«Спутник М-р» кIэлэцIыкIухэм апай

КоронавирусыкIэу дунаир зэлъызыкIугъэм пэшIуекIорэ вакцинэу илъэс 12 — 17 зыныбжь зихэхъогъухэм апае Урысыем къыщаугу­пшы­сыгъэм «Спутник М» зэреджагъэхэр.

ЭпидемиологиемкIэ ыкIи микробиологиемкIэ Гупчэу Гамалей ыцIэ зыхьырэм ипащэу Александр Гинцбург къызэри­IуагъэмкIэ, етыгъо мини 150-рэ къыдагъэкIыгъах. Апэрэ ушэтынхэм зихэхъогъоу нэбгырэ 99-рэ ахэлэжьагъ. Вакцинэм ирегистрацие ужи лъагъэкIотэщт ушэтынхэм шIоигъоныгъэ зиIэу нэбгырэ минищым ехъу ахагъэлэжьэщт. УФ-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ къызэрэщаIуагъэмкIэ, илъэс 12-м зыныбжь шIокIыгъэ зихэхъогъухэм зэкIэми ар зыхалъхьаным пай, ау анахьэу зищыкIагъэр уз гъэтIылъыгъэ зиIэхэр ары.

КоронавирусыкIэр цIыфхэм къызщахэхьэгъэ апэрэ уахътэ­хэм ар кIэлэцIыкIухэмкIэ мы­щынагъоу ары шIэныгъэлэжьхэмрэ врачхэмрэ къызэраIощтыгъэр. Ары ыкIи зэрэщытыгъэри. ЗэкIэ COVID-19-р къызэолIагъэу дунаим тетыр пштэ­мэ, проценти 5-р ары кIэлэ-
цIыкIоу е зихэхъогъоу ахэты­гъэр.

Вирус мэхъаджэм иштаммэу «дельта» зыфиIорэр къызежьэм, Iофхэр дэи къышIыгъэх. УФ-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ и Министерствэ пэшIорыгъэшъ ме­дицинэмкIэ кIэлэцIыкIухэм афэгъэзэгъэ испециалистэу Лей­ла Намазова-Барановам къызэриIорэмкIэ, мы штаммыр къызежьэм зыныбжь илъэси 5-м нэмысыгъэ кIэлэцIыкIухэр фэдитIукIэ, ащ зыныбжь ехъугъэ­хэр фэдищкIэ нахьыбэу сыма­джэхэ хъугъэ. Вирусыр ахэкIы­жьыгъэми, ащ къыздихьыгъэ уз зэфэшъхьафхэм кIэлэцIыкIу­хэмрэ зихэхъогъухэмрэ апкъы­нэ-лынэхэм нахь псынкIэу защаушъомбгъоу агъэунэфыгъ.
«Спутник М-р» къэзыугупшысыгъэхэм къызэраIорэмкIэ, ари зихэхъогъухэм тIогъогогъоу ахалъ­хьанэу гъэпсыгъэ. На­хьыжъхэм апае къатIупщыгъэ вакцинэм фэд, ау зэетыгъор бэкIэ нахь макI. Ушэтынхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, вакцинэм процент 93-у ишIуагъэ къэкIо. КIэлэцIыкIухэм яиммунитет нахь «чанэу вакцинэм пэгъокIы». Ушэтынхэм ахэлэ­жьэрэ нэбгырипшI пэпчъ пштэ­мэ, нэбгырибгъумэ антителау коронавирусым щызыу­хъумэщтхэр яIэ хъугъэ.

Вакцинэм нэшэнэ хьылъэу къыздихьыхэрэр ар зыхалъхьагъэхэм янахьыбэм макIэу зэха­шIагъэу ары зыушэтыгъэхэм къызэраIорэр. ГущыIэм пае, мастэр зыхаIугъэ чIыпIэр плъы­жьы хъугъэу е хъупцIэу, макIэу узэу, гъэретынчъэ ышIэу къы­хэкIыгъ, ау нахь хьылъэу, пэм жьы рымыкIоу, ашъхьэхэр узхэу, нэгъу-кIэтIый зэхэтым егуаоу зэрагъэунэфыгъэр мэкIэ дэд. Мэфэ зытIущкIэ ахэр зэкIэ текIых.

«Спутник М-р» зыхалъхьэ мыхъущтхэр е нахь кIасэу зыхалъхьан фаехэр ащ пылъ тхы­лъым щыгъэнэфагъэх. Зихэ­хъогъум аллергие зыгорэм фы­риIэу, а уахътэм ар лъэшэу зэхешIэмэ, пэтхъу-Iутхъу хъу­гъэмэ, нэмыкI зэпахырэ уз къеолIагъэу щытмэ, ахэр те­кIынхэ фае. Зыныбжь илъэс 12-м шIомыкIыгъэхэм ахалъхьэ хъущтэп.

КIэлэцIыкIум ишIу, ижъэжъые, щитовиднэ железам алъэны­къокIэ дагъо иIэмэ, шъоущыгъу узым егъэгумэкIымэ, нервнэ системэр, гу-лъынтфэхэр зэ­щыкъуагъэхэмэ, уфэсакъын фае. «Аутоиммуннэ» узкIэ алъытэхэ­рэм ащыщ е адэбз уз къызэолIагъэхэм мы вакцинэр ахэлъхьэгъэным щынагъо хэлъэу ащ пылъ тхылъым къыщеIо.

УФ-м псауныгъэм икъэухъу­мэнкIэ и Министерствэ къы­зэритырэмкIэ, коронавирусым пэ­шIуекIорэ вакцинэу зихэхъогъухэм апае къашIыгъэр шIоигъоныгъэ зиIэхэр ары зыхалъхьащтыр, къаигъагъэ хэлъынэу щытэп. Прививкэм ишIын зэ­рэзэхэщэгъэщтыр теубытагъэ хэлъэу джыри къаIуагъэп. ­Илъэс 15-м зыныбжь нэмысыгъэ кIэлэцIыкIухэм янэ-ятэхэр ары прививкэр ашIыщт-амышIыщтыр къэзыIон фаер. Ащ фэшI медицинэм иIофышIэхэм ны-тыхэм зэдэгущыIэгъухэр адашIынхэ фаеу шIэныгъэлэжьхэм алъытэ.

Министерствэми зэпахырэ узхэм апэшIуекIорэ Iофтхьа­бзэхэм афэгъэхьыгъэ федеральнэ хэбзэгъэуцугъэм итхагъэр яIэубытыпIэу илъэс 12 — 15 зыныбжь кIэлэцIыкIухэм янэ-ятэхэр къемызэгъхэу вакцинэр ахамылъхьащтэу ары къызэраIорэр.

КоронавирусыкIэу дунаир зэлъызыкIугъэм пэшIуекIорэ вакцинэу кIэлэцIыкIухэм ыкIи зихэхъогъухэм апае къашIыгъэр нэмыкI къэралыгъуабэхэми ащахалъхьанэу рагъэжьагъ. Гуп­чэ СМИ-хэм къызэратырэмкIэ, США-м щыпсэурэ нэбгырэ миллион 12 фэдизмэ ахалъхьагъ. Зихэхъогъухэм апае вакцинэр Канадэм, Зэхэт Араб Эмиратхэм, Австралием, Израиль, Ар­гентинэм, Чили, Кубэ, нэмыкIыбэхэм ащагъэфедэ.

Китаеу апэдэдэ коронавирусыкIэр къызщежьагъэм кIэлэцIыкIоу исым ипроцент 85-м прививкэр афашIыгъ, зыныбжь илъэс 12-м нэсыгъэхэми ахалъхьанэу рагъэжьагъ. Ащ фэд Израили. Коста-Рика шIокI имы­Iэу кIэлэцIыкIухэми прививкэр афашIынэу унашъо къыщыдэ­кIыгъ.

Европэм икъэралыгъохэм нахь жъажъэу мы Iофыр ащы­лъэкIуатэ. Германием илъэс 12-м зыныбжь шIокIыгъэхэм вакцинэр ахалъхьанэу шы­шъхьэ­Iу мазэр ары унашъор къыз­щыдэкIыгъэр, мэфэ заулэ­кIэ узэ­­кIэIэбэжьмэ, вакцинэу «Pfi­zer» зыфиIорэр зыныбжь илъэ­си 5 икъугъэхэм ахалъхьанэу фитыныгъэ яIэ хъугъэ.

Хэутыным фэзыгъэхьазырыгъэр

ХЪУТ Нэфсэт.