Спортыр, пIуныгъэр

БэнапIэр ящыIэныгъэ щыщ

ДзюдомкIэ банэхэрэм яIэпэIэсэныгъэ хагъэхъонымкIэ егъэджэн зэхахьэхэр Адыгэ къэралыгъо университетым физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ и Институт щыкIуагъэх.

Санкт-Петербург, Дагъыстан, Ростов хэкум, Къырым, Къэбэртэе-Бэлъкъарым, Къэрэщэе-Щэрджэсым, Краснодар краим, Адыгэ Республикэм, нэмыкIхэм ябэна­кIохэр, тренерхэр егъэджэн зэхахьэм хэлэжьагъэх.

Олимпиадэ джэгунхэм дышъэр къащызыхьыгъэ Мудрэнэ Бислъан къызэрэтиIуагъэу, зэхахьэм тренерхэр, бэнакIохэр зэфищагъэх.

СпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Улан Гуртуевыр, спортымкIэ мастерэу Болэ Вадим Санкт-Петербург къикIыгъэх. Апхъудэ Анзор Къэбэртэе-Бэлъкъарым щэпсэу. СпортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Байчорэ Пилял Къэрэщэе- Щэрджэсым щыщ.

ЗыцIэ къетIуагъэхэр тренерых, кIэлэегъаджэх, ныбжьыкIэхэм ягъэсэн пылъых.

Урысыем изаслуженнэ тренерхэу Беданыкъо Байзэт, Сергей Шутовым, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерхэу Делэкъо Адам, ШъэоцIыкIу Рустам, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерхэу Беданыкъо Рэмэзан, Хьакурынэ Дамир, Мэрэтыкъо Сахьид, Бастэ Сэлым, фэшъхьафхэри зэхэщэкIо купым хэтыгъэх.

УзэплъэкIыжьмэ, плъэгъурэр…

Физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ Институтым изал самбэмкIэ, дзюдомкIэ банэщтыгъэхэр, СССР-м изаслуженнэ тренерэу, я XX-рэ лIэшIэгъум Урысыем дзюдомкIэ итренер анахь дэгъоу, самбэмрэ дзюдомрэкIэ Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм лъапсэ фэзышIыгъэ Кобл Якъубэ ыгъэсагъэхэр зэхахьэм щызэIукIагъэх.

— Тренерхэр, спортым пыщагъэхэр блэкIыгъэ лъэхъаным фызэплъэкIыжьых, ягукъэкIыжьхэм атегущыIэх, — игупшысэхэм тащегъэгъуазэ Адыгэ Республикэм дзюдомкIэ испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм ипащэу, Адыгеим дзюдомкIэ ихэшыпыкIыгъэ командэ итренер шъхьаIэу Бастэ Сэлымэ. — Кобл Якъубэ лъэшэу шIоигъуагъ Институтым спортымкIэ изал чIыпIэ нэкI имыIэжьэу бэнакIохэм зыщагъэсэнэу.

— СпортымкIэ залым изакъоп, ятIо­нэрэ бэнапIэми чIыпIэ нэкI иIэжьэп…

— Кобл Якъубэ имурадхэр тэ къыддэхъугъэхэу тэлъытэ. БэнакIохэр бэ мэхъух, зэIукIэгъухэр зыщыкIохэрэ алырэгъухэр зэжъуIо хъугъэхэу къытщэхъу.

— Зыныбжь икъугъэхэм язакъоп, кIэ­лэцIыкIухэри егъэджэн зэIукIэгъум хэлажьэх.

— Ежьхэр зэрэбанэхэрэм дакIоу, псэ зыпыт зэIукIэгъухэм ащалъэгъурэр, зэхахырэр ашIогъэшIэгъон, гум къенэжьых.

Зэгъусэхэу загъасэ

— ДзюдомкIэ, самбэмкIэ хэгъэгу, дунэе зэнэкъокъухэм ахэлажьэхэрэр зы алырэгъум зэдытетых, непэ дзюдомкIэ зэкIэри зэбэных, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ Адыгэ Республикэм самбэмкIэ испорт еджапIэ ипащэу, спортымкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Делэкъо Адамэ. — Кобл Якъубэ спортышхом фишIыгъэ лъапсэр щыIэныгъэм щылъагъэкIуатэ.

Нэчэрэзые, Пщыкъуйхьаблэ, Пэнэжьыкъуае, Хьакурынэхьаблэ, Кощхьаблэ, нэмыкIхэм ащагъасэрэ ныбжьыкIэхэу Мыекъуапэ къэкIуагъэхэм Делэкъо Адам гущыIэгъу афэхъугъ, тренерхэм хэушъхьа­фыкIыгъэ зэдэгущыIэгъу адыриIагъ.

— СамбэкIэ дгъэсэрэ ныбжьыкIэхэр непэ дзюдомкIэ зэхахьэм щэбанэх, — тизэдэгущыIэгъу лъегъэкIуатэ самбэмкIэ дунаим ичемпионэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ тренерэу Мэрэтыкъо Сахьидэ. – ЗэхэщакIохэм тафэраз. Институтым иалырэгъу сытетэу хэгъэгум изэIукIэгъу­хэм сахэлажьэу къызэрэхэкIыгъэр сщыгъупшэрэп. Дунаим цIэрыIо щыхъугъэ бэнакIохэр тызычIэт залым щагъэсагъэх. Тиспортсменхэм, тренерхэм тарэгушхо.

Тренерхэу Беданыкъо Рэмэзан, Беданыкъо Байзэт, Бэджыдэ Вячеслав, Сергей Шутовым, Джарымэкъо Рустам, фэшъхьафхэм язэфэхьысыжьхэм къащыхагъэщыгъ дзюдомрэ самбэмрэкIэ ба­нэхэрэм лIэужхэм язэпхыныгъэхэр зэрагъэпытэхэрэр.

Хьабэхъу Адамрэ Хьакурынэ Дамиррэ агъэсэрэ ныбжьыкIэхэм къатегущыIагъэх. Хэгъэгум изэнэкъокъу шIэхэу хэлэжьэщтхэм Iоф адашIэ. Адзынэ Алый кIалэхэри, пшъашъэхэри дзюдомкIэ егъэбанэх. Ащ зэрилъытэрэмкIэ, илъэс къэс Мые­къуа­пэ щыкIорэ егъэджэн зэхахьэм имэхьанэ зыкъеIэты. ЯIэпэIэсэныгъэ ха­гъэхъонымкIэ бэнакIохэм амалышIухэр яIэх.

Чемпионым игукъэкIыжь

— ТызычIэт залым бэрэ сыщыбэнагъ. Кобл Якъубэ къысиIощтыгъэхэр сщыгъу­пшэхэрэп, — къеIуатэ Мыекъопэ бэнэпIэ еджапIэм щапIугъэу, Олимпиадэ джэгунхэм дышъэ медалыр къащызыхьыгъэу Мудрэнэ Бислъан. — Егъэджэн зэхахьэм сигуапэу сыхэлажьэ, спортым нэIуасэ сызыфишIыгъэхэм саIокIэ.

— КIэлэцIыкIухэр, ныбжьыкIэхэр Мудрэнэ Бислъан къелъэIухэзэ къыгоуцохэу, сурэтхэр атырахэу бэрэ тлъэгъугъэ.

— Адыгэ къэралыгъо университетым сыщеджагъ, Урысыем, Адыгеим язаслуженнэ тренерэу Хъот Юныс сипащэу спорт зэнэкъокъухэм сахэлажьэщтыгъ, — къеIуатэ Байчорэ Пилял. — Джырэ уахътэ Къэрэщэе-Щэрджэсым сыщэпсэу, ныбжьыкIэхэр сэгъасэх. Егъэджэн зэ­IукIэр илъэс къэс Мыекъуапэ щызэхэзыщэхэрэм Iофыгъошхо агъэцакIэу сэлъытэ.
— Мыекъуапэ спортышхом игупчэ хъугъэ, — къытиIуагъ Урысыем дзюдомкIэ иныбжьыкIэ хэшыпыкIыгъэ командэ итренерэу, Пщыжъхьаблэ щыщэу Ордэн Андзаур. – Адыгеир нахьышIоу дунаим щашIэным тыдэлэжьэщт.

Мыгу Миланэ дзюдомкIэ мэбанэ. Егъэджэн зэхахьэм чанэу хэлэжьагъ. Дзюдор ищыIэныгъэ щыщ зэрэхъугъэм фэшI тренерхэм, кIэлэегъаджэхэм афэгъэхьыгъэ гущыIэ фабэхэр къытиIуагъэх.

— Спортым пIуныгъэ мэхьанэу иIэм хэхъо, — къеIуатэ зэхэщэкIо купым ыцIэкIэ Бастэ Сэлымэ. — Адыгэ къэралыгъо университетым иректорэу Мамый Даутэ, физкультурэмрэ дзюдомрэкIэ Институтым ипащэу Бгъуашэ Айдэмыр гъэзетымкIэ «тхьашъуегъэпсэу» ятIожьы тшIоигъу. КъэкIощт егъэджэн зэхахьэхэр гъэмафэм Мыекъуапэ щыкIощтых. Къэралыгъо гъэпсыкIэ иIэу Адыгеир зыпсэурэр илъэси 100 зэрэхъурэм фэгъэхьыгъэ зэхахьэхэр, зэнэкъокъухэр зэхэтщэщтых.

ЕмтIылъ Нурбый.