Музыкэм идунэе ин, цIыфымкIэ ащ имэхьан

Чъэпыогъум и 18-м АР-м и Лъэпкъ тхылъеджапIэ лекцие-концерт «Человек музыкальный: история и современность» ыIоу щызэхащэ­гъагъ. Ар зыгъэхьазырыгъэр ыкIи зезыщагъэр музыкэ-нотэ литерату­рэмкIэ отделым ибиблиограф шъхьаIэу Хьапыщт Марыет.

Мурадэу Iофтхьабзэм иIагъэр лIэужыкIэм — ныбжьыкIэхэм эстетическэ ыкIи духовнэ пIуныгъэ ягъэгъотыгъэныр ары.

Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх медицинэ колледжым иеджа­кIохэр ыкIи искусствэхэмкIэ Адыгэ республикэ колледжэу У. Тхьабысымым ыцIэ зыхьырэм иеджакIохэм ащыщхэр.

КъытэшIэкIыгъэ дунаир мэкъэ зэфэшъхьафхэмкIэ зэлъыпкIагъ: жьыбгъэ шъуй псынкIэр, чъыг­хэм япкIэшъэ Iушъашъ, шыблэ гъуагъор, къэлэ фэжъур, нэ­мыкI мэкъабэр. Мы зэкIэмэ апшъ музыкэр. Мафэ къэс нэбгырэ пэпчъ, фай-фэмыеми, макъэ горэмэ, музыкэм акIэдэIукIы, ау орэд макъэр тигуапэми, тигуаоми тегупшысахэрэп. Музыкэм мэхьанэшхо цIыфым ипсауныгъэкIэ зэриIэр, ащ кIочIэ гъэнэфагъэ зэрэхэлъыр, гур анахь зыщымышIуми мэкъэмэ дахэм, пщыналъэм гум изытет зэрэзэблихъурэр, зэхэшIэ гуапэхэр къызэрэтитырэр, ащ тиIокIэ-шIыкIи, типсауныгъи бэкIэ зэрелъытыгъэр тшIоIофэу дгъэунэфырэп. Ауми, тыщы­гъуаз музыкэм кIочIэшIу зэриIэм, уигъэчэфын, уигъэгъын ыкIи Iэзэгъу хъун зэрилъэкIырэм.

Тхылъ къэгъэлъэгъон инэу тхылъеджапIэм иунэшхо къыщызэIуахыгъэу «Человек музыкальный: история и современность» зыфиIорэр иIэубытыпIэу мы темэр къыриIотыкIыгъ Марыет. Музыкэмрэ цIыфымрэ зэгопчынхэу зэрэщымытым, ижъырэ цIыфыр мы чIым къызытехъуагъэм къыщегъэжьагъэу мэкъабэу зэхэлъ щыIэныгъэр къызэрэхъугъэм къащыуцугъ. ГъашIэм укIоми, учъэми ритмикэ зэрэхэлъыр, а зэкIэ ма­къэкIэ зэхэтхэу зэрэщытыр щы­сэкIэ къыIотагъ. Игъорыгъоу лIэшIэгъухэр къызэкIэлъыкIуагъэх, ахэм мэкъамэу къахэIукIыгъэхэр музыкэм лъапсэ фэхъу­гъэх. ЩыIэкIэ амалхэр псыхьагъэ хъухэзэ, орэдым, музыкэм лъагъо зэрагъотыгъэр, музыкэр жанрэхэмкIэ зэрэзэтырафырэр, ар цIыфыгум къыщежьэу ыкIи ащ фэкIожьэу зэрэщытыр, искусствэ лъагэм, музыкэ дэгъум цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэфищэхэу, зэригъэшIухэу, зэрэ­зэригъашIэхэрэр къыIотагъ. Ду­нэе музыкэм щыцIэрыIо орэдыIохэм ацIэхэр къыриIуагъ, музыкэм кIэлъ мэкъамэр тхыгъэн амалыр я ХI-рэ лIэшIэгъум къызэрэщежьагъэр, композитор цIэрыIохэу Чайковскэм, Моцарт, Бах, Вивальди, Паганини япроизведениехэр скрипкэр къагъэ­гущыIэу, гум зэрэхапкIэхэрэр къэIотакIом кIигъэтхъыгъ.

Музыкэмрэ къашъомрэ зэрэзэготхэр, къашъохэри искусствэм ишъошэ зэфэшъхьафхэу зэрэщытхэр, а зэкIэми гупшысэ купкI инэу яIэр музыкэр зэрэарыр къыIуагъ.

Марыет классическэ музыкэр зэрэапэрэр, джащ фэдэу лъэпкъ музыкэр зием игугъэ­-гукIаехэм атешIыкIыгъэу зэрэщытым къащыуцугъ. Iофтхьабзэр къагъэбаигъ искусствэмкIэ колледжым иеджакIохэм Соня Стасевам фортепианэм Хь. КIыкIым ибалладэ, Александр Тарасенкэм балалайкэм орэдыр ыкIи Борэй Адам пщынэм адыгэ къэшъо орэдхэр къызэрарагъэIуагъэм уагъэ­гушхощтыгъ.

Лекцие-концертыр шIэныгъи, акъыли, шIыкIи зыхэпхэу гъэ­псыгъагъэ, ныбжьыкIэхэм япIуныгъэ-гъэсэныгъэ псыхьагъэнымкIэ ишIуагъэ къызэрэкIощтым тицыхьэ телъ.

Мамырыкъо Нуриет.