Лъэныкъуабэмэ анэсых

Мэлылъфэгъу мазэм къыщыублагъэу кIуа­чIэ зиIэ хъугъэ унэшъуакIэхэм янахьыбэр цIыфхэм япенсиехэм, бизнесым, кIэлэцIыкIу кэшбэкым ыкIи Украинэм щыкIорэ хэушъхьафыкIыгъэ операцием хэлажьэхэ­рэм фэгъэкIотэныгъэу афашIыгъэхэм афэгъэхьыгъэх.

Проценти 8,6-рэ къафыхагъахъо

Тикъэралыгъо щыпсэурэ пенсионер миллиони 4 фэдизмэ мэлылъфэгъум иапэрэ мафэ къыщыублагъэу социальнэ пенсиеу къаратырэм проценти 8,6-рэ къафыхагъэхъуагъ.

Зипенсие къызфалъытэжьыщтхэм ахалъытагъэх сэкъатныгъэ зиIэхэр, IофшIэгъэ илъэс макIэ зиIэу зыгъэпсэфыгъо уахътэм нэсыгъэхэр, унагъор зыIыгъы­гъэ цIыфыр щымыIэжьымэ, зянэ-зятэхэр зимыIэжьыхэр е зыдэщыIэхэр зымышIэхэрэр.

Социальнэ IэпыIэгъум хэфагъэхэм пенсиер къафалъытэжьыным фэшI лъэIу тхылъ атхынэу ищыкIагъэп.

ТапэкIэ зипенсие къызфалъытэжьыгъагъэхэм Iоф зымышIэхэрэ ыкIи дзэ пенсионерхэр ахэфэгъагъэх. Президентэу В. Путиным охътабэ тыримыгъашIэу джыри социальнэ IэпыIэгъухэм къызэрэхагъэхъощтым Iоф зэрэдашIэщтыр къыIуагъ.

Зэо-зэпэуцужьхэм яветеранхэм ахалъытэщтых

Украинэм щыкIорэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием Урысыем щыщэу хэлажьэхэрэм зэкIэми «зэо-зэпэуцужьхэм яветеран» зыфиIорэ цIэр афагъэшъошэщт, ащ фэдэ унашъом В. Путиныр кIэтхэжьыгъ.

«О ветеранах» зыфиIорэ къэралыгъо законми хэгъэхъонхэр фашIыгъэх. Мы лъэхъаным Украинэм щыкIорэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэфагъэхэм фэгъэкIотэныгъэхэр хабзэм афишIыщтых, сэкъатныгъэ зиIэ хъугъэхэм ахъщэ IэпыIэгъукIэ адеIэщтых.

ТапэкIэ ащ фэдэ фэгъэкIотэныгъэхэр зыфашIыщтыгъэхэр Афганистан, Чэчэным ыкIи Сирием за­къыщызыIэтыгъэгъэ Iэшэ зэпэуцужьхэм ахэлэжьа­гъэхэр ары.

УнэшъуакIэм къызэрэщиIорэмкIэ, Украинэм, Донбасс ыкIи Луганскэ народнэ республикэм ащыIэ уIэшыгъэ структурэхэм ахэлажьэхэрэм апае федеральнэ фондым IэпыIэгъоу сомэ миллиарди 5 фэдиз къыхагъэ­кIыщт. Ветеран статус зиIэ хъугъэхэр социальнэу къэухъумагъэх, лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ фитыныгъэ гъэнэфагъэхэр яIэ хъущт. Ахэр афэгъэ­хьыгъэх хьакъулахьхэм, коммунальнэ фэIо-фашIэхэм ауасэ итын, транспортым, нэмыкIхэми.

КIэлэцIыкIу кэшбэкыр

КIэлэцIыкIухэр зиIэхэм гъэтхапэм и 31-м къыщегъэжьагъэу ахэр лагерьхэм агъакIохэ ашIоигъомэ, путевкэу къафащэфырэм ыуа­сэ ызыныкъо къафызэкIагъэкIожьыщт.

Ахъщэр картэу «Мирым» икIын фае, компенсациери ащ къырагъэхьажьыщт. Сабыйхэр зыдэкIощт лагерьхэр сайтэу «Мирпутешествий.РФ-м» итых, путев­кэхэри ащ къыщыпщэфынхэ плъэкIыщт. Путевкэм сомэ мин 40 ыуасэмэ, сомэ мин 20-м къыгъэзэ­жьыщт, нахь лъапIэмэ, процент 20-р къыуатыжьыщт.

КIэлэцIыкIу кэшбэкыр затIупщыгъэр икIыгъэ илъэсыр ары, мыгъэ ащ кIуачIэ зиIэщтыр гъэтхапэм и 31-м къыщыублагъэу Iоныгъом и 30-м нэс. 2021-рэ илъэсым кIэлэцIыкIу путевкэхэу кэшбэкыр зигъусэхэр сабый мин 420-рэ фэдизмэ агъэфедагъ, мы илъэсым мин 20 фэдиз джыри ахэм къахэхъощт.

Илъэс 14 узыхъукIэ

Илъэс 14 ухъоу паспорт къызыуатыкIэ, порталэу «Госуслуги» зыфиIорэм зыщяб­гъэтхын уфитэу унэшъуакIэ къыдэкIыгъ.

Уатхыным пае СНИЛС-р, паспортыр, мобильнэ телефоным иномер, электроннэ почтэм иадрес ябгъэ­тхынхэ фае.

Илъэс 14 джыри мыхъугъэхэми регистрацие зарагъэшIын алъэкIыщт, ау ахэм янэ-ятэхэр е алъыплъэн­хэу агъэнэфагъэхэр ягъусэнхэ фае. Ахэми а порталыр зэрагъэфедэнэу щыIэр макIэп. Электроннэ дневникхэм адэплъэнхэ алъэкIыщт, унэм щагъэцэкIэн фэе IофшIэнэу къаратыгъэхэр зыфэдэхэр зэрагъэшIэшъущтых, нэ­мыкI мэкъэгъэIухэми ащылъыплъэшъущтых.

Дзэр къэджэ

Тызхэт илъэсым тиныбжьыкIэхэр дзэ къулыкъум ащэнхэу зырагъэжьагъэр мэлы­лъфэгъу мазэр ары.

Мыгъэрэ гъэтхэ дэщыгъом хафэхэрэм япчъагъэ икIыгъэ илъэсым мыщ фэдэ иуахътэ дащыгъагъэхэм нахь макI, джы зэрэхъухэрэр нэбгырэ мин 13,6-рэ.

УнэшъуакIэм къызэриIорэмкIэ, кIалэхэм мэкъэгъэIу тхылъэу афагъэхьыхэрэр зэраIэкIагъахьэхэрэм нахь пхъашэу лъыплъэщтых. Повесткэр кIалэу дзэр къызэджагъэр ары зэптынэу щытыр. Ежь ышъхьэкIэ тхылъым къыкIэтхэжьын фае. Повесткэр почтовэ ящикым дэплъхьанэу щытэп, телефонкIэ макъэ ябгъэIу­ныри тэрэзэп.

Ны-тыхэр мэгумэкIых, ясабыйхэм апэ илъыр ашIэрэп, зыщымыгупсэф чIыпIэхэм агъэкIонхэм тещыныхьэх. Мы Iофыгъом елъытыгъэу министрэу Сергей Шойгу къыIуагъ дзэм дащырэ ныбжьыкIэхэм ащыщ Iэшэ зэпэуцужьхэр къызщытэджырэ чIыпIэхэм зэрамыгъэкIощтхэр. Къулыкъур къэзыухыгъахэхэри зыщыпсэухэрэ чIыпIэхэм атIупщыжьыщтых.

Ахъщэ амытэу рагъэджэщтых

Проектэу «Содействие занятости» зыфиIорэм къызэрэдилъытэу, бюджет ахъщэкIэ джы уеджэн плъэ­кIыщт. Ащ пае сэнэхьатэу къыхэпхырэр итэу лъэIу тхылъ бгъэхьазырын фае, сэнэхьатхэм япчъагъэ мы илъэсым къыхагъэхъуагъ.

Ащ фэдэ фитыныгъэ къызыфашIыгъэхэр зисабый илъэси 7 мыхъугъэу Iоф зымышIэрэ ныхэр, джащ фэдэу сабыим ыныбжь илъэси 3 охъуфэкIэ щысынэу щыт бзылъфыгъэхэр, пенсием нэсынхэкIэ охътэ макIэ къызыфэнагъэхэр ары.

Ахэм анэмыкIэу зыныбжь илъэс 35-рэ мыхъугъэхэу колледжхэр е апшъэрэ еджапIэхэр къэзыухыгъэхэу IофышIэ Iухьэ зышIоигъохэм, еджэныр е дзэ къулыкъур къызаухыгъэр мэзи 4 хъугъэу IофшIэн зымыгъо­тыхэрэм, гурыт профессиональнэ е апшъэрэ гъэсэныгъэ зимыIэхэм, IофшIапIэм къызэрэIуагъэкIыгъэмкIэ тхылъ къызэратыгъэхэм хабзэм иахъщэкIэ еджэнхэу фитыныгъэ яIэ хъугъэ.

Ахэм оффлайн е пэIудзыгъэ еджакIэр къыхахын фитых, нэмыкIэу къэпIон хъумэ, мафэ къэс а зы уахътэм сыхьати 5-м къыщымыкIэу кIэлэегъаджэм уригъэджэныр, ятIонэрэр – унэм узэрисэу компьютерыр бгъэфедэзэ кIэлэегъаджэм IофшIэнэу къыуитыхэрэр бгъэцэкIэнхэшъ, фэбгъэхьыжьынхэр ары.

Сэнэхьатэу зэбгъэгъотын плъэкIыщтхэм ахэхьэх дизайнерыр, пщэрыхьакIор, пхъашIэр, копирайтерыр, риелторыр, Iэбжъанэхэр зыгъэдахэхэрэр, бухгалтерыр. Еджэным тефэрэ ахъщэр хабзэм ытыщт.

Шъаукъо Аслъангуащ.