Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрагъэцакIэхэрэр

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Адыгэ Республикэм иминистерствэхэм япащэхэм ады­риIэгъэ зэхэсыгъор 2021-рэ илъэсым лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ зэрэпхыращыгъэхэм, мыгъэрэ пшъэрылъхэр зэрагъэцэкIэщтхэм афэгъэхьыгъагъ.

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэх Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, АР-м и Премьер-министрэ ипшъэрылъхэр зыгъэцакIэу КIэрэщэ Анзаур, республикэм и ЛIышъхьэрэ Адыгеим ими­нистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, Адыгэ Респуб­ликэм иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, муниципальнэ образованиехэм япащэхэр.

Адыгэ Республикэм и Премь­ер-министрэ ипшъэрылъхэр зы­гъэцэкIэрэ КIэрэщэ Анзаур зэхэсыгъом къызэрэщиIуагъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм ягъэцэ­кIэн пае гъэрекIо сомэ мил­лиарди 5,6-рэ къатIупщыгъагъ, мылъкум ипроцент 95,5-р къызыфагъэфедагъ. Проектхэм къа­дыхэлъытэгъэ псэолъэ заулэ амытэу къэнагъ, ахэр мыгъэ аухыщтых. 2022-рэ илъэсымкIэ лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн пае сомэ миллиарди 5,3-рэ къатIупщыщт. НепэкIэ зэзэгъыныгъэхэм япроцент 31,3-р ада­шIыгъах.

ГъэрекIо афэмыгъэцэкIэгъэ IофшIэнхэр зэраухын, зэзэгъыныгъэхэмрэ проект-сметэ документхэмрэ зэрагъэхьазырын фаем, псэолъэшIынымкIи, гъэцэкIэжьын IофшIэнхэмкIи пIа­лъэхэр аукъо зэрэмыхъущтым КъумпIыл Мурат анаIэ тыраригъэдзагъ. ИпIалъэм амыухыгъэ псэуалъэм изытет, ащкIэ амалэу зэрахьэхэрэм афэгъэхьыгъэу муниципальнэ образованиехэм япащэхэм къаIотагъ. Муниципалитетхэмрэ министерствэхэмрэ япащэхэм подряднэ организациехэм яIофшIэн гъунэ зэрэ­лъафырэр нахь зэрагъэлъэшын фаер республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.

«Лъэпкъ проектхэмрэ къэралыгъо программэхэмрэ ягъэцэ­кIэн кIуачIэу тиIэр зэ­кIэ етхьы­лIэн фае. Министерствэхэмрэ муниципалитетхэм­рэ япащэхэм подряднэ организациехэм гъу­сэныгъэ адыряIэу ищыкIэгъэ уна­шъохэр аштэнхэ фае», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

«Къуаджэхэм зэдиштэу хэ­хъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэ къэралыгъо программэр зэрагъэцакIэрэм Адыгэ Рес­публикэм мэкъу-мэщымкIэ ими­нистрэу Къуанэ Анзаур къытегущыIагъ. Ащ зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, мы илъэсым ищылэ мазэ станицэу Абдзэхэхьаблэ, къутырэу Днепровскэм, селоу Сергиевскэм культурэм иунэхэу адэтхэм, станицэу Кужорскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм, станицэу Джаджэ культурэмкIэ и Гупчэ ягъэцэкIэжьын аухыщт. Апэрэ кварталым икIэух къу­тырэу Краснэ Улькэм, стани-
цэу Келермесскэмрэ Джаджэрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэ зырыз ащатынэу рахъухьэ.

Къэралыгъо программэу «Къуаджэхэм зэдиштэу хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфи­Iорэм къыдыхэлъытагъэу сомэ миллиард 1,6-м ехъу зытефэщт псэуалъэхэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэкIэжьынкIэ джыдэдэм зэзэгъыныгъэхэр адашIых. Ахэм къахеубытэх гъэсэныгъэмкIэ, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ, спортымкIэ учреждениехэр, псыр, газыр аIэкIэзыгъахьэрэ псэуалъэхэр.

Зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр 2022-рэ илъэсым Адыгеим социальнэ-экономикэ хэхъоныгъэ зэришIыщт унэе программэм къыщыдэлъытэгъэ Iоф­тхьа­бзэ­хэм шъхьафэу атегущыIагъэх. Адыгэ Республикэм экономикэ хэхъоныгъэмрэ сатыумрэкIэ иминистрэу Шэуджэн Заур зэхэсыгъом къызэрэщи­IуагъэмкIэ, предпринимательхэм Тэхъутэмыкъое районым ипромышленнэ шъолъыр фэгъэкIотэныгъэхэр щафашIынхэу рахъу­хьэ; Мыекъуапэ дэжь псыхъоу Шъхьэгуащэ иджабгъу, исэмэгу нэпкъхэм ягъэпытэнкIэ IофшIэнхэр щызэхащэщтых. Сабыибэ зэрыс унагъохэм унэе унэхэр зыщашIыщт чIыгу Iахьхэу къаратыгъэхэм яинженер инфраструктурэ игъэпсын лъагъэкIо­тэщт. Мыщ фэдэ Iофтхьабзэхэм ягъэцэкIэн пае сомэ миллиардым ехъу къатIупщыщт.

Джащ фэдэу фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ягъэцэкIэжьын пае мылъкоу къыхагъэкIыгъэр зэ­рагъэфедагъэми зэхэсыгъом щыхэплъагъэх. Адыгэ Респуб­ликэм псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ, гъогу хъызмэтымкIэ ими­ни­стрэу Валерий Картамышевым зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, фэ­тэрыбэу зэхэт уни 143-у сомэ миллион 223-м ехъу зыпэIухьагъэр 2021-рэ илъэсым агъэцэкIэжьыгъ. Мыгъэ фэтэрыбэу зэхэт уни 159-у сомэ миллион 260-рэ зыпэIухьащтыр агъэцэкIэжьынэу рахъухьэ. Шъолъыр операторым ифонд мылъкум ипроцент 84,2-р къихьэгъах. ЧIыфэу къа­тенагъэр къаIыхыжьыгъэными ыуж итых.

Фэтэрыбэу зэхэт унэхэу агъэ­цэкIэжьыгъэхэр къаIызы­хыжь­хэрэм япшъэдэкIыжь гъэлъэ­шыгъэн зэрэфаем КъумпIыл Мурат анаIэ тыраригъэдзагъ. Фэтэрыбэу зэхэт унэхэм ачIэсхэм ятхьаусыхэ тхылъхэм ахэ­плъэнхэ, щыкIагъэу къыхагъэщыгъэхэр псынкIэу дагъэзыжьынхэ фае. УплъэкIунхэм афэгъэзэгъэ гъэIорышIапIэм ищыкIэгъэ уплъэкIунхэр зэхищэнхэу пшъэрылъ фашIыгъ.

Адыгэ Республикэм гъэсэ­ныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Евгений Лебедевым гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ учреждениехэм ягъэпсынкIэ ыкIи ягъэцэкIэ­жьынкIэ гухэлъэу яIэхэм ягугъу къышIыгъ.

Мыекъуапэ ирайон цIыкIоу Михайловым нэбгырэ 1100-мэ ателъытэгъэ гурыт еджапIэу щагъэпсыщтым ипроект 2021-рэ илъэсым къэралыгъо экспертизэ ашIыгъ. Мыгъэ ащ ишIын аухынэу щыт. 2022 — 2023-рэ илъэсхэм къуаджэхэу АдыгеякIэм, Бжыхьэкъоежъым, по­селкэу Яблоновскэм гурыт еджапIэхэр ащагъэпсыщтых. Ахэм пстэумкIи сомэ миллиард 1,9-м ехъу апэIухьащт. 2023 — 2024-рэ илъэсхэм нэбгырэ­­­ 1100-мэ атегъэпсыхьэгъэ гурыт еджапIэ джыри Тэхъу­тэмыкъое районым щатынэу рахъухьэ.

2022-рэ илъэсым къыще­гъэжьагъэу 2023-рэ илъэсым нэс республикэм игурыт еджэпIи 10-у агъэцэкIэжьыщтхэм сомэ миллион 713-рэ апэIухьащт. Мы илъэсым игъэтхапэ республикэм игурыт еджэпIи 5 джыри гъэцэкIэжьын IофшIэнхэмкIэ программэм зэрэхагъэ­хьащтхэ зэнэкъокъум хэлэжьэщтых.

Зэхэсыгъом икIэух Адыгеим и ЛIышъхьэ зэрэхигъэунэфы­кIыгъэмкIэ, лъэпкъ проектхэм адиштэу культурэмкIэ, гъэсэ­ныгъэмкIэ, спортымкIэ учреж­дениехэу агъэпсыгъэхэри, агъэ­кIэжьыгъэхэри шIуагъэ къатэу агъэфедэнхэ фае.

«Гурыт еджапIэхэу, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэу, тхылъ­еджапIэхэу, культурэм иунэ­хэу, спорт псэуалъэхэу агъэ­псыгъэхэри агъэцэкIэжьыгъэ­хэри зыфытегъэпсыхьагъэхэр цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ зыкъегъэIэтыгъэныр ары. Ахэр нахь шIуагъэ къытэу гъэ­федэнхэм мэхьанэшхо иI», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу