Сымаджэхэм япчъагъэ хэхъуагъ, ау гъунапкъэм шъхьадэкIырэп

ЗэрагъэунэфыгъэмкIэ, анахьэу зэпахырэ узхэр бжыхьэ-кIымэфэ лъэхъаным къыдежьэх. Адыгеир пштэмэ, ом изытет елъытыгъэу, кIыма­фэр нахь къэблагъэ къэс, сымаджэхэм япчъагъэ зыкъеIэты.

Ушэтынхэм къызэрагъэлъагъорэмкIэ, вирусхэм языпкъиты­ныгъэ ыкIи зэрэзэпахыхэрэм ипсынкIагъэ температурэу щы­Iэм бэкIэ елъытыгъ. Пэтхъу-Iутхъум ыкIи нэмыкI зэпахырэ узхэу республикэм къыщекIо­кIыхэрэм япхыгъэу Iофхэм язытет къытедгъэгущыIагъ щэфакIохэм яфитыныгъэхэр ыкIи цIыфым игупсэфыныгъэ къэу­хъумэгъэнхэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм эпидемиологие лъыплъэнымкIэ иот­дел ипащэ игуадзэу Iэшъынэ Нэфсэт.

Ащ къызэриIуагъэмкIэ, зэпа­хырэ узхэу тишъолъыр анахьэу къыщекIокIыхэрэ пэтхъу-Iутхъур, гриппыр, коронавирусыр ыкIи пневмониер къызэузыгъэхэм япчъагъэ тхьамафэ къэс гъунэ лъафы, зэфэхьысыжьхэр ашIых.

— ГущыIэм пае, икIыгъэ я 48-рэ тхьамафэр тштэмэ, пэтхъу-Iутхъур нэбгырэ 1196-мэ къяузыгъэу агъэунэфыгъ, — къе­Iуатэ Iэшъынэ Нэфсэт. — А пчъагъэм къызэригъэ­лъэгъуа­гъэмкIэ, нэбгырэ мини 10-м те­лъытагъэу сымэджагъэ­хэр про­цент 25,5-рэ, эпидемием ишапхъэу агъэнэфагъэм процент 24,5-кIэ ар нахь макI. Ау ащ ыпэрэ тхьамафэм ебгъа­пшэмэ, джы къэсымэджагъэр процент 16,7-кIэ нахьыбэ хъугъэ. Ныбжь купхэмкIэ ухаплъэ­мэ, зэкIэри сымэджагъэх, ау кIэлэцIыкIухэм анахьи ныбжь зиIэхэр процент 18-кIэ нахьыб. Къалэу Мыекъуа­пэ пэтхъу-Iутхъур къызэузыгъэу нэбгырэ 435-рэ щатхыгъ (нэ­бгырэ мини 10-м телъытагъэу ар процент 26,9-рэ), эпидемием ишапхъэу агъэнэфагъэм процент 17-кIэ нахь макI, я 47-рэ тхьамафэм ебгъапшэмэ, джы къэсымэджагъэр процент 19,5-кIэ нахьыб.

ТигущыIэгъу къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы уахътэм ехъулIэу «свиной грипп» зыфаIорэр къяу­зыгъэу зы хъугъэ-шIагъэ атхыгъ. Мыр псынкIэу зэпахырэ узэу щыт, сымаджэр шъхьафы ашIыгъ, ищыкIэгъэ уплъэ­кIунхэр ежьми, зыIукIагъэхэми арагъэкIугъ.

— Зэпахырэ узэу коронавирусыр икIыгъэ я 48-рэ тхьама­фэм нэбгырэ 45-мэ къахагъэщыгъ, — еIо Нэфсэт. — Къыпэрэ тхьамафэм ебгъапшэмэ, ар процент 15-кIэ нахьыбэ хъу­гъэ. Тхьамафэ къэс коронавирусыр къызэузыхэрэм япчъа­гъэ зэблэхъугъэ мэхъу: зэм ехы, зэм къыдэкIуае. ГущыIэм пае, зигугъу тшIырэ тхьамафэм къыкIоцI зы мафэм нэбгыри­тIумэ, адрэ мафэм нэбгырэ 11-мэ IэзапIэхэм зафагъэзагъ. КъызэрэтаIуагъэмкIэ тыгъэгъа­зэм и 6-м ехъулIэу, нэбгырэ 13-мэ сымэджэщым щяIазэх. Джащ фэдэу зижъотыпIэ узхэм ащыщ пневмониер, ащ ушъхьагъубэ иI. Коронавирусым ыпкъ къикIыкIэ зы хъугъэ-шIагъэ атхыгъ, ащ къыхэмыкIыгъэу е игъом медицинэ IэпыIэгъур къызэрэзыфамыгъэфедагъэм къыкIэлъыкIоу пневмониер нэбгырэ 48-мэ къяузыгъэу агъэунэфыгъ. БлэкIыгъэ тхьамафэм ебгъапшэмэ, джы къэсымэджагъэр нэбгыри 7-кIэ нахь макI.

ЩэфакIохэм яфитыныгъэхэр ыкIи цIыфым игупсэфыныгъэ къэухъумэгъэнхэмкIэ Федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм илIы­кIо цIыфхэм зафегъазэ зэ­пахырэ узхэм защаухъумэным фэшI общественнэ ыкIи цIыфыбэ зыщызэрэугъоирэ чIыпIэхэм нахь макIэу кIонхэу, нэгуихъор агъэфедэнэу, аIэхэр бэрэ атхьа­кIынхэу ыкIи жьы къабзэр унэм рагъахьэзэ ашIынэу.

ТигущыIэгъу къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, а зэпстэуми адакIоу, зэпахырэ узхэм тащызыухъумэрэр вакцинациер ары. Бжыхьэм ипэублэ а Iофтхьабзэм тыхэлажьэмэ нахьышIоу ащ елъытэ, сыда пIомэ прививкэ ужым иммунитетыр пытэным уахътэ ищыкIагъ.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, мы илъэсым гриппым пэуцужьырэ вакцинэр нэбгырэ мин 280-м ахалъхьанэу агъэнэфагъ. Адыге­им ныбжь зиIэхэми, кIэлэцIыкIухэми апае зэхэтэу вакцинэ мини 105-м ехъу къэкIуагъ. Ахэр Урысыем къыщашIыгъэ препаратхэу «Совигрипп» (58730-рэ) ыкIи «Ультрикс Квадри» (дозэ 46280-рэ) зыфиIохэрэр ары. Республикэм ит IэзэпIэ гупчэхэм мыр къыщышъухалъхьан амал щыI.

— Тыгъэгъазэм и 2-м ехъу­лIэу гриппым пэуцужьырэ вакцинэр нэбгырэ мин 221-м ехъу­мэ ахалъхьагъ, ар респуб­ликэм щыпсэурэм ипроцент 47,7-рэ фэдиз, — къыIуагъ Iэшъы­нэ Нэфсэт. — Вакцинэр зыхалъхьагъэхэм къямыкIугъэу е къяхьылъэкIыгъэу агъэунэфыгъэп. Мы пчъагъэр процент 60-м нэгъэсыгъэн фае. Зэпахырэ узхэр зэхэмыхьанхэм тыфэбэнэн фае. Гриппым ыкIи коронавирусым апэуцужьырэ вакцинитIури зэдябгъэшIымэ хъущт, нахь пасэ къэс иммунитетыр нахь пытэщт. Зэпахырэ узитIумкIи «коллективнэ иммунитетым» рес­публикэр къыфэкIоным мэхьанэшхо иI.

Коронавирусым пэуцужьырэ вакцинэр нэбгырэ 254741-м ехъумэ ахалъхьагъ. ТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, мы зэпахырэ узым пэуцужьырэ вакцинэр зыхалъхьагъэхэм япчъагъэ зэ­хъокIыныгъэхэр фэхъух, нахьыбэрэмкIэ ревакцинациер ары цIыфхэм арагъэшIырэр. Мы уахътэм коронавирусым пэуцу­жьырэ вакцинэу республикэм щыIэр зы — «Спутник V» зыфиIорэр. Пэм раутхэрэ шIыкIэр уколкIэ ахалъхьэрэр жъугъэфедэн шъулъэкIыщт.

Iэшъынэ Сусан.