Зыпкъитыныгъэ иIэщтэп

КIымафэм иапэрэ мазэу ты­гъэ­гъазэр непэ къихьагъ. Илъэсым иуахътэ пэпчъ да­хэ ыкIи тхъагъо. Орэдым зэрэхэтэу, чIыопсым мэфэ дэй иIэп, исыд фэдэрэ уахъти, ощхи, оси урыразэу, угукIэ пштэн фае. ­

ШэкIогъу мазэр фабэу ыкIи гъушъэу икIыгъ. Къыхэ­кIыгъ мафэхэр ощхылэхэу, чэщым ыкIи пчэдыжьыпэм пщагъоу, къэупсапсэу. Мафэм фабэу градус 24-м кIахьэу щыIэу хъугъэ. Аужырэу ащ фэдэ фабэ загъэунэфыгъа­гъэр 2015-рэ илъэсым шэкIогъум и 22-р ары.

Тыгъэгъазэм къыздихьыщтым зыщыдгъэгъуазэ тшIоигъоу Адыгеим гидрометеорологиемкIэ и Гупчэ зыфэдгъэ­загъ. Ащ къызэрэщаIуагъэмкIэ, хабзэ зэрэхъугъэу, тыгъэгъа­зэм зыпкъитыныгъэ иIэщтэп, пщагъор къебэкIыщт ыкIи ощх-ос цIынэ зэхэлъыр щыIэщт. Ау бэп ащ фэдэ мафэхэу къыхэкIыщтхэр. Мэхьанэшхо зиIэ мафэу тыгъэгъазэм и 22-м «день зимнего солнцестояния» раIо. ИлъэсымкIэ а мафэр зэкIэмэ анахь кIаку ыкIи чэщыр анахь кIыхь.

— Илъэсыбэ хъугъэу уплъэкIунэу тшIыгъэхэм язэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, АдыгеимкIэ тыгъэгъа­зэм мэфэ чъыIэ дэдэхэр, градус 15 — 20, щыIагъэу къыхэкIыгъ, ащ дакIоу фабэри градус 15 — 20-м ехъоу хъугъэ. 1999-рэ илъэсым тыгъэгъэзэ мазэм фабэу градус 26-рэ щыIагъэу дгъэунэфыгъагъ. Анахь чъыIэу градус 23-рэ зыщагъэунэфыгъагъэр 1964-рэ илъэсыр ары. 2021-рэ илъэсым Адыгеим чъыIэр градус 14-м нэсэу къеIыхы­гъагъ, — къыIуагъ гидрометеорологиемкIэ ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаим имониторингкIэ Гупчэм ипащэу Александр Митровым.

КIымафэм иапэрэ мазэу тыгъэгъазэм зыпкъитыныгъэ иIэщтэп, анахьэу апэрэ мэзэныкъом. ГурытымкIэ мазэм къыкIоцI температурэр ыкIи ощх-осэу къехыщтыр шапхъэ­хэм афэдизыщтых. Ощх-осхэр къыхэфэщтых. КъызыщыучъыIырэ уахътэм мылыр чъыгхэм ыкIи электрорыкIуапIэ­хэм апишIыхьащт. Жьыбгъэр лъэшэу къызщилъыщт мафэхэр къыхэфэщтых.

Апэрэ мэфипшIыр. Чэщым фабэр градуси 5 фэдизыщт, къыхэкIыщт чъыIэр градуси 5-м зыщынэсыщтхэри. Мафэм фабэр градуси 4 — 9-м, градус 14-м кIахьэуи къыхэ­кIыщт.
ЯтIонэрэ мэфипшIыр. Чэщхэр чъыIэщтых градуси 5 — 10-м нэсэу, мафэхэм фабэр градуси 6-м кIэхьащт.

Ящэнэрэ мэфипшIыр. Тыгъэгъазэм икIэухым ом изытет нахь къэучъыIыщт, чэщым чъыIэр градус 13-м, мафэм градуси 3 — 8-м анэсыщт.

Тыгъэгъазэм псыхъохэм адэт псыр шапхъэхэм ате­тыщт, къызщигъэжъурэ уахътэм ыкIи лъэшэу къызещхыкIэ, къы­дэкIоещт.

Мы мазэм иапэрэ мэфипшIым бжыхьасэхэм макIэу ахэхъощт. Мэкъумэщ культурэхэм чъыIэр къягоощтэп.

КIАРЭ Фатим.