пэщакIэм гъэхъагъэ­хэр ышIынхэу къыфэлъэIуагъ ыкIи ублэпIэ пстэуми япхыгъэ Iофыгъохэм язэшIохынкIэ Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрадеIагъэм пае зэрэфэразэр къыхигъэщыгъ.

АР-м и ЛIышъхьэ ЛIыхэсэ Махьмудэ ипащэу къалэм хэхъо­ныгъэу ышIыгъэхэр къыхигъэщыгъэх, ащ дэлэжьэгъэ пстэуми шIуагъэ къытэу Iоф зэрашIа­гъэм, зэдегъэштэныгъэ азыфагу зэрилъыгъэм, республикэ ведомствэхэмрэ гъэIорышIапIэхэмрэ дэгъоу зэрадэлэжьагъэхэм апае зэрафэразэр къыIуагъ. КъумпIыл Мурат анахьэу къыхигъэщыгъэр республикэр кIэщакIо зыфэхъурэ IофтхьэбзэшIу пстэуми УФ-м и Президентэу Владимир Путинымрэ хабзэм ифедеральнэ къулыкъухэмрэ къызэрадыра­гъаштэрэр ары.

Ащ нэужым АР-м и ЛIышъхьэ иIэнатIэ зэрэIухьагъэм пае Хьачмамыкъо Азэмат къыфэгушIуагъ, Теуцожь районым ипэщэ IэнатIэ зыIотым гъэхъагъэу ышIыгъэхэр, пшъэрылъхэм язэшIохын иIахьэу хишIыхьа­гъэр, Урысыем и Президентэу Владимир Путиным шъолъырхэм апашъхьэ къыщигъэуцугъэ Iофыгъохэм язэшIохын зэрэдэлэжьагъэр къыхигъэщыгъэх.

ГущыIэм пае, мы аужырэ илъэсхэм Теуцожь районым кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ, культурэм иунитIу, фельдшер-мамыку IэзэпIи 10, псауныгъэм икъэухъу­мэн епхыгъэ комплекс ыкIи спорт джэгупIэ, физкультурэмрэ псауныгъэм игъэпытэнрэ атегъэпсыхьэгъэ парк цIыкIуитIу, футбол зыщешIэщтхэ чIыпIи 4 щашIыгъ. ИгъэкIотыгъэу агъэцэкIэжьыгъэх зы поликлиникэ, паркитIу, культурэм иуни 6. НепэкIэ IэзэпIэ амбулаторие ашIы, парк шъолъырхэр зэтырагъэпсыхьэх.

Адыгеим и ЛIышъхьэ Хьачмамыкъо Азэмат ыпэкIэ опытэу иIэ хъугъэр муниципальнэ образованиеу «Адыгэкъалэ» щыпсэухэрэм яфедэ зыхэлъ IофшIэнымкIэ дэгъоу къызэрэз­фигъэфедэщтым ицыхьэ зэрэтелъыр къыхигъэщыгъ.

АР-м и ЛIышъхьэ къызэриIуа­гъэмкIэ, мы аужырэ лъэхъаным Адыгэкъалэ итеплъэ зэхъокIыныгъэшIухэр фэхъугъэх: общественнэ чIыпIэхэр ыкIи щагухэр нахь дахэ хъугъэх, унэ-коммунальнэ хъызмэтым хэхъоныгъэ ешIы, гъогухэр кIэу агъэпсых ыкIи агъэцэкIэжьых, псыуцупIи 4 зэтырагъэпсыхьагъ, IофшIэнхэр лъэкIуатэх. Къэлэ цIыкIухэм я Урысые зэнэкъокъоу щыIа­-гъэм гъогогъуитIо Адыгэкъалэ текIоныгъэр къыщыдихыгъ, ащ ишIуагъэкIэ Мемориальнэ комплексэу «ТекIоныгъэмрэ» В. И. Лениным ыцIэкIэ щыт пчэгум игъэпсэфыпIэ паркрэ нахь зэтырагъэпсыхьанхэ алъэкIыгъ.

Къэлэ бюджетым ихахъохэр нахьыбэ шIыгъэнхэмкIэ мы аужырэ илъэсхэм Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьэх. Рес­пуб­ликэм муниципалитетым IэпыIэгъу етыгъэным къыдилъы­тэрэ амалэу къыхигъэкIыхэрэми нахь зарегъэушъомбгъу. 2017-рэ илъэсым къыщыублагъэу федеральнэ ыкIи республикэ бюджетхэм къарыкIэу къэлэ бюджетым ихьэрэ ахъщэр фэдитIум ехъукIэ нахьыбэ ашIыгъ, 2019-рэ илъэсым къыщыублагъэу сомэ миллиардныкъом илъэс къэс ар къыщыкIэрэп. 2017-рэ илъэсым къыщыублагъэу 2022-рэ илъэсым нэс Адыгэкъалэ ихэхъоныгъэ сомэ миллиарди 2,7-рэ пэIуагъэхьагъ. Социальнэ инфраструктурэри нахьышIу мэхъу. Нэбгырэ 240-м тегъэ­псыхьэгъэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ Адыгэкъалэ щашIыгъ, амбулаторнэ онкологие IэпыIэгъумкIэ гупчэ зэхащагъ, Адыгэкъалэ дэт сымэджэщым иунэхэр агъэцэ­кIэжьыгъэх, еджапIэхэр зэкIэ джырэ уахътэм диштэрэ Iэмэ- псымэхэмкIэ зэтырагъэпсыхьагъэх. Лъэпкъ культурэм и Гупчэ агъэцэкIэжьыгъ, псауныгъэм игъэпытэн фытегъэпсыхьэгъэ комплексхэр Адыгэкъалэ, къуа­джэхэу Псэкъупсэ ыкIи Хьалъэ­къуае ащашIыгъэх.

Бизнесым IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ гъэхъагъэу ашIыгъэхэми АР-м и ЛIышъхьэ къащыуцугъ: илъэси 5-м къыкIоцI унэе предпринимательхэу Адыгэкъалэ дэсхэм япчъагъэ фэди 1,5-м ехъукIэ нахьыбэ хъугъэ (2018-рэ илъэсым зэрэхъущтыгъэр 506-рэ, 2022-рэ илъэсым ар 905-м нэсыгъ). Ащ тетэу лъыкIотэным пае республикэм и ЛIышъхьэ игъо афилъэгъугъ гупчэу «Мой бизнес» зыфиIоу Мыекъуапэ дэтым дыряIэ зэдэлэжьэныгъэм джыри нахь зырагъэушъомбгъу­нэу.

КъумпIыл Мурат къызэриIуа­гъэмкIэ, республикэм иятIонэрэ къалэ хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр стратегическэ мэхьанэшхо зиIэ Iофыгъоу щыт ыкIи муниципалитетым анахьэу ынаIэ зытыригъэтын фэе лъэныкъо заулэ къыгъэнэфагъ. Ахэр зыфэгъэхьыгъэхэр инвестициехэр нахьыбэу къызфэгъэфедэгъэнхэр, предпринимательствэм IэпыIэгъу етыгъэныр, социальнэ ыкIи коммунальнэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэныр, IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр зэхэщэгъэнхэр ары. А пшъэ­рылъхэр зэшIохыгъэ хъунхэм пае къалэр лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ нахь чанэу ахэлэжьэн фае. Экономикэм джыри нахь хэхъо­ныгъэ ышIынымкIэ лъэпсэшIоу щытых инвестиционнэ проектышхохэу республикэм щаублагъэхэр. Ахэм ащыщэу тIур Адыгэкъалэ дэжь щыI — промышленнэ шъолъыр зэхэщэгъэ­ныр ыкIи интернет-тучанэу OZON-м исклад шIыгъэныр ары.

«Сицыхьэ телъ муниципалитетым щыпсэухэрэм а проектитIури зэрашIогъэшIэгъоныщтым, промышленнэ шъолъырхэм яшIынкIи ащ мэхьэнэ гъэнэфагъэ иIэщт. Джыри зэ къэсэIожьы: мы чIыпIэм амал инхэр къетых. Инвесторхэм анаIи ащ къытырадзагъ. Нахьыбэу инвесторхэр гъэфедэгъэнхэм епхыгъэ IофшIэныр жъугъэ­лъэш», — къыхигъэщыгъ Къум­пIыл Мурат.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, хэбзэ къулыкъу­хэм яIофшIэнкIэ цIыфхэм яеплъыкIэхэр икъоу къыдалъытэнхэм мэхьанэшхо иIэу щыт. Ахэм ялъэIу тхылъхэм къызэраушыхьатырэмкIэ, Адыгэкъалэ ипащэхэм анахьэу анаIэ зытырагъэтын фэе Iофыгъохэм ащыщых социальнэ инфраструктурэм тапэкIи хэхъоныгъэ егъэ­шIыгъэныр, чIыпIэхэр зэтегъэ­псыхьэгъэнхэр, электричествэм, псым, фабэм якъэкIуапIэхэр нахьышIу шIыгъэнхэр, чIыпIэ мэхьанэ зиIэ автомобиль гъогухэр гъэцэкIэжьыгъэнхэр.

Адыгеим и ЛIышъхьэ джащ фэдэу пшъэрылъ афишIыгъ дзэ къулыкъушIэхэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэ­хэрэм яунагъохэм лъэшэу анаIэ атырагъэтынэу. Урысые Федерацием и Президент къыгъэуцугъэ пшъэрылъыр икъоу зэшIохыгъэ хъун фае. КъумпIыл Мурат хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм муниципальнэ образованием щыпсэухэрэр зэрадеIэхэрэм, Херсон хэкум къикIыжьхи егъэ­зыгъэ IофкIэ къэкощыжьыгъэхэм яшIуагъэ зэрарагъэкIырэм апае зэрафэразэр къыIуагъ.

«Ренэу цIыфхэм зэпхыныгъэ адышъуиIэным мэхьанэшхо иI. Зэдезыгъэштэрэ цIыфхэу гъэIорышIэн Iофхэм афэгъэзэгъагъэ­хэм яшIуагъэкIэ Адыгэкъалэ непэ бэ къыдэхъун ылъэкIыгъэр. Пшъэрылъэу щытхэр зэшIохыгъэ хъунхэм пае зишIуагъэ къэзыгъэкIорэ пстэуми сафэраз. Тызэгъусэу, ткIуачIэ зэхэлъэу тызэдеIэжьмэ къалэри респуб­ликэри уащыпсэунымкIэ джырэ уахътэм диштэрэ зэтегъэпсыхьэгъэ, гуIэтыпIэ чIыпIэхэу тшIынхэ тлъэкIыщт», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу.