Анахь пэрытхэм ащыщ

ЗэфэшIыгъэ Iахьзэхэлъ обществэу «Радуга» зыфиIоу Мыекъопэ районым итыр гъэфэбапIэм чIэт хэтэрыкIхэм якъэгъэкIынкIэ Адыгеим ипредприятие анахь пэрытхэм ащыщ.

Ащ игенеральнэ директорэу Джарымэкъо Хъызыр къызэрэтиIуагъэмкIэ, мы аужырэ илъэ­ситIум нэшэбэгум икъэгъэкIын ары зыдэлажьэхэрэр, ар мы мафэхэм нахь федэу къыха­хыгъ. Ащ лъапсэ фэхъугъэр непэ экономикэм ылъэныкъокIэ къи­ныгъоу тызыхэтыр ары. Мыщ ыпэкIэ помидорыр ыкIи щыбжьыир бэу къагъэкIыщтыгъ. Илъэсым къыкIоцI щэгъогогъо лъэхъан-лъэхъанэу лэжьыгъэр аугъоижьы. ГъэрекIо зэкIэмкIи нэшэбэгу тонн 1800-рэ къа­хьыжьыгъ. Мы илъэсми а къэгъэлъэгъоным къыщамыгъэ­кIэнэу мэгугъэх. Джащ фэдэу экономикэр зыпкъ зиуцожьыкIэ помидорым ыкIи щыбжьыим якъэгъэкIын фежьэжьыщтых.

Хъызыр тызэрэщигъэгъоза­гъэмкIэ, продукцием иIугъэ­кIынкIэ гумэкIыгъо щыIэп, бэу къыкIэупчIэх. Краснодар нэшэбэгу къызщагъэкIырэ комбинатхэр бэу дэтых нахь мышIэми, «Радугэм» ипродукцие идэгъугъэ ыкIи иIэшIугъэ зэрэзэлъашIагъэм къыхэкIэу процент 80-р мы къалэм къикIыхэзэ ащэфы. Джащ фэдэу Москва, Ростов хэкум ащэ, Адыгеири мы продукцием щыкIэрэп. Джащ фэдэу Мыекъуапэ щызэхащэрэ ермэлыкъым предприятиер ренэу хэлажьэ, цIыфхэр къы­фэразэх.

ГъэфэбэпIэ комплексыр зэкIэмкIи гектари 6 мэхъу, непэрэ щыIакIэм диштэу Iэ­мэ-псымакIэхэмкIэ зэтегъэпсы­хьагъ, автоматикэ шIыкIэм тетэу минеральнэ чIыгъэшIухэр къагъэкIыхэрэм арагъэгъотых. ХэтэрыкIыр экологием ылъэныкъокIэ къабзэу щыт, химие рахьылIэрэп, ащ пае мы продукцием къыкIэупчIэх.

— КъэкIыхэрэм якъэухъумэн­кIэ чIыгъэшIоу ыкIи биометодэу дгъэфедэрэм мылъкушхо атекIуа­дэ, — еIо Хъызыр. — Мазэ къэс чIыгъэшIу тонн 20 фэдиз къэтэщэфы, зы килограммым соми 150-рэ ыуас. Нэшэбэгум икъэгъэкIын ахъщэшхо пэIохьэ. Арэу щыт нахь мышIэми, типродукцие ыуасэ зэрэхэтымыгъэхъощтым тыпылъ, сыда пIомэ цIыфхэм яамал зыфэдэр къыдгурэIо, — еIо Хъызыр.

Нэшэбэгум икъэгъэкIын имызакъоу предприятием чъыгхэтэ гектар 25-м мыIэрысэ къыщегъэкIы. Зы гектарым чъыг 670-рэ телъытагъ. МыIэрысэм икъэ­гъэкIынкIэ тикъэралыгъо щагъэ­федэрэ технологие пэрытхэр къызфагъэфедэх. Италием итех­нологие елъытыгъэмэ, чIыгъэшIухэр нахь макIэу рахьылIэх. Ащ нэмыкIэу мыIэрысэ лъэпкъ кIасэхэу «флорина», «либерти», «айдеред» зыфиIохэрэр къагъэ­кIых. КъызэраIорэмкIэ, мы лъэпкъхэр IыгъыгъошIух ыкIи узыр шIурышIукIэ къяуалIэрэп. ХьацIэ-пIацIэхэм къаIэкIэхыгъэ­ным пае ахэм яшIушIэх. Мы­Iэрысэр Адыгеим щыIуагъэкIы, ежьхэм ятранспорткIэ зыпарэми ащэрэп, къакIохэзэ аща­щэфы.

Предприятием нэкъокъогъоу иIэхэм Хъызыр къагъащтэрэп, сыда пIомэ япродукцие идэгъу­гъэкIэ бэмэ зэлъашIагъ ыкIи брендыцIэр къылэжьыгъ.

IофшIакIохэм зэращыкIэхэрэри гумэкIыгъо шъхьаIэу щыIэхэм ащыщэу пащэм къыIуагъ. Ана­хьэу агрономхэр ыкIи рабочэхэр гъотыгъуаех. ЛэжьэпкIэ дэгъу араты нахь мышIэми, ыпэкIэ Iоф зэрашIэщтыгъэм фэдэу джы щыIэ ныбжьыкIэхэм гугъу зырагъэхьынэу фаехэп.

Предприятием ипащэ гъэ­фэбэпIэ бизнесым ылъэныкъокIэ кIэу къежьэрэм лъэплъэ. Илъэс заулэкIэ узэкIэIэбэжьмэ Голландием щыкIогъэ къэгъэлъэгъо­ным хэлэжьагъэх ыкIи Iэмэ- псымэхэр ащ къыращыгъэх. Италием, Францием ащыIэ гъэ­фэбэпIэ хъызмэтшIэпIэ зэтегъэпсыхьагъэхэм ащыкIорэ къэгъэлъэгъонхэм предприятием иагроном ахэлажьэ. Ащ нэмыкIэу зэфэшIыгъэ Iахьзэхэлъ обществэу «Радугэм» игъэхъагъэхэр илъэс зэкIэлъыкIохэм щытхъу тхылъхэмкIэ Урысыем ыкIи Адыгеим къыщыхагъэщыгъ.

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы лъэныкъом епхыгъэу шъолъырым ипредприятие инхэм лъэшэу ынаIэ атет, муниципальнэ ермэлыкъхэм уасэхэм къащыгъэ­кIагъэу социальнэ мэхьанэ зиIэ гъомылапхъэхэр республикэм ащыIуагъэкIынхэм иIахьышIу хешIыхьэ. Ащ нэмыкIэу цIыфхэм IофшIэпIэ чIыпIэхэр ашIомыкIодынхэм фэшI бизнесым хэщагъэхэм къэралыгъо IэпыIэгъу арагъэгъоты.

КIАРЭ Фатим.