Республикэм ипащэ ермэлыкъым щыIэ уасэхэм алъыплъагъ

Шхыныгъохэм ауасэ къызэтеIэжэгъэным фэшI ермэлыкъхэр нахьыбэрэ зэхэщэгъэнхэм Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат пхъашэу лъэплъэ.

БлэкIыгъэ шэмбэтым Мыекъуапэ щызэхащэгъэ ермэлыкъым Адыгэ Рес­публикэм и ЛIышъхьэ щыIагъ ыкIи мы унашъор зэрагъэцакIэрэр ыуплъэкIугъ. Гъомылэпхъэ зэфэшъхьафэу къыращэлIагъэхэр ыкIи ахэм ауасэ зыфэдизыр ащ зэригъэлъэгъугъ. ЩэпIэ сатырхэм ателъыгъэх – хьаджыгъэм хэшIыкIыгъэ шхыныгъохэр ыкIи IэшIу-IушIухэр, лыр, шъоур, хэтэрыкIхэр ыкIи пхъэшъхьэ- мышъхьэхэр, щэхэкIхэр ыкIи пцэжъые лъэпкъ зэфэшъхьафхэр, дагъэр, шъоущыгъур, нэмыкIхэри.

Мэкъумэщ-къыдэгъэкIыжьын комплексым ыкIи сатыум хэщагъэхэм, джащ фэдэу унэе хъызмэтшIэпIи 100 фэдизмэ япродукцие ермэлыкъым къыращэлIагъ. ЩэфакIоу тетыгъэри бэ. Ащ къеушыхьаты уасэхэр къызэтеIэжэгъэнымкIэ ер­мэ­лыкъхэм язэхэщэн мэхьанэшхо зэриIэр.

Джащ пае мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэр тикъэлэ шъхьаIэ имызакъоу нэмыкI муниципалитетхэми ащырагъэкIокIынхэ, товарэу ащащэрэм ахагъэхъон фае. Джащ фэдэ пшъэрылъ Адыгеим и ЛIышъхьэ афишIыгъ АР-м и Премьер-министрэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур, Адыгеим мэкъу-мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур, республикэм экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатыумкIэ министрэу Шэуджэн Заур, Мыекъуапэ имэрэу Геннадий Митрофановым.

— ЦIыфхэм нахь ящыкIэгъэ гъо­мылапхъэхэм ыкIи товархэм ауасэ зыпкъ итэу тIыгъын тлъэкIыщт. Гъомылапхъэхэр къыдэзгъэкIыхэрэр занкIэу щэнхэ, щэфакIохэм тегъэхъуагъэ имыIэу продукциер зэрагъэгъотын амал ермэлы­къым къареты. УФ-м и Президентэу Владимир Путиным кризисым пэуцужьырэ амалэу къыгъэнэфагъэхэр пхырыщы­гъэнымкIэ, цIыфхэм IэпыIэгъу тафэхъунымкIэ, тикъэралыгъо ипроизводствэ хэхъоныгъэ ышIынымкIэ амалэу тиIэр зэкIэ дгъэфедэн фае, — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

Ащ имызакъоу, Iэзэгъу уцхэм ауасэ мафэ къэс лъыплъэнхэу Адыгеим ипащэ пшъэрылъ афишIыгъ.

Ермэлыкъым щыпыута?

Зыгъэпсэфыгъо мафэхэм Мыекъуапэ игупчэ щызэхащэгъэ ермэлыкъым теблэгъагъ. Ащ иIофшIэн пчэдыжьым сыхьатыр 7-м ригъажьагъ. Анахь зыщы­жъот уахътэу къытшIошIыгъэм, сыхьатыр 10-м ыныкъохэм адэжь тытехьагъ, ау лыр къэпщэфынэу телъыжьыгъэп. Мафэм ом изытет уигъэрэзэн дэдэу щытыгъэп, ащ емылъытыгъэу щэфакIоу тетыгъэр макIэп. ЩакIоу ыкIи щэфакIоу къекIолIэгъэ нэбгырэ заулэмэ гущыIэгъу тафэ­хъугъ.

Станицэу Дондуковскэм былымыл къизыщыгъэ Шорэ Руслъан:

— Тэ тиунагъокIэ дгъэшхэгъэ былымышъхьэ непэ ермэлы­къым къэтщагъ. Мары зэрэ­шъулъэгъоу къытфэнагъэр килограмм заулэ ныIэп, сыхьатитIум къыкIоцI зэбгырахыгъ. Лым ыуасэр — цагэр сомэ 410-рэ, «антрекот» зыфаIорэр — 450-рэ, лыухъур — 600. Къэ­кIощт шэмбэтми тыкъэкIощт.

«Агрокомплексри» шэмбэт ермэлыкъым къекIолIагъ. Ащ испециалистэу Сергей Коваленкэм гущыIэгъу тыфэ­хъугъ.

— ЦIыфхэр анахь къызыкIэупчIэхэрэ гъомылапхъэхэм къолыр ащыщ. Непэ ащ осиплI иIагъ: сомэ 240-рэ, 260-рэ, 280-рэ ыкIи 300. Анахьэу къызкIэ­упчIэщтыгъэхэр цэгэ зэхэлъхэмрэ пшъэм къытекIыгъэмрэ. ЗэрэчъыIэм емылъытыгъэу, цIыфыби къытэолIагъ, дэгъоуи тыщагъ.

АО-у «Дондуковский элеватор» зыфиIорэм ипродукции ермэлыкъым къыращэлIагъ. Ащ ищэкIо бзылъфыгъэ къы­зэриIуагъэмкIэ, апшъэрэ сорт зиIэ хьаджыгъэ килограмми 5 зэрыфэрэ дзыор соми 145-кIэ, тыгъэгъэзэ дэгъэ литри 5-р — сомэ 450-кIэ ащагъ. Дагъэр псынкIэ дэдэу IукIыгъ, хьаджыгъэ­ми бэп къэнэгъагъэр.

Мы уахътэм тыди щамыгъотырэ шъоу­щыгъури ермэлыкъым къыщыпщэфын амал щыIагъ. ООО-у «Титан» зыфиIорэм къыгъэуцугъэ автомобилым ифэщтыр илъыгъ, чэзыушхо Iутэу ащэфыщтыгъ. Зы килограммым сомэ 57-рэ ыосагъ.

ЩэфакIохэм ащыщхэми гущыIэгъу тафэхъугъ.

Светлана Б., ишъхьэгъуси кIыгъугъ:

— Ермэлыкъым сишъхьэгъуси сэри тыкъэкIоныр тикIас. Былымылыр ыкIи картофыр ары тызыфаер. Лыр тедгъо­тэжьыгъэп, къуае, картоф, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр къэтщэфыгъэх. Анахьэу ермэлы­къым тэ тыкъызыкIэкIуагъэр унэе хъызмэт зиIэхэм къагъэ­кIыгъэхэр къыращэлIэнхэм тыщыгугъэу ары. Джащ фэдэу уасэхэми мэхьанэ яI. Къыхэзгъэ­щымэ сшIоигъу, бэдзэр ыкIи тучан зэфэшъхьафхэм агъэнэ­фэрэ уасэхэм анахь пыутэу непэрэ ермэлыкъым гъомылапхъэ­хэр зэрэщащагъэхэр.

Наталья Вагановар, пенсионер:

— Шэмбэт къэс ермэлыкъым сыкъэ­кIо, мы чIыпIэм пэмы­чыжьэу сыщэпсэу, сэркIэ гуп­сэф. Уасэу телъхэр пыут дэдэу сфэIощтэп ыкIи лъапIэхэп, ау къыращэлIагъэхэм язытет дэеп. Къэпщэфыщтмэ, гъомылапхъэр бэдэд, ау лыр макIэ. Пцэжъые лъэпкъэу узыхэдэщтыр багъэ ыкIи къэсщэфыгъ. Джы сылъыкIотэнышъ, картоф сщэфыщт.

Тэри тыкъылъыкIотагъ, тизыплъыхьан лъыпытыдзагъ. Пхъэшъхьэ-мышъхьэу анахьыбэу телъыгъэр мыIэрысэр ары. Ыуаси уигъэрэзэнэу щытыгъ, сомэ 35 — 50. Тучанхэм ащ ыуасэ соми 100-м ащышIокIы.

ХэтэрыкIхэм ащыщэу картофыр хъоигъэ — зы килограммым сомэ 35 — 45-рэ тефэ. Бжьын лъэпкъ зэфэшъхьаф­хэм (ашъокIи, яинагъэкIи зэтекIых) сомэ 30 — 45-рэ араIуалIэщтыгъ. ЧIыплъым сомэ 50, пхъыр — сомэ 55-рэ, помидорым — сомэ 200, нэшэбэгум соми 160 – 180-рэ ауас.

Къэтлъэгъугъэм зэфэхьысыжьэу фэтшIын тлъэкIыщтыр зы — къэлэ бэдзэ­рым ыкIи тучанышхохэм ябгъапшэмэ, уасэхэр лъэшэу зыщызэтекIырэ гъомылапхъэхэр ахэтых, зыщызэфэдэхэри къыхэкIых. Сыхьат пчъагъэу узыщыкIорэми елъытыгъэу ермэлыкъым телъ уасэхэр зэхъокIых. Зыгъэпсэфыгъо мафэхэм зэхащэрэ ермэлыкъхэм бэкIэ нахь пыутэу гъомылапхъэхэр къащыпщэфынхэ зэрэплъэкIыщтыр мы мафэм нафэ къытфэхъугъ.

IЭШЪЫНЭ Сусан.
Сурэтхэр А. Гусевым тырихыгъэх.