Черкес медиаплатформэр

Мысатыу организациеу «Черкесская медиаплатформа» зыфиIорэм Адыгеим Iоф зыщишIэрэр илъэс хъугъэ. Ащ ипащэу ЛIыхъукIэ Айдэмыр нэIуасэ шъуфэтэшIы.

Ар журналистикэм ылъэныкъокIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къызфагъэшъошагъэхэм ащыщ. Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм и НыбжьыкIэ парламент, Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ и НыбжьыкIэ парламент и Экспертнэ совет ахэт.

Мысатыу организациеу «Черкес (Адыгэ) медиаплатформэм» ипащэ илъэсым къадэхъугъэм, яIофхэр зэрэлъыкIуатэхэрэм, гухэлъышIоу яIэхэм нэIуасэ тафишIынэу редакцием къед­гъэблэгъагъ.

— Айдэмыр, медиаплатформэр зэхэпщэнэу зэрэхъугъэр, ар зыфэгъэ­хьыгъэр къытфэIуатэх.

— Адыгэ лъэпкъым итарихъ гъогу, культурнэ кIэн баеу иIэр апшъэрэ еджапIэм щызэзгъэшIагъ. Ахэр адыгэ цIыф пстэуми агъэлъэпIэнхэ фае, ау, гукъаоми, адыгабзэр чIэтынэнэу едгъэжьагъ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм янахьыбэм ныдэлъфыбзэр ащагъэфедэрэп. Тыбзэ анахь бзэжъэу дунаим тетхэм ахалъытэ, ау тисабыйхэм икъоу аIулъыжьэп.

Адыгабзэр зиныдэлъфыбзэ пстэури зэфэзыщэнхэ зылъэ­кIыщт организацие зэрэтищыкIагъэр нафэ къэхъугъ. Къэрэщэе-Щэрджэсым щызэхащэгъэгъэ форумэу «Черкесы будущего» зыфиIорэм хэлажьэхэрэм зэхахэу, зигъо къэсыгъэу, гъэцэкIэгъэн фэе Iофыгъохэм ащыщэу слъыти, «Черкес медиаплатформэм» игъэпсын иIофыгъо къахэслъхьэгъагъ. Апэрэ илъэсныкъом зэхэщэн Iофхэм тапылъыгъ, джы кураторхэр Адыгеимрэ Къэбэр­тэе-Бэлъкъарымрэ ащытиIэх, Iоф­шIэныр едгъэжьагъ.

— Пшъэрылъ шъхьаIэу шъуиIэр, анахьэу къыжъу­дэхъунэу шъузыфаер…

— КIэлэцIыкIухэм шIу алъэгъурэ мультфильмэхэр дгъэфедэзэ яцIыкIугъом къыщегъэ­жьагъэу ахэр адыгабзэкIэ гущыIэхэу дгъэсэнхэр ары. Ащ пае мультфильмэхэр адыгабзэкIэ зэтыдзэкIынхэ фае.

Илъэси 5 — 13 зыныбжь кIэлэцIыкIухэм мыщ фэдэ мульт­фильмэхэр алъэгъухэмэ, зэхахымэ, ныдэлъфыбзэм рыгущыIэхэу рагъэжьэщт. Сабыир засэрэр къыIожьыщт.

Адыгеими Къэбэртэе-Бэлъ­къарыми гъэсэныгъэмкIэ яминистерствэхэм зэзэгъыныгъэхэр адэтшIыгъэх кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм, еджапIэхэм, кружокхэм мультфильмэхэр къащагъэлъэгъонхэу.

— КIэлэцIыкIухэм мульт­фильмэхэр сыдэущтэу къафыхэшъухыхэра, ахэм мэхьанэу яIэр къыдэшъолъыта?

— Мы лъэхъаным мультфильми 126-рэ къэтщэфыгъах. Ахэр адыгабзэкIэ зэтыдзэкIынхэу едгъэжьагъ. Iофым хэшIыкI фызиIэ цIыфхэр къедгъэблэгъа­гъэх. Мультфильмэхэр адыгабзэкIэ ыкIи къэбэртэябзэкIэ зэрадзэкIых.

Ежьхэм агу рихьэу, ашIогъэ­шIэгъонэу зэплъыхэрэр арых къыхэтхыхэрэр. Ахэм зэу ащыщ мы лъэхъаным зэрэ Урысыеу щызэлъашIэгъэ мультфильмэу «Мимимишки» зыфиIорэр. Фильмишъэу къэтщэфыгъэхэм япчъа­гъэ джыри хэдгъахъо тшIоигъу.

— Текстыр зэбдзэкIыныр, макъэр тептхэныр, зэтебгъэфэныр къин, адыгабзэри дэгъоу пшIэн фае. Хэта о Iоф къыбдэзышIэхэрэр, IэпыIэгъу къыпфэхъу­хэрэр?

— Ахэр кIэлэегъаджэх, журналистых, волонтерых, нэмыкIых. Инэу сафэраз IэпыIэгъу къызэрэсфэхъухэрэмкIэ. Спонсорхэр тищыкIагъэх, къытхахьэ зышIоигъохэр зэкIэ къетэгъэблагъэх.

— Техникэм ылъэны­къокIэ шъузфэещтхэр зэжъугъэуIугъэха?

— ТищыкIэгъэ пстэум щыщэу процент 60 фэдизыр ары къэтщэфышъугъэр. Мы илъэсым грантхэм якъыдэхын тыхэлэ­жьагъ, ау къыддэхъугъэп. Къэ­кIорэ илъэсыми тыфэбэнэщт, тыгу дгъэкIодырэп. Кураторхэр тиIэх, ахэм инэу тащэгугъы, Iофэу етхьыжьагъэр зэрэдгъэцэкIэщтым тицыхьэ телъ.

Джащ фэдэу тицыхьэ телъ «Черкес медиаплатформэм» къыготэу ишIуагъэ къезгъэкIырэ черкес тарихъ-географическэ обществэм.

— Iофэу ешъухьыжьа­гъэм къыхэлажьэхэрэр сыд фэдэ субъектхэм ащыпсэухэра?

— Ахэр Адыгэ Республикэм, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар ыкIи Ставрополь крайхэм арысых. ТапэкIэ IэкIыб хэгъэгухэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэми танэсынэу тэгугъэ.

— Шъуигухэлъхэр къы­жъу­дэхъунхэу тышъу­фэлъаIо, Айдэмыр.

— Тхьауегъэпсэу.

ДэгущыIагъэр
Шъаукъо Аслъангуащ.