Лъэпкъ къэгъэзэжьыныр, щыIэныгъэр

Къэралыгъо гъэпсыкIэр лъэкIуатэ

IэкIыб къэралхэм ащыпсэухэрэ тилъэпкъэгъухэу ежьхэм яшIоигъо­ныгъэкIэ Адыгэ Республикэм къэзыгъэзэжьыгъэхэм IэпыIэгъу ятыгъэным фэгъэхьыгъэ зфэхьысыжь-зэIукIэгъум зэгъэпшэнхэр щашIыгъэх.

Адыгэ Республикэм и Правительствэ и Унэ щыкIогъэ зэхахьэр республикэм лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр зэрищагъ.

Межведомственнэ комиссием итхьаматэ игуадзэу, Урысыем ицIыфхэм Iоф адэшIэгъэнымкIэ Адыгэ Республикэм и МВД и ГъэIорышIапIэ иотдел ипащэу Тхьаркъохъо Фатимэ, Комитетым итхьаматэу Шъхьэлэхъо Аскэр зэхахьэм докладхэр къы­щашIыгъэх.

Ежьхэм яшIоигъоныгъэкIэ IэкIыб къэралхэм къарыкIыжьырэ тилъэпкъэгъухэу Урысыем къэкIожьыхэрэм IэпыIэгъу афэ­хъугъэным фэгъэхьыгъэ Къэралыгъо программэр 2019-рэ илъэсым, гъэтхэпэ мазэм и 12-м Адыгэ Республикэм щаш­тагъ. Ащ къызэрэщыдилъытэу, сэнэхьат хэхыгъэхэм афэгъэсэгъэ тилъэпкъэгъухэу Адыгеим къэкIожьыхэрэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэгъэнхэ фае. Респуб­ликэм социальнэ-экономическэ IофыгъохэмкIэ хэхъоныгъэхэр ышIынхэм фэшI тищыкIэгъэ кадрэхэм якъыхэхын, ягъэсэн мэхьэнэ ин иIэу зэрэщытым Тхьаркъохъо Фатимэрэ Шъхьэлэхъо Аскэррэ къытегущыIагъэх.

Къэралыгъо программэр гъэ­цэкIэгъэным хэлажьэх Адыгеим псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ, республикэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ и Министерствэ, Правительствэм инэмыкI къулыкъушIэхэр.

2021-рэ илъэсым IофшIагъэу яIэр зэхахьэм щызэфахьысыжьыгъ. ЗэIукIэгъу 26-рэ рес­публикэм щызэхащагъ, 2019-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Къэралыгъо программэр щыIэныгъэм зэрэщылъыкIуатэрэр хагъэунэфыкIыгъ.

ЯщыкIэгъэ кадрэхэр

Адыгеим нахь ищыкIэгъэ кадрэхэу къыхагъэщыгъэх медицинэм иIофышIэхэр, гъэсэныгъэм пылъхэр, лъэныкъо зэфэшъхьафхэм афэгъэсэгъэхэ инженерхэр, менеджерхэр.

Программэм хэлажьэхэ ашIоигъоу лъэIу тхылъи 127-рэ Комитетым къыфатхыгъ. Къэзыгъэзэжьы зышIоигъохэм тхылъ 75-мэ уплъэкIуным пылъ купыр ахэплъагъ. Унагъохэм нэбгыри 154-рэ ащэпсэу.

ЛъэIу тхылъ 52-рэ зэкIагъэ­кIожьыгъ Къэралыгъо программэм зэрэдимыштэхэрэм къы­хэкIэу.

Къэзыгъэзэжьы зышIоигъо тилъэпкъэгъухэм гъэсэныгъэу яIэм уегъэразэ. Апшъэрэ гъэсэныгъэр нэбгырэ 54-мэ зэрагъэгъотыгъ.

Къыхахыгъэ къа­лэр, районыр

Тилъэпкъэгъухэу къэзыгъэзэжьы зышIоигъо нэбгырэ 31-мэ Мыекъуапэ щыпсэунхэу къыхахыгъ. Кощхьэблэ районыр – 1, Адыгэкъалэ – 1, Тэхъутэмы­къое районыр – 11.

Казахстан, Иорданием, Туркмением, Сирием, Узбекистан, Киргизием, Армением, Украинэм, Таджикистан къарыкIыжьынхэу тилъэпкъэгъухэм макъэ къагъэIугъ.

IэпыIэгъу афэхъух

Тилъэпкъэгъухэу къэзыгъэзэжьыгъэхэм яфэIо-фашIэхэр афагъэцакIэх. Адыгэ Респуб­ликэм къэкIожьы зышIоигъохэм ягушъхьэ кIуачIэ къэIэтыгъэнымкIэ хэбзэ къулыкъушIэхэм егъэжьэпIэшъухэр ашIыгъэх.

Общественнэ Совет респуб­ликэм щызэхащагъ. Къэралыгъо программэр гъэцэкIэгъэным Советыр пылъ. ЛъэIу яIэу нэб­гырэ 64-рэ Советым 2021-рэ илъэсым къыфэтхагъэх, телефонкIэ къыфытеуагъэх. ЦIыфхэр Iофхэм язытет ащыгъэгъозэ­гъэнхэмкIэ, ящыкIэгъэ джэуап­хэр агъотынхэмкIэ Советым ишIуагъэ аригъэкIыгъ.

Комитетым исайт инэкIуб­гъоу «Тихэгъэгогъухэр» зыфиIоу къы­щызэIуихыгъэм, нэмыкIхэм Адыгеим къэзыгъэзэжьы зышIоигъохэм ящыкIэгъэ джэуапхэр ащагъотыгъ.

Къэралыгъо программэм 2026-рэ илъэсым нэс Iоф ышIэщт. УпчIэ зиIэхэм япчъагъэ зэрэхэхъуагъэр зэхэщакIохэм къыдалъытэзэ, яIофшIэн уахътэм диштэу лъагъэкIуатэ.

Адыгэ Республикэм IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, Адыгеим финансхэмкIэ иминистрэу, IэкIыб хэгъэгухэм къарыкIыжьыгъэхэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ комиссием хэтэу Виктор Орловым, Республикэм и Къэралыгъо казеннэ къулыкъушIапIэу «Къэ­зыгъэзэжьыгъэхэр хэкум егъэсэгъэнхэмкIэ и Гупчэ» ипащэу ГъукIэлI Асхьад, нэмыкIхэу зэхахьэм хэлэжьагъэхэм гущыIэгъу тафэхъугъ.

— Ежьхэм яшIогъоныгъэкIэ Адыгеим къэзыгъэзэжьырэ тилъэпкъэгъухэм Iоф ашIэ, яшIэ­ныгъэ еджапIэхэм ащыхагъахъо, — къытиIуагъ ГъукIэлI Асхьад. — Мэфэхьаблэ унэгъо 60-м нахьыбэ щэпсэу. ИлъэсыкIэм ехъулIэу ны-тыхэм, кIэлэцIыкIухэм таIукIагъ, мэфэкI шIухьаф­тынхэр афэтшIыгъэх. Хэкужъым къэкIожьыгъэхэ ти­лъэпкъэгъухэр Адыгэ Респуб­ликэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, Правительствэм, зэкIэ IэпыIэгъу къафэхъухэрэм афэразэх, «тхьашъуегъэпсэу» ара­Iожьы.

Мэфэхьаблэ псауныгъэр зыщауплъэкIурэ ыкIи зыщагъэпытэрэ IэзапIэ, футбол зыщешIэхэрэ спорт псэуалъэ дэтых. Адыгэ Республикэм и Президентэу щытыгъэ Шъэумэн Хьазрэт ишIушIэ мылъкукIэ кIэ­лэцIыкIухэм апае джэгупIэ къуа­джэм щашIыгъ, ар ны-тыхэм языгъэпсэфыпIэу, сабый зэIукIапIэу бэмэ алъытэ.

Адыгэ Республикэм социальнэ-экономическэ хэхъоныгъэ ышIыным яIахь халъхьанэу лъэпкъым итарихъ чIыгу къэзы­гъэзэжьыхэрэм япчъагъэ зы­къеIэты. ШIушIагъэу яIэр ти­нэрылъэгъу, тегъэгушхо. ИлъэсыкIэу къихьагъэм гушIуагъо къафихьынэу, ямурадхэр къа­дэхъунхэу Тхьэм тафелъэIу.

ЕмтIылъ Нурбый.