Фаусыгъэр «Кавказ»

Псэушъхьэ Iэлхэр зыщаIыгъырэ вольерэу Гъозэрыплъэ щыIэм цIыфхэм псыхъом къыхагъотэгъэ домбай щырыр къызэрахьыгъэмкIэ макъэ къыгъэIугъагъ. Ащ цIэу зэреджэщтхэр къыхахыным пае заповедникым иIофышIэхэм зэнэкъокъу зэхащэгъагъ, цIыфхэр ащ хэлэжьэнхэу рагъэблэгъагъэх.

Нэбгырэ 1500-мэ яшIоигъоныгъэхэр къаIуагъ, цIэ зэфэшъхьаф 200 фэдиз къыхахыгъ. ЦIыфхэм амакъэхэр нахьыбэу зыфаты­гъэр цIэу «Кавказыр» ары. Джы а гущыIэм домбай цIыкIуми, ар чIыпIэу зыдэщыIэми зэряджэхэрэр, заповедникым домбайхэр зэрэхагъэкIодыкIыгъагъэхэр, нэужым икIэрыкIэу къинышхокIэ зэрэхагъэхъожьыгъагъэхэр угу къагъэкIы.

ЦIэу «Кавказыр» къыхахыным тезыгъэгушIухьагъэхэм ащыщ бэшIагъэу мэзым къыщаубытыгъэгъэ нэмыкI домбай цIыкIум икъэбар. Мэзхэм домбаеу ахэсыгъэхэр мэкIэ дэдэ хъугъагъэ. Мэзпэсхэм Гъозэрыплъэ пэмычыжьэу домбай щыр мэзым къыщаубытыгъагъ. Станицэу Псыбаевскэм мэзэ заулэрэ щаIыгъыгъэу ар Беловежскэ пущэм ащэгъагъ. Ащ «КавказкIэ» еджэгъа­гъэх. Илъэс заулэ текIыгъэу домбаир псэушъхьэ Iэлхэр зыщэщтыгъэхэ сатыушIхэм аIэкIэфэгъагъ. 1925-рэ илъэсым Германием икъалэу Гамбург ар щылIагъ.

Илъэс 17-м къыкIоцI ащ домбай щырибл къыхэкIыгъ, ахэм къатекIыжьыгъэхэм кавказ домбайхэм япчъагъэ хахъо рагъэшIыгъагъ. Джары джы Гъозэрыплъэ щаIыгъ домбаим «КавказкIэ» еджэнхэр ифэшъуашэу зыкIалъытагъэр.

Кавказ пэгъунэгъоу Муни зыцIэ домбаир шIыхьагъэм щаIыгъ. Ахэм тапэкIэ кIэу вольер афашIын агу хэлъ. «УнэчIэхьажьым» цIыфхэр рагъэблэгъэщтых.

(Тикорр.).