ЕгъашIэм ащыгъупшэщтхэп

Я 40-рэ гвардейскэ къэзэкъ полкым инэпэеплъэу мэкъуогъум и 8-м мемориальнэ мыжъобгъу Мыекъопэ политехническэ техникумыр зычIэт унэм къыщызэIуахыгъ.

Полкыр Адыгэ хэкум игъэцэкIэкIо комитет иунашъокIэ 1941-рэ илъэсым чъэпыогъум и 22-м къалэу Мыекъуапэ щызэхащэгъагъ. Ащ Адыгэ полккIэ еджэгъагъэх, ыцIэ къыгъэшъыпкъэжьэу ар фронт зэфэшъхьаф­хэм ахэлэжьагъ, хэгъэгур къыухъумагъ.

Полкым лъэпкъ зэфэшъхьаф­хэм ялIыкIохэр хэтыгъэх. Адыгеим ыкIи Краснодар краим икъутырхэм ащыщхэм егъэзыгъэ хэмылъэу зарагъэтхыгъагъ. Амы­штагъэу къэнагъэри мэкIагъэп.

Зэхащэгъэ полкыр Дзэ Плъы­жьым ия 29-рэ кавалерийскэ къэзэкъ полкыкIэ хэхьэгъагъ, ау зэолIэу хэтхэр зэресагъэхэу, ащ «Мыекъопэ» е «Адыгэ» полккIэ еджэщтыгъэх.
ЗэолI-кавалеристхэм пыир тыдэкIи щызэхакъутагъ, апсэ емыблэжьхэу зэуагъэх, къызэ­кIэмыкIохэу нэмыцхэр зэкIафагъэх. Адыгэ полкым ибыракъ хэлъыгъэ бгъэхалъхьэхэу Быракъ Плъыжьым, Александр Невскэм, Кутузовым яорденхэм ар зэкIакIор ымышIэу зэрэзаорэр къаушыхьатыщтыгъ. Къалэу Барановичи шъхьафит зэрашIы­жьыгъэм пае «Барановическэ полккIи» еджэгъагъэх.

Зэо гъогу къиныр Адыгэ пол­кым Прагэ щиухыгъ, 1945-рэ илъэсым Iоныгъом и 25-м Мые­къуапэ къыгъэзэжьыгъагъ. Къэ­лэдэсхэр къэгъагъэхэр аIыгъхэу зэолIхэу ТекIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэм апэгъокIыгъагъэх. Кавалеристхэр урамэу Краснооктябрьскэм къырыкIогъагъэх.

ШIэжьыр къалэжьыгъ

Адыгэ кавалерийскэ полкым фэгъэхьыгъэ зэхахьэр Адыгэ Республикэм иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къоджэ Ас­лъан къызэIуихыгъ. Ащ къе­кIо­лIэгъагъэх ветеранхэм якъэлэ организацие, муниципалитетым игъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэихъухьэ органхэм, Адыгэ Хасэм, ДОСААФ-м ишъолъыр къутамэ, общественнэ организациехэм ялIыкIохэр, полкым хэтыгъэхэм къатекIыгъэхэр.

КъэгущыIагъэхэм полкым хэтэу зэуагъэхэм, бгъэхалъхьэхэр къызфагъэшъошагъэхэм, зэо мэхъаджэу зыхэтыгъэхэм афэгъэхьыгъэ къэбархэр къаIотагъэх. Кущевскэ заом хэлэжьагъэхэм лIыгъэу зэрахьагъэр ЛIымыщэкъо Рэмэзанэ, Азэ­щыкъ Геннадий, Павел Романовым къэзэрэугъоигъэхэм агу къагъэкIыжьыгъэх.

ШIэжь мыжъобгъур къызызэIуахым ыуж автопробегым хэлэжьэрэ автомобильхэр къэралыгъом ыкIи ТекIоныгъэм ябыракъхэмкIэ гъэкIэрэкIагъэ­хэу станицэу Дондуковскэм ежьа­гъэх. Зэо ужым я 40-рэ гвардейскэ кавалерийскэ къэзэкъ полкыр зычIэсыгъэ унэу джы мэкъумэщ техникумыр зычIэтми шIэжь мыжъобгъу къыщызэIуахыгъ.

Митингыр Джэджэ районым ипащэу Николай Бровиным къызэIуихыгъ. Къоджэ Аслъан полкым изэо гъогу хьылъэ зы­фэ­дагъэм цIыфэу къызэхэхьагъэхэр нэIуасэ фишIыгъэх.
«Адыгеим щыщхэу, Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэхэу, хэгъэгум икъэу­хъумэн зыпсэ фэзыты­гъэхэм яшIэжь егъа­шIэм тщымы­гъупшэным фэгъэхьыгъэ Iоф­тхьабзэу зэхатщэхэрэм чанэу къахэлажьэхэрэм, зишIуагъэ къытэзыгъэ­кIыгъэхэм зэкIэми «тхьашъуегъэпсэу» ятэIо, — къыIуагъ ащ.

Лъэшэу тыфэраз тхакIоу, полковникэу, журналистэу, тарихъ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Сыджыхьэ Хьазрэтбый Исхьакъ ыкъом. Ащ Адыгэ полкыр зызэхащагъэм къыщегъэжьагъэу Мыекъуапэ къызигъэзэжьыгъэм нэс зэолI-кавалеристхэм гъогоу къакIугъэр, пыим зэрэпэуцужьыщтыгъэхэр, зыкIыныгъэ ин зэрахэлъыгъэр къизыIотыкIырэ къэбархэр къы­зэриугъоигъэхэм ыкIи заом фэгъэхьыгъэ тхылъхэр зэритхыгъэхэм тегъэгушхо.

Адыгэ Республикэм иветеранхэм я Советрэ фондэу «Те­кIоныгъэмрэ» тапэкIи шIэжьым фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр зэ­хэщэгъэным пылъыщтых.

Иван Бормотов.

Адыгэ Республикэм иветеранхэм я Совет итхьаматэ игуадз.