Экономикэм ихэхъоныгъэкIэ мэхьанэшхо яI

Адыгэ Республикэм и Мафэхэу Федера­циемкIэ Советым щыкIохэрэм адиштэу СФ-м и Комитетэу экономикэ политикэм фэгъэзагъэм зэхищэгъэ зэхэсыгъор зыфэгъэхьыгъагъэр джырэ инфраструктурэм изэхэщэн ары. ФедерациемкIэ Советым и Комитет итхьа­матэу Андрей Кутеповым ар зэрищагъ.

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, ФедерациемкIэ Советым и Комитетэу экономикэ политикэм фэгъэзагъэм итхьаматэ игуадзэу, Адыге­им ыцIэкIэ СФ-м хэтэу Хъо­псэрыкъо Мурат, Адыгэ Рес­публикэм ыцIэкIэ сенаторэу Александр Наролиныр, Адыгеим и Къэралыгъо Совет —Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, республикэм и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, шъолъырым ихэбзэ къулыкъу­хэм ялIыкIохэр.

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пэублэ гущыIэу къышIыгъэм ФедерациемкIэ Советым и Тхьаматэу Валентина Матвиенкэм, зэкIэ сенаторхэм Адыгеим зигъо Iофы­гъохэу къыщыуцухэрэм язэшIохынкIэ IэпыIэгъу къызэра­фэхъухэрэм, анаIэ къызэратырагъэтырэм апае зэрафэразэр къыщыхигъэщыгъ. Джащ фэдэу КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ республикэмрэ парламентым иапшъэрэ палатэрэ язэдэлэжьэныгъэ шIуагъэу къытырэр къызэраушыхьатырэр кIэуххэу ахэм афэхъухэрэм. Республикэм и Мафэхэу ФедерациемкIэ Советым 2016-рэ илъэсым щыкIуагъэхэм ялъэхъан аштэгъэгъэ унашъохэр зэкIэ щыIэныгъэм щагъэцэкIагъэх. Мыщ дэжьым къэIогъэн фае республикэм хэкIыпIэхэр къыгъотыхэзэ ежь­ежьырэу къэуцурэ Iофыгъохэм ащыщыбэхэр зэрэзэшIуихы­хэрэр.

«Республикэм хэхъоныгъэ ешIы, цIыфхэм щыIэкIэ-псэукIэу яIэр нахьышIу мэхъу, промышленнэ производствэм ииндекс хэхъо. ДжырэкIэ сомэ миллиард 77-рэ зытефэрэ инвестпроектхэр зэкIэ щыIэныгъэм гъэцэкIагъэ щэхъух. Мыщ дэжьым къэ­Iогъэн фае гугъэпIэ инхэр эко­курортэу «Лэгъонакъэрэ» промышленнэ паркэу Тэхъутэмыкъое районым щашIыщтымрэ зэрятпхыхэрэр. А проектышхо­хэм язэшIохын амал къытыщт зекIоным ыкIи экономикэм хэ­­хъоныгъэ ашIынымкIэ. НепэкIэ инвесторхэу а проектхэм къа­хэлажьэ зышIоигъохэр щыIэх. Пстэуми апэу гъогухэр, транспорт зэхэкIыпIэхэр шIыгъэнхэм ылъэныкъокIэ ары», — къы­Iуагъ республикэм и ЛIышъхьэ.

Ащ нэужым къэгущыIагъ АР-м экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур. 2020 — 2024-рэ илъэсхэм Адыгэ Республикэм исоциальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ иунэе программэу УФ-м и Правительствэ ыухэсыгъэм тегъэпсыхьагъэу инфраструктурэ проектхэр гъэцэкIагъэ зэрэхъухэрэм иIофыгъо игъэкIотыгъэу ар къыщыуцугъ.

Республикэм хэхъоныгъэ ышIы­нымкIэ анахь мэхьанэшхо зэратыхэрэм ащыщ промышленнэ шъолъырэу Тэхъутэмыкъое районым щагъэпсыщтыр.

Ащ гектари 194-рэ ыубытыщт, нэ­ужым игъорыгъозэ гектар 1000-м нагъэсын мурад яI.

Про­ектым епхыгъэ IофшIэнхэр аублэ­гъа­хэх. Инфраструктурэм игъэпсын ары ахэр зэпхыгъэхэр.

Ащ нэмыкIэу пшъэрылъыбэмэ язэшIохын фэгъэзэгъэщт паркэу «Ромекс — Теучежский» зыфиIорэр мэлажьэ. Промыш-леннэ проект заулэ а чIыпIэм щы­зэшIуахын ямурад. Адыгэ­къалэ, Тэхъутэмыкъое ыкIи Теуцожь районхэм цIыфхэр зычIэсыщтхэ ыкIи социальнэ мэхьанэ зиIэ унэхэм яшIын ащэкIо.

Проектхэу рахъухьагъэхэр пхыращынхэм пае хэбзэ къулыкъухэм инфраструктурэр нахь Iэрыфэгъу зэрэхъущтым елъытыгъэ Iофыгъохэу къэуцухэрэр зэшIуахых. ГущыIэм пае, ПАО-у «Россети» зыфиIорэм дашIыгъэ зэзэгъыныгъэм къызэрэдилъы­тэрэм тетэу сомэ миллиарди 2,5-р электроподстанциищмэ язэтегъэпсыхьан, джащ фэдэу электричествэр зэрыкIорэ линиехэм яшIын апэIуагъэхьащт.

Гъэстыныпхъэ шхъуантIэр тэрэзэу, икъоу алъыгъэIэсы­гъэным иIофыгъо зэшIохыгъэ хъуным пае газрыкIуапIэмрэ газгощыпIэ станциеу «Новый Сад» зыфиIорэмрэ яшIын макIо, ар 2023-рэ илъэсым атIупщынэу ары.

Мыщ дэжьым къэIогъэн фае газгощыпIэ станциищмэ язэтегъэпсыхьан гъэпсынкIэгъэным иIофыгъо зэшIохыгъэн зэрэфаер.

Адыгеим ихэбзэ къулыкъу-хэм ялIыкIохэм сенаторхэм за­фагъэзагъ инвестиционнэ Iоф­тхьабзэхэм язэшIохынкIэ пIа­лъэхэр нахь гъэкIэкIыгъэнхэмкIэ IэпыIэгъу къафэхъунхэу. Зигугъу тшIырэр ГРС-у «Псэкъупс», «Хьащтыку» ыкIи «Прикубанскэр» зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ Iофтхьабзэхэм язэшIохын ары.

Транспорт инфраструктурэм ихэхъоныгъэ фэгъэхьыгъэу къы­хэмыгъэщыгъэмэ мыхъущтыр экокурортэу «Лъэгъонакъэ» зэ­рашIыщтым телъытагъэу рес­публикэм къихьэрэ зекIохэм япчъагъэ нахьыбэ зэрэхъущтыр къыдэлъытэгъэн зэрэфаер ары. Ащ къыхэкIэу джырэкIэ агъэфедэрэ автомобиль гъогухэр зэтегъэпсыхьэгъэнхэ, кIэхэр шIыгъэнхэ фае.
Транспорт инфраструктурэм ихэхъоныгъэкIэ анахь мэхьанэ зэратырэ Iофтхьабзэхэм ащыщ къалэу Мыекъуапэ иурамэу Хьа­хъуратэм ыцIэкIэ щытым иавтомобиль гъогу изэтегъэ­псыхьан. Федеральнэ автомобиль гъогуитIу ащ зэрепхы. Зыгъэпсэфыгъо лъэхъаным гъо­гухэм транспортэу чэщ-зымафэм арыкIорэр мин 23-м шIокIы. АвтотуристхэмкIи рес­публикэм икъэлэ шъхьаIэ щы­псэухэрэмкIи пэрыохъуныгъабэ ащ къыпкъырэкIы.

Адыгэ Республикэм къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэ зыхъугъэм ия 100-рэ илъэс зыщыхагъэунэфыкIыщтым ехъулIэу мэфэкIым изыфэгъэхьазырын, ирегъэкIо­кIын афэгъэзэгъэ комитетым къыдыригъэштагъ а гъогур зэтегъэпсыхьан зэрэфаем. 2023-рэ илъэсым федеральнэ IэпыIэгъу къаратыным иамал ФедерациемкIэ Советым зэхэсыгъоу иIагъэм щыхэплъагъэх.

Проектыр республикэм щыгъэцэкIэгъэным пае Мыекъуапэ къыщызыухьащт гъогум ишIынкIэ Iофышхо агъэцэкIагъ. А псэуа­лъэм лъэшэу ишIуагъэ къэкIощт республикэм итранспорт амал­хэм хэпшIыкIэу заушъомбгъунымкIэ. Хьылъэзещэ машинэхэу а гъогум рыкIохэрэми ипчъагъэ къыкIыригъэчыщт. А пстэуми яшIуагъэкIэ гъогузекIоныр нахь щынэгъончъэ, нахь Iэрыфэгъу хъущт, къалэу Мыекъуапи экологиемкIэ изытет нахь дэгъущт.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, респуб­ликэм Iофышхо щагъэцакIэ транспорт инфраструктурэм изэхэщэнкIэ. Адыгеим ихэбзэ къулыкъухэр мэгугъэх федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу а IофшIэныр нахь псынкIэу гъэцэкIагъэ хъунымкIэ ишIуагъэ къэкIонэу, республикэм иэкономикэ ихэхъоныгъи нахь зыкъыIэтынэу.

АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу
Сурэтхэр А. Гусевым тыри­хыгъэх.