ЩыIэныгъэр игъорыгъоу зыпкъ еуцожьы

Пандемием иедзыгъуакIэхэр джыри щыIэщтых, ау ащ емылъытыгъэу шапхъэхэр агъэпхъэшэнхэ ищыкIэгъэжьыщтэп.

Къэралыгъуабэхэм къызэра­IорэмкIэ, зэпахырэ узэу коронавирусыр лъэхъаным зекIорэ пэтхъу-Iутхъухэм афэдэ (эндемическэ) узэу алъытэщт. Ащ дакIоу, шэпхъэ шъхьаIэу агъэ­нэфагъэхэр, нэгуихъор ыкIи ковид-паспортыр, щагъэзыещтых.

Коронавирусыр къызэузы­хэрэм япчъагъэ, джыри бэдэд нахь мышIэми, къэралыгъо зэ­фэ­шъхьафхэм зэралъытэрэмкIэ, штаммыкIэу «омикроныр» къямыхьылъэкIэу зэрапэкIэ­кIы­рэм, «коллективнэ иммунитетым зэ­рэхахъорэм ыкIи вак­цинацием яшIуагъэкIэ пандемием ыпэ­кIэ щыIэгъэ щыIэныгъэм игъорыгъозэ тыкъыфэкIожьыщт.

Экспертхэм къызэраIорэмкIэ, зэпахырэ узэу коронавирусым иедзыгъуакIэхэр джыри щыIэнхэ ылъэкIыщт, ау ащ тыпэуцужьынымкIэ шэпхъэ пхъа­шэхэр ищыкIэгъэжьыщтхэп.

ВОЗ-м иеплъыкI

Псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ Дунэе организацием зэрилъытэрэмкIэ, коронавирусым зэрэпэуцужьыщтхэ амал шIыкIэхэр эпидемиологием изы­тет елъытыгъэу ежь къэралыгъо пэпчъ ыгъэнэфэнхэу щыт. Ащ дакIоу, дунэе сообществэм зэдыригъаштэу, вакцинэр ыкIи ухъумэн амалхэр зимыIэ къэралыгъохэм ахэр аIэкIигъахьэ­хэмэ, пандемием ижъотыпIэ 2022-рэ илъэсым хэкIыпIэ къы­фагъотын алъэкIыщт. Джыдэдэм Дунэе организацием пшъэ-­рылъ шъхьаIэу иIэр мы илъэсым ыгузэгухэм анэс къэра­лыгъо пстэуми ащыпсэурэ цIыф­хэр процент 70-м нэсэу вакцинацием къызэлъырагъэубытыныр ары.

Пандемиер зыщытыухыщт пIалъэр ВОЗ-м илIыкIохэм теу­бытагъэу къатырэп. Органи­за­цием игенеральнэ пащэу Тед­рос Адан Гебрейесус къызэриIуагъэмкIэ, коронавирусым иаужырэ кIэух «омикроныр» хъущт, ау узыр тыухыпагъэ тIо­ныр джыри игъоп.

Европэм щигъэзыягъэх

Псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ Дунэе организацием и Европейскэ шъолъыр бюро ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, вакцинацием зызэриушъомбгъурэм, гъатхэу къэблагъэрэм узыр нахь макIэ хъуным ыкIи «омикроныр» къафэпсынкIэу зэрэ­рекIокIырэм яшIуагъэкIэ зэпа­хырэ узым зызэриушъомбгъурэм лъыплъэнхэ амал щыIэ хъугъэ. Ащ дакIоу, COVID-19-м иштаммыкIэхэр къызыщежьэщтхэ пIалъэр игъом къашIэмэ ыкIи эпидемием пэшIуекIорэ шап­хъэхэр агъэцакIэхэмэ карантиным тыкъыфэкIожьыщтэп.

2021-рэ илъэсым гъэмафэм Европэм апэу шапхъэхэр щызгъэзыягъэр Великобританиер ары. Премьер-министрэу Борис Джонсон иеплъыкIэкIэ, щы­Iэ-кIэ-псэукIэу зытетыгъэхэм къы­фагъэзэжьынымкIэ зишIуагъэ къэкIуагъэр мыщ щыпсэухэу зыныбжь илъэс 12-м шIокIы­гъэхэм япроцент 60-м ехъумэ бустернэ вакцинэр зэрахалъхьагъэр ары.

Мэзаем и 1-м аужырэ гъунапкъэр Данием щыIуахыгъ. Джы ковидыр щынагъо къызыхэкIырэ социальнэ узэу ащ щалъытэжьырэп. Ау ащ пае къэмынэу, бжыхьэм ыкIи кIымафэм ревакцинацие зырагъэшIын зэрэфаер Премьер-министрэу Метте Фредериксен хигъэкIыгъэп.

Мэзаем и 9-м къыщегъэжьагъэу зэкI пIоми хъунэу шап­хъэхэр Швецием, мэзаем и 12-м — Норвегием щатырахыжьы­гъэх. А къэралыгъохэм яхэбзэ пащэхэм зэралъытэрэмкIэ, зэ­пахырэ узыр зыщыхьылъэгъэ уахътэр текIыгъ.

ПэIудзыгъэ шIыкIэр ыкIи карантиныр яIэжьэп Францием щылэ мазэм и 28-м къыщегъэжьагъэу ковид­-сертификатхэр зыщауплъэкIу­хэрэ унэхэм нэгуихъор шIокI имыIэу ащыбгъэфедэныр ищыкIэгъэжьэп.

Мэзаем и 14-м къыщегъэжьагъэу вакцинациер зэракIугъэр е узыр зэрапэкIэкIыгъэр къэзыушыхьатырэ сертификатхэр жьы къабзэм щызэхащэрэ Iоф­тхьабзэхэм ащауплъэкIужьы­хэрэп. Мэзаем и 21-м къы­щегъэжьагъэу а сертификатхэр Правительствэм щигъэзыепэн ыгу хэлъыгъ, ау псауныгъэр къэухъумэгъэным исистемэ джыри IофшIэн хьылъэу тегъэуа­гъэм пае къызэтыраIэжагъ.

НэмыкI къэралыгъохэми шапхъэхэр нахь агъэлэнлагъэх. Мэ­заем и 3-м къыщегъэжьагъэу Швейцарием пэIудзыгъэ IофшIакIэр щагъэзыягъ ыкIи сымаджэхэм аIукIагъэхэр унэм рагъэтIысхьажьыхэрэп.

Урысыеми арэущтэу щашIыгъ. «Роспотребнадзорым» къызэритыгъэмкIэ, COVID-19-р къызэузыхэрэм аIукIагъэхэр джы унэм рагъэтIысхьащтхэп. Апэ щы­лэ мазэм къызэратыгъагъэм­кIэ, мы купым хахьэрэм якарантин тхьамэфитIу пIалъэу иIагъэр мэфиблым нагъэсы­гъагъ. Мэзаем и 6-м къыще­гъэжьагъэу ащ кIуачIэ иIэжьэп. Ащ имызакъоу, зэхъокIыныгъэ зылъыIэсыгъэхэм ащыщ ко­ронавирусымкIэ сымаджэхэм «ябольничнэ» зэфашIыжьынымкIэ узыр зэрямыIэжьыр къэзыушыхьатырэ ПЦР-уплъэкIуныр атыжьын зэримыщыкIагъэр. Ау сымаджэм зэреIазэхэрэр мэфи 7-м нахь макIэу «больничнэ» тхьапэр зэфашIыщтмэ, уплъэ­кIуныр рагъэшIын фае. Джащ фэдэу коронавирусым зыщы­тыухъумэнымкIэ зетхьан фэе амалхэу агъэнэфагъэхэм Iалъэ­хэм ягъэфедэн хагъэкIыгъ.

Штатхэм ащыщхэр нэгуихъом фэежьхэп

Ковидым тыпэуцужьынымкIэ анахь гъунэпкъэ шъхьаIэхэм нэгуихъор гъэфедэгъэныр ащыщыгъ. США-м иштатхэм ащыщыбэхэм (Нью-Джерси, Коннек­тикут, Орегон, Делавэр ыкIи Калифорниер) нэгуихъом игъэфедэн агъэмэкIагъ.

2021-рэ илъэсым коронавирусым епхыгъэ гъунапкъэхэр Латинскэ Америкэм игъоры­гъо­зэ щытырахыжьыхэу аублагъ нахь мышIэми, нэгуихъор аIу­лъы­ныр къагъэнагъ. Кубэм шха­пIэхэм ыкIи зыгъэпскIыпIэ­хэм нэгуихъор щамыгъэфедэмэ хъунэу алъытагъ, ау общественнэ чIыпIэхэм социальнэ зэпэчыжьагъэр шIокI имыIэу ащагъэцэкIэнхэ фае.

Пандемием еплъыкIэу фыряIэр

Порталэу «стопкоронавирус.рф» зыфиIорэм социальнэ хъы­тыухэу Viber, ВКонтакт, Одноклассники ыкIи Telegram опрос ащызэхищагъ. Мыщ нэбгырэ 25 663-рэ хэлэжьагъ. Ащ къызэригъэлъэгъуагъэмкIэ, Уры­сыем щыпсэухэрэм япроцент 81,1-м ехъур пандемием езэщыгъэхэу, процент 34 — 44-м — ячэфыныгъэ егуаоу, процент 8 — 18,9-м — зэуи зыхамышIэу къаIуагъ.

Ащ епхыгъэу Адыгеим щы­псэурэ нэбгырэ заулэмэ гущы­Iэгъу тафэхъугъ.

Нахьмэт В., илъэс 52-рэ ыныбжь, Iоф ешIэ:

— Шъыпкъэр пIощтмэ, зэпа­хырэ узыкIэр къызежьэм, ащ фэдиз Iофыгъохэм тахидзэнэу сшIагъэп. Сымэджэщым сычIэмыфэу коронавирусыр спэкIэ­кIыгъ. Пандемием къыздихьыгъэ гъунапкъэхэм джы нахь тыкъя­зэщыгъ ыкIи зэкIэ тырахыжьынхэм игъо къэсыгъэу сэлъытэ.
Ольга К., илъэс 61-рэ ыныбжь, пенсием щыI, Iоф ешIэ:

— Сэ сшъхьэкIэ пандемием игъунапкъэхэр пэрыохъу къыс­фэхъугъэхэп. Узыр къыс­пыхьаным ищынагъо зэрэщыIэм нэмыкIкIэ, адрэ лъэны­къо­хэм са­гъэгумэкIэу щытэп.

Светлана С., илъэс 37-рэ ыныбжь, Iоф ешIэ:

— Коронавирусыр къызе­жьагъэм щыублагъэу ащ епхыгъэ къэбархэм игъэкIотыгъэу защысэгъэгъуазэ. Ащ дакIоу, хэ­бзэгъэуцугъакIэу аштэхэрэ-
ми, гъунапкъэу агъэнафэхэрэми салъэплъэ. Сыда пIомэ, зе­кIо сыкIоныр сикIас, зыгъэпсэфыпIэхэм сакъыщыуцунэу бэрэ мэхъу, кинотеатрэхэми сачIэхьэ. Пэрыохъу зэрэсимыIэщтым пае игъом вакцинэр зыхязгъэлъ­хьагъ, ревакцинациери сшIыгъэ. Шъыпкъэр пIощтмэ, пан­де­мием изэрар зэхэсшIагъ ыкIи сезэщыгъ.

Къэзыгъэхьазырыгъэр
Iэшъынэ Сусан.