IофшIэныр щынэгъончъэным лъэплъэх

Адыгэ Республикэм социальнэ-IофшIэн зэфы­щытыкIэхэр щыгъэIорышIэгъэным фэгъэзэгъэ лъэныкъуищ комиссием джырэблагъэ зэхэсыгъо иIагъ. Ар зэрищагъ АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч.

Пэублэм зэнэкъокъоу «Iоф­шIэныр къэухъумэгъэнымкIэ ор­ганизацие анахь дэгъур» зыфиIоу 2021-рэ илъэсым зэхащэгъагъэм текIоныгъэ къыщыдэзыхыгъэхэм министрэр афэгушIуагъ ыкIи шIухьафтынхэр аритыжьыгъэх.

Илъэс 19 хъугъэу мы зэнэ­къокъур Адыгеим щызэхащэ. IофшIэныр щынэгъончъэным, IофшIапIэхэм цIыфхэм шъобж ащытещагъэ мыхъуным иамал­хэр IофшIэн языгъэгъотыхэрэр нахьышIоу лъыплъэнхэм ар фытегъэпсыхьагъ. Республикэм ит организации 142-рэ ащ хэлэжьагъ.

СатыушIыным епхыгъэ организациехэм алъэныкъокIэ апэрэ чIыпIэр къыдэзыхыгъэр пшъэ­дэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Газпром трансгаз Краснодар» зыфиIорэр ары.

СатыушIыным емыпхыгъэ организациехэмкIэ апэрэ чIыпIэр фагъэшъошагъ Адэмые унэ-интернатэу Ягъумэ Марыет зипащэм.

ЦIыфхэм IофшIапIэ ягъэгъотыгъэнымкIэ федеральнэ къулыкъум и ГъэIорышIапIэу Адыгеим щыIэм ипащэу Галина Цыганковам 2021-рэ илъэсым Адыгеим щыпсэухэрэм IофшIэпIэ чIыпIэу арагъэгъотыгъэм фэгъэхьыгъэу зэфэхьысыжь­хэр къышIыгъэх. Ащ къызэриIуа­гъэм­кIэ, 2021-рэ илъэсым IофшIэпIэ чIыпIэ зиIэу атхыгъэхэм япчъагъэ мини 185,36-рэ мэхъу, джащ фэдэу IофшIапIэ зимы­Iэхэм япчъагъэ мин 16,44-кIэ къырагъэIыхыгъ.

Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн къы­дыхэлъытагъэу нэбгырэ 4455-мэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр арагъэгъотынхэу щытыгъ. 2021-рэ илъэсым щылэ мазэм ыкIи тыгъэгъазэм а пчъагъэр 5484-м нагъэсын алъэкIыгъ. IофшIапIэм Iумытхэу ышъхьэ фэлажьэхэрэ нэбгырэ 203-мэ къэралыгъо фэIо-фашIэхэр афагъэцэкIагъэх. Унэе IофшIапIэ къызэIузыхыгъэ нэбгырэ 44-р атхыгъ.

2021-рэ илъэсым IофшIэн зэзэгъыныгъэхэр нэбгырэ 4048-мэ адашIыгъэх. ЦIыфхэм Iоф­шIэпIэ чIыпIэхэр ягъэгъотыгъэн­хэмкIэ къулыкъум зэкIэмкIи ер­мэлъыкъ 64-рэ зэхищагъ, ахэм IофшIэн языгъэгъотырэ пэщэ 53-рэ ахэлэжьагъ. Ермэлыкъым ишIуагъэкIэ нэбгырэ 404-мэ IофшIэпIэ чIыпIэхэр ара­гъэгъотыгъэх. Унэе IофшIапIэ къызэIуахынымкIэ нэбгырэ 222-мэ, джащ фэдэу унэе хъыз­мэтшIапIэ агъэпсынымкIэ нэ­бгыри 136-мэ къэралыгъо соци­альнэ IэпыIэгъу аратыгъ. Къэралыгъо статистикэмкIэ Федеральнэ къулыкъум Краснодар краимкIэ ыкIи Адыгэ Рес­публикэмкIэ и ГъэIорышIапIэ къызэритыгъэмкIэ, 2021-рэ илъэ­сым аныбжьыкIэ Iоф зышIэн зылъэкIыщтхэм япчъагъэ нэбгы­рэ мин 202-рэ хъоу респуб­ликэм щатхыгъ. 2020-рэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ егъэ­пшагъэмэ, а пчъагъэр 0,4-кIэ нахьыб. Ахэм ащыщэу нэбгырэ мини 185,2-мэ Iоф ашIэ, Iоф зымышIэхэрэм япчъагъэ нэбгырэ мин 16,8-рэ мэхъу.

Мы гумэкIыгъор дэгъэзы­жьыгъэным фэIорышIэрэ межведомственнэ IофшIэкIо купхэр муниципальнэ образова­ниехэм зэкIэми ащызэхащагъэх. Муниципалитет пэпчъ ежь екIолIэ­кIэ гъэнэфагъэхэр къыгъотызэ пшъэрылъхэр зэшIуехых.

IофшIэн зэфыщытыкIэхэр шапхъэхэм адиштэнхэм ыкIи IофшIэнымкIэ хэбзэгъэуцугъэр республикэм гъэцэкIагъэ зэрэщыхъурэм фэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ ми­нистрэм иапэрэ гуадзэу Ирина Ширинар. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, предприятиехэм аIут нэ­бгырэ 3597-мэ япсауныгъэ зэрар езыхын зылъэкIыщт Iоф­шIэн агъэцакIэ. Ахэм компенсациехэр къэралыгъом къареты: ыпкIэ хэлъэу зыгъэпсэфыгъо мэфэ тедзэхэр къафыхагъахъо, Iоф зэришIэрэ сыхьат пчъагъэр афагъэкIэкIы, лэжьапкIэр хэгъэхъуагъэу араты. 2021-рэ илъэсым IофшIапIэм щыIэхэу шъобж зытещагъэ хъугъэхэм япчъагъэ фэди 1,2-кIэ нахьыбэ хъугъэ. Мы уахътэм къыриубытэу хъугъэ-шIэгъэ 50 агъэу­нэфыгъ, нэбгыри 3-мэ ядунай ахъожьыгъ, нэбгыри 6-мэ шъобж­хэр атещагъэхэ хъугъэ. IофшIапIэм щыIэхэу шъобж зы­тещагъэхэр нахьыбэу зыща­гъэунэфыгъэхэр Мыекъуапэ (про­цент 88-рэ), Адыгэкъалэ (проценти 4), Мыекъопэ рай­оныр (проценти 4), IофшIапIэхэм фыкъоныгъэхэр къа­щы­мыгъэ­хъугъэнхэм, IофшIэнымкIэ хэ­бзэгъэуцугъэхэр, шап­хъэхэр амыу­къонхэм фэшI АР-м Iоф­шIэнымкIэ и Къэралыгъо инспекцие иинспекторхэм уплъэ­кIун 346-рэ ашIыгъ, IофшIэн зэфыщытыкIэхэм ыкIи IофшIэныр щынэгъончъэным алъэ­ныкъокIэ хэу­къоныгъэ 358-рэ къыхагъэщыгъ, IофшIэн языгъэгъоты­хэрэм протоколи 112-рэ афызэхагъэуцуагъ.

Мырзэ Джанбэч къызэрэ­хигъэщыгъэмкIэ, республикэм IофшIэныр щынэгъончъэу щызэхэщэгъэным ыкIи фыкъоныгъэхэр нахь макIэ шIыгъэнхэм япхыгъэ IофшIэныр гъэлъэшыгъэныр Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пшъэрылъэу къафигъэуцугъ. Джащ фэдэу республикэм ит предприятиехэм аккредитацие зиIэ орга­низациехэм ащеджагъэу аIут нэбгырэ пчъагъэм хэгъэхъо­гъэнэу, IофшIапIэхэм яамалхэм уасэ афашIынэу, ахэм зэра­лъыплъэхэрэр агъэлъэшынэу къафигъэпытагъ.

Iофтхьабзэм хэлэжьагъэхэм къызэраIуагъэмкIэ, гумэкIыгъоу къэуцухэрэр икъоу зэшIохыгъэ зыхъухэкIэ, хэбзэIахьэу ыкIи страховой тынэу къаугъоихэрэм ахэхъощт, республикэ бюджетым къихьэрэ ахъщэри нахьыбэщт. Ащ ишIуагъэкIэ экономикэмкIэ ыкIи социальнэ лъэныкъомкIэ пшъэрылъэу щытхэр зэрифэшъуашэу зэшIохы­гъэхэ хъущт.

КIАРЭ Фатим.