TSEY CEVDET SAİD

Ünlü düşünür ve yazar Cevdet Said, 30 Ocak 2022 tarihinde, tedavi gördüğü İstanbul Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde vefat etti.
1966’dan itibaren, “Bireysel ve Toplumsal Değişmenin Yasaları Üzerine Araştırmalar” üst başlığı altında çeşitli kitapları neşredildi. Keza farklı başlıklarla verdiği bir dizi konferansın yanı sıra onlarca makale ve kitapları yayımlandı.

1864’te Rus-Kafkas savaşının sona ermesinin ardından zorla yerinden edilen ailesi Suriye’de Colan Tepesi’nin eteğinde yer alan Bi’ru’l-Acem köyüne yerleşti. 31 Ocak 1931’de dünyaya gelen Cevdet Said ilkokulu Kuneytıra’da tamamladı. 1958 yılı sonunda Ezher’de okumak için Mısır’a gitti. Önce Arap Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi, ardından Eğitim Fakültesi’nde ihtisas yaptı.
Suudi Arabistan’da ve Suriye’de öğretmenlik yaptıktan sonra yetmişli yılların ortasında ağabeyiyle birlikte arıcılık ve tarım alanında faaliyet yürütmek maksadıyla köyüne döndü.
Şiddet ile düşünce arasında zorunlu ters bir ilişki olduğuna vurgu yapan düşünür, şiddetin ne kadar yararsız ve anlamsız olduğunu anlatmak için büyük çaba harcadı.
Cevdet Said, 1987 yılından itibaren Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Mısır, Lübnan, Katar, Bahreyn, Libya, Fas, İran, Amerika, Kanada, Almanya, Fransa, Belçika, İtalya, Rusya ve Kafkasya’yı ziyaret ederek konferanslar sundu, kongrelere katıldı, röportajlar verdi.
Suriye’deki savaşın köylerine kadar ulaşması üzerin 2012 yılı sonunda ailesiyle birlikte İstanbul’a hicret etti. Türkiye’de bulunduğu süre zarfında yüzü aşkın konferans verdi. Cevdet Said’in kitapları Türkiye’ye kendisinden önce gelmişti. On iki kitabı seksenli yıllardan itibaren Türkçeye çevrilip yayımlandı.
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını almış olarak 30 Ocak 2022’de 91 yaşında İstanbul’da vefat eden Cevdet Said’in, İstanbul Karacaahmet Mezarlığı’nda defnedilmesi, mütevazı hayatına rağmen onun dünya çapındaki ününe yaraşır bir son görev olacaktır.
Yazan: Bişir Said
TR çeviren: Prof. Dr. Fethi GÜNGÖR