Япсауныгъэ къызэраухъумэщтым пылъых

Проектэу «Нахьыжъхэр» зыфиIорэм къыдыхэлъытагъэу пIэ­лъэ кIыхьэм узылъыплъэн фэе сымаджэхэу зыныбжь хэ­кIо­тагъэхэр ыкIи сэкъатныгъэ зиIэхэр зыщаIыгъ унэхэм ачIэс­хэм яфэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн зэрэзэшIуахыщт шIы­кIэм иушэтын УФ-м ишъолъыр заулэ хэлажьэ.

Адыгеир проектыр зыгъэцакIэхэрэм ахэмыхьагъэми, мы Iофым хэлажьэхэрэм я Ассоциацие иIэпыIэгъу хэлъэу, АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ унашъо ышIыгъ муниципальнэ образованиехэм ащыщ горэм 2021-рэ илъэсым ушэтыныр щызэхащэнэу. IофшIэн гъэнэфагъэр зэшIохыгъэ хъугъэ, ащ амал къытыгъ социальнэ фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн фэгъэзэгъэ организацие пстэуми 2022-рэ илъэсым ащ фэдэ IофшIакIэр зэлъягъэшIэгъэнымкIэ.

Iофтхьэбзэ зэхэубытагъэм хэхьэх лъыплъэныр, псауныгъэр къэухъумэгъэныр, социальнэ ыкIи психологическэ IэпыIэгъур, цIыфым ищыIэкIэ-псэукIэ на­хьышIу шIыгъэныр.

Гъогу картэу агъэнэфагъэм къыхиубытэу АдыгеимкIэ со­циальнэ фэIо-фашIэхэр зыгъэ­цэ­кIэрэ организациехэм яIофы­шIэхэм зигугъу къэтшIыгъэ Ассоциациер кIэщакIоу егъэ­джэнхэр афызэхащагъэх. Со­циальнэ IофышIэ 26-мэ, учреж­дение 13-мэ къарыкIыгъэхэ нэбгырэ тIурытIу мы илъэсым жъоныгъуакIэм и 12-м къыщегъэжьагъэу пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу яшIэныгъэхэм ахагъэхъуагъ. Егъэджэнхэр окIо­фэ ныбжь зиIэу пIэм хэлъхэм яфэIо-фашIэхэр зэрафэбгъэцэкIэн, уазэ­радэгущыIэн, къа­бзэу ахэр зэрэпIыгъын фаер ыкIи нэмыкIыбэхэри къафаIотагъэх.

ШIэныгъэу арагъэ­гъотыгъэхэр зэфэ­хьы­сыжьыгъэнхэм фэшI мэкъуогъум и 20-м Москва къикIыхи Ассоциацием хэтхэу Ю. Ушаковар, А. Матвеевар ыкIи М. Ясенскаяр Адыге­им къэкIуагъэх. Мы мафэхэм ахэр зыныбжь хэкIотагъэхэр ыкIи сэкъатныгъэ зи­Iэхэр зыщаIыгърэ унэм щыIэх, ыпэкIэ зигугъу къэтшIыгъэ социальнэ IофышIэ­хэм нэрылъэгъоу егъэджэнхэр афызэ­хащэх, шIэныгъэу аIэ­кIэлъымкIэ къадэгуащэх. Сэ­­­къатхэу, ежь-ежьырэу зекIон зымылъэкIыхэрэм, пIэм хэлъхэм уазэрадызекIон ыкIи тэрэзэу зэрэбгъэшхэн, къэбзэныгъэм ылъэныкъокIэ фэIо-фашIэу афэбгъэцэкIэн фаехэр къарагъэлъэгъух. Iофтхьабзэр мэфиплIырэ кIощт. КIэухым социальнэ Iофы­шIэхэм яшIэныгъэхэр къызэ­рагъэшъыпкъэжьыгъэр къэзыушы­хьатырэ тхьапэхэр къара­тыщтых.

Социальнэ IофышIэхэм шIэны­гъэу зэрагъэгъотыгъэмкIэ нэ­ужым яIофшIэгъухэм, джащ фэ­дэу «Школа родственного ухода» зыфиIорэмкIэ зиIахьыл гупсэ пIэм хэлъхэм адэгощэщтых.

ПIэлъэ кIыхьэм узылъыплъэн фаехэм ясистемэ гъэпсыгъэнымкIэ Ассоциацием ипащэу Юлия Ушаковам къызэриIуагъэм­кIэ, егъэджэнымкIэ пшъэ­рылъэу яIэхэм ащыщ фэIо-фашIэхэр тэрэзэу агъэцэкIэнхэм социальнэ IофышIэхэр фэгъэсэгъэнхэр. Ежьхэм зызэрагъасэрэм имызакъоу шIэныгъэу зэрагъэгъоты­гъэмкIэ яIофшIэгъухэми адэгощэнхэ фае. Ащ пае IэпэIэсэныгъэ зыхэлъ кIэлэегъаджэу щытынхэ ыкIи психологическэу ащ фэхьазырынхэ фае. Апэ социальнэ IофышIэхэм лекцие афызэхащагъ, пIэм хэлъ сымаджэ­хэм къяузын ылъэкIыщтхэм ащагъэгъозагъэх. Нэужым мы купым хахьэхэрэм уазэрадызе­кIон фаер, гущыIэм пае, сыма­джэм ыпкъынэ-лынэ умыгъэузэу зэрэзэпыбгъэзэщтыр, курэжъыем зэрибгъэтIысхьащтыр, зэ­рыбгъэшхэщтыр, нэмыкIхэри нэ­рылъэгъу афашIыгъ.

Iофтхьабзэр зэхэщагъэ зэрэ­хъурэм зыщигъэгъозагъ АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мыр­зэ Джанбэч.

— ПIэлъэ кIыхьэм узылъыплъэн фаехэм атегъэпсыхьэгъэ проектым игъэцэкIэн тиреспуб­ликэ апэрэу хэлажьэ, — къе­Iуатэ министрэм. — Апэ онлайн-шIыкIэм тетэу социальнэ IофышIэхэр еджагъэх, ахэм шIэныгъэу зэрагъэгъотыгъэр Москва къикIыгъэ лIыкIо купым джы еушэты. Социальнэ Iофы­шIэм фэIо-фашIэхэм япхыгъэ лъэныкъо пстэуми ахишIыкIын фае, апэрэ медицинэ IэпыIэ­гъум къыщегъэжьагъэу психоло­гическэу ухьазырыныгъэ дэгъу IэкIэлъыным нэс. Мы IофтхьабзэмкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу щытыр лъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу цIыфхэм япсауныгъэ къэухъумэгъэныр, ящыIэныгъэ лъыгъэкIотэгъэныр ары. Зыныбжь хэкIотагъэхэр ыкIи сэкъатныгъэ зиIэхэр зэрэчIэ­тымыдзыжьыгъэхэр нафэ афэ­пшIын фае. Iофтхьабзэу зэхат­щэхэрэр зыфэгъэхьыгъэр ахэм япсауныгъэ къэухъумэгъэныр ары. Пшъэрылъэу тиIэхэм ащыщ нэжъ-Iужъхэр зыщаIыгъ унэхэм ачIэсхэм профессиональнэ IэпыIэгъу зэрядгъэгъотырэм имы­закъоу, пIэм хэлъ сымаджэ зезыхьэхэрэм тишIуагъэ ядгъэ­кIыныр.

Министрэм къызэриIуагъэмкIэ, бысымхэр чыжьэу IукIынхэ хъумэ нэжъ-Iужъхэр ыкIи сэ­къатныгъэ зиIэхэр зыщаIыгъ унэхэм охътэ гъэнэфагъэкIэ яIа­хьылхэр къащэх, нэужым ахэр чIащыжьых. Джащ фэдэхэм адэжь социальнэ IофышIэхэр кIохэзэ алъыплъэнхэ алъэкIыным фытегъэпсыхьэгъэ шIыкIакIэхэм алъэхъух. Правительствэ мэхьанэ иIэу ащ игъэцэкIэн тегущыIэх. Пилотнэ шъолъырхэм тиреспубликэ ахэхьагъ. Мы про­ектыр апэрэу зыщагъэцакIэ­хэрэм ащыщ къалэу Ставрополь. 2023-рэ илъэсым къыщыублагъэу зэкIэ адрэ шъолъырхэри мы Iофтхьабзэм хэлэжьэщтых. Красногвардейскэ районым пIэлъэ кIыхьэм узылъыплъэн фаехэм афытегъэпсыхьэгъэ программэм игъэцэкIэн мы уахътэм Iоф дешIэ. Нэжъ-Iужъхэр ащ лъэшэу рыразэх, япсау­ныгъэ къызэтегъэнэгъэнымкIэ мы Iофтхьабзэм ишIуагъэ къы­зэ­рэкIорэм щэч хэлъэп.

АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Ми­нистерствэ пэшIорыгъэшъэу къы­зэритыгъэмкIэ, IэпыIэгъу зищыкIэгъэ нэжъ-Iужъ 500-м ехъу тиреспубликэ щагъэунэфыгъ. Мы илъэсым иIоныгъо мазэ социальнэ фэIо-фашIэхэр зыщырагъэгъотырэ организации 4-у къалэу Мыекъуапэ, Кощ­хьэблэ ыкIи Тэхъутэмыкъое районхэм адэтхэм технологиякIэхэр ащагъэфедэнхэу аублэщт. Ащ ишIуагъэкIэ социальнэ фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн нахьышIум ылъэныкъокIэ зэхъокIыныгъэхэр фэхъущтых.

ПIэлъэ кIыхьэм узылъыплъэн фаехэм атегъэпсыхьэгъэ программэр щыIэныгъэм щыпхырыщыгъэ зыхъукIэ, зыныбжь хэкIотагъэхэм ыкIи сэкъатныгъэ зиIэхэм ящыIэкIэ-псэукIэ нахьы­шIу хъущт, япсауныгъи къаухъу­мэн алъэкIыщт. Джары къэралыгъом пшъэрылъ шъхьаIэу зы­фигъэуцужьырэр.

КIАРЭ Фатим.
Сурэтхэр Iэшъынэ Аслъан ты­рихыгъэх.